Diğer Medyalar | Şelemçe–Basra Demiryolu, Batı Asya’nın yeni transit aktörü

Parstoday – İran ile Irak arasındaki en önemli demiryolu bağlantı projelerinden biri olan Şelemçe–Basra demiryolu, sadece bir yolcu hattı olmanın ötesine geçerek, iki ülke arasındaki ticaretin geliştirilmesi ve kuzey–güney ile doğu–batı uluslararası koridorlarının birbirine bağlanması için stratejik bir zemin haline gelmiştir.

Son yıllarda, İran ve Irak’ın ortak demiryolu ağının, özellikle Şelemçe–Basra hattı merkezli olarak geliştirilmesi, iki ülkenin ulaşım işbirliğinin kilit projelerinden biri olmuştur. Bu proje, sadece ziyaretçi ve yolcu taşımacılığını kolaylaştırmakla kalmayıp, bölgesel ticaretin geleceğinde ve İran ile Irak’ın uluslararası koridorlara bağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır. Parstoday’in Fars’a aktardığı habere göre, Şelemçe–Basra demiryolu hattı stratejik açıdan yalnızca iki ülke arasında bir sınır hattı değil, Batı Asya’nın bölgesel ulaşım ağında bir bağlantı halkasıdır. Bu proje, İran ve Irak’ın ekonomik, sosyal ve lojistik bağlarını güçlendirmek amacıyla tasarlanmış ve bölgedeki transit modellerinde dönüşümüne sebep olabilir.
İlk aşamada bu hattın ana odağı, özellikle yoğun ziyaret dönemlerinde, yolcu taşımacılığıdır. Bu konu, Tahran ve Bağdat arasındaki ikili anlaşmalarda da vurgulanmıştır.
Aynı zamanda hattın geleceğe yönelik vizyonu yolcu taşımacılığının ötesine geçmektedir. Orta ve uzun vadeli planlamalar, yük taşımacılığının da hattın temel görevlerinden biri haline geleceğini göstermektedir.
Tahminler, İran ile Irak arasındaki ekonomik alışveriş hacminin önümüzdeki yıllarda yıllık yaklaşık 20 milyar dolara ulaşabileceğini ortaya koymaktadır. Mevcut kara ve demiryolu altyapısı bu hacmi karşılamaya yeterli değildir. Bu nedenle yeni güzergâhların geliştirilmesi ve ortak demiryolu ağının güçlendirilmesi, bu ticaret seviyesini desteklemek için kaçınılmaz bir gerekliliktir.
Şelemçe–Basra projesinin önemi yalnızca ikili ilişkilere bağlı değildir. Bu hat, coğrafi konumu sayesinde diğer ülkeler tarafından da bölge pazarlarına erişim için kullanılabilir ve doğu–batı transitinin ana arterlerinden biri haline gelebilir. Böyle bir rol, İran ve Irak’ın bölgesel lojistik denklemdeki konumunu güçlendirerek uluslararası demiryolu ağlarının ekonomik faydalarından ortak şekilde yararlanmalarını sağlar.
Ulaştırma politikalarının genel çerçevesinde İran, kuzey–güney ve doğu–batı uluslararası koridorlarında etkin bir rol üstlenmeyi hedeflemektedir. Irak’a demiryolu bağlantısı, Türkiye üzerinden mevcut hatlarla birlikte İran’ın doğu ile batı arasında bir köprü olma rolünü daha da güçlendirebilir.
Ayrıca Rusya’ya doğu, batı ve Hazar Denizi üzerinden uzanan tamamlayıcı koridorların geliştirilmesi, İran’ın çok yönlü transit diplomasisi yaklaşımını yansıtmaktadır.
Bu süreçte, Husrevi–Hanekin bağlantısı ve Tahran–Husrevi–Hanekin–Bağdat gibi projeler de gündemdedir. Bu projelerin hayata geçmesi durumunda İran ve Irak’ın ortak demiryolu ağı tamamlanacak ve bölgesel taşımacılık, ticaret ve ekonomik bütünleşme için yeni kapasiteler oluşturulacaktır.
Tüm bu gelişmeler, Şelemçe–Basra hattının geçici bir proje değil, İran ve Irak’ın bölgesel transit haritasındaki rollerini yeniden tanımlamaya yönelik uzun vadeli stratejisinin bir parçası olduğunu göstermektedir./