Amerika ve Siyonist rejime karşı savaşta “Kıyam” balistik füzesi
https://parstoday.ir/tr/news/iran-i293480-amerika_ve_siyonist_rejime_karşı_savaşta_kıyam_balistik_füzesi
Pars Today– ABD ve Siyonist rejimin İran’a yönelik yeni saldırısının ardından, İran Devrim Muhafızları Ordusu Hava-Uzay Kuvvetleri, karşılık olarak " Sadık Vaat 4” operasyonunu düşmanın hedeflerine yönelik başlattı.
(last modified 2026-03-21T02:43:13+00:00 )
Mart 21, 2026 05:43 Europe/Istanbul
  • Amerika ve Siyonist rejime karşı savaşta “Kıyam” balistik füzesi

Pars Today– ABD ve Siyonist rejimin İran’a yönelik yeni saldırısının ardından, İran Devrim Muhafızları Ordusu Hava-Uzay Kuvvetleri, karşılık olarak " Sadık Vaat 4” operasyonunu düşmanın hedeflerine yönelik başlattı.

 

Pars Today’ın haberine göre, ABD ve Siyonist rejimin 28 Şubat 2026 tarihinde İran’a saldırmasının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu Hava-Uzay Kuvvetleri, karşılık hamlesi olarak “ Sadık Vaat 4” operasyonunu başlattı. Bugüne kadar çeşitli balistik füzeler, seyir füzeleri ve insansız hava araçları kullanılarak 67 aşama gerçekleştirildi.

 

İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun kamu ilişkileri birimi, “ Sadık Vaat 4”ün 65. dalgasında “Nasrullah” adı verilen yeni nesil sistemlerin ilk kez kullanıldığını duyurdu. (Kadir’in geliştirilen ve yönlendirilebilen versiyonu). Bu dalgada orta menzilli ve sıvı/katı yakıtlı Kadir çoklu başlıklı ve rehberli/planlayıcı özellikte çeşitli füzelerden; Hayber Şekan, Kıyam ve Zülfikar kullanıldığı bildirildi.

 

Böylece Kıyam balistik füzeleri de, ABD hedeflerine yönelik “Ramazan Savaşı” sırasında kullanıldı.

 

Tanıtım

 

Kıyam 1 orta menzilli balistik füzenin tanıtımı: Bir gün 20 Ağustos 2010 (29 Mordad 1389) tarihinde, Buşehr Nükleer Santralinin resmi açılışıyla aynı zamana denk gelecek şekilde; İran’ın savunma yetkililerinin katılımıyla yapıldı. Füze, ilk kez “Velayet İktidarı” tatbikatında denenerek test edildi.

*Kıyam 1 füzesinin yüksek sayıda üretildiği ve İran’ın misilleme balistik saldırılarında en önde yer alan seçeneklerden biri olduğu, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun balistik saldırılarındaki temel tercihlerinden biri olduğu ifade ediliyor.

Kıyam 1 füzesinin özellikleri

Kıyam 1 füzesinin ilk “kanatsız” İran balistik füze olmasına rağmen uzunluğunun yaklaşık 11,5 metre, çapının yaklaşık 90 santimetre ve toplam ağırlığının ise 6 tondan fazla olduğu belirtiliyor.

Kıyam füzesinin harp başlığının ağırlığının yaklaşık 650 kilogram olduğu tahmin ediliyor. Füze, tek aşamalı sıvı yakıtlı bir motora sahip. Bu motor sayesinde yaklaşık 200 kilometrelik bir irtifaya kadar çıkabileceği; menzilinin de yaklaşık 800 kilometre olduğu değerlendiriliyor.

İlk bakışta Kıyam, Şehab 2 füzesine oldukça benziyor. Ancak Kıyam’ın boyutları ve uzunluğu daha büyük olup menzili, Şehab 2’den yaklaşık 300 km fazla. Ayrıca Şehab 2’de görülen kanat/dengeleyici “kanatçıklar” Kıyam füzesinin yapısında bulunmuyor.

Kıyam 1’i diğer İran balistik füzelerinden ayıran temel fark, füzenin arka gövdesinde yer alan sabit denge kanatlarının çıkarılmış olmasıdır. Şehab, Kadir, Seccil gibi balistik füze ailelerinde; hatta Simurg ve Sefir gibi uydu fırlatma araçlarında bile görülen bu kanatlar, füzenin stabilitesini sağlamakta önemli rol oynuyor.

Kıyam’da ise bu dengeleyicilere güvenilmediğinden, stabilite oluşturma görevi tamamen sıvı yakıtlı motorun çıkışına monte edilen kontrol sistemleri ve hareket ettirici aktüatörlere bırakılıyor.

Bu yaklaşım; ağırlığın azalması ve radar yansımasının düşmesi gibi avantajlar sağlıyor. Ayrıca füzenin depolanması, taşınması ve fırlatıcıya yüklenmesi de daha kolay hale geliyor. Bu özellik, yüksek seviyeli bir stabilite ve kontrol teknolojisine erişilmesinin sonucu olarak; fırlatıcı üzerinde füzenin tam yerleştirilmesi, hedefleme ve güdüm sistemleri, sıvı yakıt tankında meydana gelebilecek dalgalanmalara bağlı hataların azalması gibi faktörlerde gözle görülür bir düşüşle ilişkilendiriliyor.

Yine, Kıyam 1’in o dönem —yani yaklaşık 15 yıl önce— yeni olması nedeniyle elektronik bölümlerinde tamamen dijital ve ileri teknoloji tabanlı sistemler kullanılmış olabileceği düşünülüyor.

Kıyam 1’in, zamanla tamamen Şehab 2’nin yerini alacak şekilde* geliştirildiği de öne sürülüyor. Çünkü iki füzenin harp başlığı ve çapı aynı olmasına rağmen; Kıyam’ın uzunluğunda az bir artış ve toplam kütlede *100 kg’lık (yaklaşık %1,65) bir artış ile menzilde 300 km’lik (%60) bir artış elde edilerek daha ileri menzil sunulduğu belirtiliyor.

Kıyam 1’in en yüksek uçuş irtifası, azami menzilde 126 kilometre civarındadır.

Görüntülerde dikkat çeken bir diğer unsur da, Kıyam 1’in yapımında uzun menzilli balistik füzelerde kullanılan bazı parçaların bulunmasıdır. Örneğin motor çıkışında yer alan ve Jeth Veyn adı verilen küçük kanatçıklar, füzenin rotasını değiştirmek ve düzeltmek için itki vektörünü kontrol etmeye yarar.

Diğer parça ise Kıyam 1’in harp başlığının ucudur. Füzenin hızı Mach 5 sınırını geçtiğinde, ucunda çok ciddi bir ısı oluşur. Uç kısım sivri olsaydı; bu ısı ve sürtünmenin artması, ucu eritip kaybetmeye yol açabilirdi. Bu nedenle birçok İran füzesinde uç kısım, Mach 5 üzerindeki hızlarda sorun çıkarmaması ve uygun aerodinamik sayesinde yüksek ısıya dayanabilmesi için yuvarlatılmış/küresel bir forma dönüştürülmüştür.

Kıyam gibi orta menzilli İran füzelerinin taşıyıcı ve sevk sistemi

Kıyam’ın taşıyıcı sistemi için; füzenin arkasına çekilen bir römork/çekici bulunduğu belirtilir. Bu çekicide; füzenin taşınmasına yönelik bir bölüm, atış için füzenin dikeyleştirilmesini sağlayan sistem ve ayrıca atış komutlarının ayarlanması ve fırlatma için koordinasyon sağlanan bir komuta birimi yer alır.

Bu çekicide toplam 12 tekerlek olduğu ifade edilmektedir.

Kıyam 2

Kıyam 2 adı verilen yeni örnek füzenin menzili 1000 kilometre; hatasının ise 50 metrenin altına indiği belirtilmektedir. Kıyam 1 örneği, sıvı yakıtla çalışan ilk “kanatsız” İran balistik füze olarak 2010 yılında 800 kilometre menzille tanıtıldı.

Son yıllarda, ayrılabilir bir harp başlığına sahip yeni bir Kıyam örneğine dair görüntüler yayımlanmıştı. Daha sonra bu yeni harp başlığıyla birlikte Kıyam’ın hedefe isabet hatasının 50 metrenin altına indiği doğrulandı.

Ardından “Muharrem Taarruzu” sırasında yeni bir örneğe ait görüntüler yayınlanarak, füzenin daha iyi yönlendirme için dört küçük kanatçık ile donatıldığı görülmüştür. Ancak şimdiye kadar menzildeki artışa dair ayrıntılar açıklanmadı.

Yayımlanan bilgilere göre Kıyam 2’nin asgari menzili 100 km, azami menzili 1000 km’dir. Bu füze yaklaşık 600 kg ağırlığında bir harp başlığı kullanır. Hızının da 2935 metre/saniyeye kadar ulaştığı belirtiliyor. Kıyam 2’nin çapı 88 santimetre, uzunluğu ise 11 metre 846 santimetre olarak ifade ediliyor.

Ayrıca Kıyam 2’nin fırlatmaya hazır hale gelme süresinin 20 dakika olduğu ve son ağırlığının da 7029 kilogram olduğu kaydediliyor.

Önemli not

Kıyam, Amerika’nın çevredeki hava üsleri için bir tehdit savunma aracı olarak, yeni mühimmatlarla donatılmış; bu da bu üsleri “felç edecek” hız ve etki alanını artırabilecek kapasiteye sahip olduğu ifade ediliyor.

Kıyam füzesinin en önemli özellikleri

- Düşman tarafından Kıyam füzesinin izlenememesi, tanımlanamaması ve imha/tesadüf isabet tespitinin zor olması

- Orta menzilli İran füzelerinde hareketli fırlatıcı bulunması

- Menzilin ihtiyaca göre değiştirilebilir olması

- Kıyam balistik füzesinin çok yüksek düzeyde stabilite teknolojisine sahip olduğu; bu nedenle radar algısını azaltmak için

- Genellikle kanatçıklar, güdüm sırasında dengeyi sağlayan ana unsurlardır; ancak Kıyam’da stabilite yaklaşımı farklıdır

- Hedefleri çok yüksek bir hassasiyetle vurması; benzer füzeler arasında kayda değer bir doğruluğa sahip olması

- Kıyam’ın hedefleri şiddetli patlayıcılı/ani etkili (yüksek tahrip gücüne sahip) harp başlığı ile imha etmesi; son yıllarda yağmurlu (parçalı) harp başlığı ile de donatıldığı

- Uçuş tavanının Kıyam 2’de yaklaşık 200 km olduğu

- Hızının 2,5 km/saniyeyi* aştığı; benzerlerine göre çok yüksek olduğu anlaşılıyor.