İran Medyası | Ukrayna’da Savaş ve Barışın Anahtarı’ndan İranlıların Basra Körfezi’ndeki Rekoruna
Pars Today – Ukrayna’da savaş ve barışın anahtarına ilişkin değerlendirmelerden İranlıların Basra Körfezi’nde rekor kırmasına kadar birçok konu, İran’ın gazete ve medya organlarında ele alındı.
Arman-e Emruz Gazetesi | ABD Dış Politikasında Hegemonyanın Gerileyişi
Reformist çizgideki Arman-e Emruz gazetesi, pazar günü yayımladığı bir yazıda, Trump’ın ikinci dönemindeki ABD dış politikasında gözlemlenen yaklaşımı “hegemonik gücün gerileyişi ve zorbalığın teşviki” olarak nitelendirdi. Gazeteye göre bu yaklaşım kısa vadede ABD’ye sınırlı kazanımlar sağlasa da uzun vadede bu ülkeye ağır ve yıkıcı maliyetler yükleyecektir. Pars Today’in aktardığına göre yazıda, Trump’ın uluslararası hukuka, Birleşmiş Milletler’e ve uluslararası kurumlara kesinlikle saygı göstermediği vurgulandı.
Gazete, George W. Bush dönemindeki askeri müdahale modelinin “çizmelerle gelen yeni demokrasi” olduğunu, Trump’ın modelinin ise “çizmelerle gelen yeni bürokrasi” şeklinde tanımlanabileceğini belirtti. ABD’nin bu “yeni bürokrasi” modelini ilerletmek için müdahaleye gerekçe aradığı, Trump’ın da Venezuela’dan ABD’ye uyuşturucu kaçakçılığını Venezuela’ya saldırı için bahane olarak kullandığı ifade edildi.
ISNA | Hürmüz Boğazı’nda Tatbikat: ABD Tehditlerine Karşı İran’ın Savunma Hazırlığının Gösterisi
Uluslararası ilişkiler uzmanı Seyyid Rıza Mirtahir, İran Öğrenciler Haber Ajansı’na (ISNA) yaptığı açıklamada, İran’ın Çin ve Rusya ile birlikte Hürmüz Boğazı’nda düzenlediği ortak tatbikatla ABD’nin tehditlerine karşı savunma hazırlık seviyesini göstermeyi amaçladığını söyledi. Mirtahir, bu tatbikatta İran’ın askeri kabiliyetlerinin bir bölümünün mutlaka kullanılacağını belirtti.
Mirtahir ayrıca, söz konusu tatbikatın Avrupa Birliği’nin İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu’nu terör örgütü ilan ettiği ve bazı İranlı kurumlar ile şahsiyetlere yaptırımlar uyguladığı bir dönemde gerçekleştirildiğine dikkat çekerek, bu adımların ABD’nin İran’a yönelik olası bir saldırısını meşrulaştırmayı hedeflediğini ifade etti.
Mehr Haber Ajansı | Donbas Neden Ukrayna’da Savaş ve Barışın Anahtarı Sayılıyor?
Mehr Haber Ajansı’nda yayımlanan analizde, ABD, Rusya ve Ukrayna temsilcilerinin tam kapsamlı savaşın başlamasından bu yana ilk kez üçlü bir görüşme için bir araya geldiği bir dönemde, temel gerçeğin her zamankinden daha fazla öne çıktığı belirtildi. Buna göre asıl anlaşmazlık ne ateşkes, ne yaptırımlar ne de güvenlik garantileri üzerinedir; temel ihtilaf “toprak” meselesidir.
Doğu Ukrayna’da Donbas olarak bilinen bu bölge, yıllardır yıpratıcı ve kanlı bir çatışmanın merkezinde yer almaktadır. Donbas, Rusya için jeopolitik bir hayalin sembolü olurken, Ukrayna açısından ulusal varlık ve güvenliğin kırmızı çizgisi olarak görülmektedir. Taraflar bu bölgenin geleceği konusunda ortak bir anlayışa varmadıkça, Ukrayna’da kalıcı barışa dair umutların uzak kalacağı vurgulandı.
Jam-e Jam Gazetesi | İran’daki Kültürel Düzenlemeye Batı’nın Tepkisi
Muhafazakâr çizgideki Jam-e Jam gazetesi, son günlerde İran’ın Sesli ve Görsel Medya Düzenleme Kurumu’nun (SATRA) yaptırıma tabi tutulmasına ilişkin haberleri değerlendirdi. İlk bakışta bu kararın garip ve hatta alışılmadık görünebileceği belirtilirken; silahı olmayan, askeri operasyon yürütmeyen ve sert güvenlik denklemlerinde doğrudan rol oynamayan kültürel bir kurumun hedef alınmasının dikkat çekici olduğu ifade edildi.
Ancak bu karar, Devrim Muhafızları’nın terör örgütü ilan edilmesi ve Batı’nın İran’daki egemen kurumlara yönelik çok katmanlı yaptırımlarıyla birlikte ele alındığında, daha geniş bir tablo ortaya çıkmaktadır. Gazeteye göre Batı dış politika literatüründe yaptırım artık yalnızca diplomatik bir araç değil; askeri, ekonomik, medya, psikolojik ve kültürel boyutları eş zamanlı olarak içeren “hibrit savaşın” etkili bir silahına dönüşmüştür.
Fars Haber Ajansı | Basra Körfezi’nde İranlılar Rekor Kırıyor
Fars Haber Ajansı, İranlıların Basra Körfezi’nde kırdığı rekorlara dikkat çekti. Haberde, bir ayda 1,8 milyon ton temel malın tahliye edilmesi ve 75 bin tonluk bir geminin üç günden kısa sürede boşaltılmasının, Basra Körfezi’ndeki deniz taşımacılığına dair farklı bir tablo ortaya koyduğu belirtildi.
İran Limanlar ve Denizcilik Kurumu’nun açıklamasına göre, yalnızca 1404 yılı Dey ayında yaklaşık 1,8 milyon ton temel mal İmam Humeyni Limanı’nda boşaltıldı. Bu rakam, 1400 yılı Şehriver ayındaki (Eylül 2021) önceki rekoru geride bırakarak yüzde 4’lük bir artışı göstermektedir. Uluslararası medyada Basra Körfezi’ndeki deniz yollarının güvenliğine dair çelişkili anlatıların dolaştığı haftalarda, bu limanın sunduğu tablo oldukça nettir: Gemiler İran’a gelmekte, yükler boşaltılmakta ve lojistik döngü kesintisiz biçimde devam etmektedir. Deniz taşımacılığı uzmanlarına göre gerçek “güvenlik” göstergesi manşetler değil, operasyonların sürekliliği ve performans göstergelerindeki istikrardır.
