Irakçi: İran’ın Nükleer Enerjiyi Barışçıl Amaçlarla Kullanma Hakkı Müzakere Edilemez

Parstoday – İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Seyyid Abbas Irakçi, Cenevre’de Birleşmiş Milletler’in Avrupa merkezinde yaptığı konuşmada, İran’ın nükleer enerjiyi barışçıl amaçlarla kullanma hakkının müzakere edilemez olduğunu vurguladı.

Parstoday’in aktardığı habere göre, Dışişleri Bakanı Irakçi, 17 Şubat Salı günü Cenevre’de düzenlenen Uluslararası Silahsızlanma Konferansında yaptığı konuşmada, İran’ın her zaman nükleer enerjiyi barışçıl amaçlarla kullanmaya dayalı bir strateji izlediğini belirterek, ülkesinin nükleer programının tamamen barışçıl niteliğine ilişkin her türlü endişeye yanıt vermeye ve gerekli güvenceleri sağlamaya hazır olduğunu ifade etti. Irakçi, bu çerçevede İran’ın nükleer müzakerelere katıldığını ve bu süreci bugün dek sürdürdüğünü söyledi. Irakçi, İran İslam Cumhuriyeti’nin ne nükleer silah üretmeyi ne de bu silahlara sahip olmayı hedeflediğini vurgulayarak, nükleer silahların İran’ın ulusal güvenlik doktrininde hiçbir yeri olmadığını belirtti. Bu tutumun ülkenin savunma politikasından kaynaklandığını ve kitle imha silahlarını yasaklayan dini ilkelerle güçlendirildiğini kaydetti.İran Dışişleri Bakanı, kalıcı anlaşmaların ancak karşılıklı ve dengeli taahhütler ile milletlerin meşru haklarına saygı temelinde mümkün olabileceğini ifade etti. Irakçi, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’nın (NPT), tüm üye devletlerin nükleer enerjiyi barışçıl amaçlarla araştırma, üretme ve kullanma hakkını açıkça tanıdığını hatırlatarak, bu hakkın devredilemez, müzakere edilemez ve hukuken bağlayıcı olduğunu söyledi. Bu hakkın siyasi değerlendirmelere bağlı olmadığını, keyfi biçimde askıya alınamayacağını veya yeniden yorumlanamayacağını vurguladı. Irakçi, İran’ın iyi niyetli diplomasiye bağlılığına rağmen bazı Batılı ülkelerin, özellikle de ABD’nin tutumunun müzakere sürecinin güvenilirliğini ciddi şekilde zayıflattığını belirtti. ABD’nin, uluslararası toplum tarafından onaylanmış bir anlaşma olan Kapsamlı Ortak Eylem Planı’ndan (KOEP/JCPOA) tek taraflı çekilmesinin, çok taraflı taahhütlere ve küresel güvene ağır bir darbe vurduğunu söyledi. Bu kararın, yalnızca çok taraflı yükümlülükleri göz ardı etmekle kalmadı, aynı zamanda İran halkına ekonomik ve insani açıdan haksız maliyetler yüklediğini ifade etti.

Irakçi, geçen Haziran ayında İran’a yönelik askeri saldırı girişiminin, üstelik müzakerelerin sürdüğü bir dönemde gerçekleşmesinin daha da endişe verici olduğunu belirterek, bunun BM Şartı’nın temel ilkeleriyle uluslararası hukukla, özellikle de Şart’ın 2. maddesinin 4. fıkrasıyla açıkça çeliştiğini söyledi. ABD’nin, NPT üyesi olmayan bir tarafla iş birliği yaparak bir üye devlete saldırmasının, antlaşmanın bütünlüğüne ve ruhuna ağır zarar verdiğini kaydetti. Irakçi, nükleer tesislere yönelik saldırıların savaş suçu sayılabileceğini, radyoaktif sızıntı, uzun vadeli çevresel tahribat ve bölgesel etkiler gibi ciddi sonuçlar doğurabileceğini vurguladı. BM Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın bu saldırıları açıkça kınamamasının tehlikeli bir emsal oluşturduğunu ve küresel nükleer silahların yayılmasını önleme rejimi ciddi bir aşınmanın işareti olmakta olduğunu ifade etti . Irakçi, İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile hukuki yükümlülükleri çerçevesinde iş birliğine bağlı olduğunu hatırlatarak, İran’ın Ajans’ın kurucu üyelerinden ve NPT’nin taraflarından biri olduğunu söyledi. İran’ın barışçıl nükleer programının, Ajans’ın en kapsamlı ve eşi benzeri görülmemiş doğrulama mekanizmalarına tabi olduğunu belirtti. Dışişleri Bakanı Irakçi, 12 Haziran 2025’teki saldırı sırasında görüldüğü üzere, İran’ın her türlü tehdit ve saldırgan girişime karşı kendini savunmaya tamamen hazır olduğunu vurgulayarak, İran’a yönelik herhangi bir saldırının sonuçlarının ülke sınırlarıyla sınırlı kalmayacağını ifade etti.