Sumar Seyir Füzesi: Amerikan ve Siyonist Düşmana Karşı Etkili Bir Silah

Parstoday – ABD ve Siyonist rejimin İran’a yönelik yeni saldırısının ardından, İran Devrim Muhafızları Ordusu Hava-Uzay Kuvvetleri karşılık olarak “Sadık Vaat 4” operasyonunu başlatmıştır.

Parstoday’in haberine göre, ABD ve Siyonist rejimin 28 Şubat 2026’dan itibaren İran’a yönelik saldırılarının ardından Devrim Muhafızları Hava-Uzay Kuvvetleri karşılık olarak “Sadık Vaat 4” operasyonunu başlatmış ve şu ana kadar balistik ve seyir füzeleri ile insansız hava araçlarının kullanıldığı 75 aşama gerçekleştirilmiştir. İran’ın Amerikan ve Siyonist düşmana karşı saldırılarında kullandığı silahlardan biri de seyir füzeleridir.

Seyir Füzesinin Doğası

Seyir füzesi, hedefe ulaşıncaya kadar rotası değiştirilebilen ve yönlendirilebilen bir tür güdümlü insansız hava aracıdır. Çoğu seyir füzesinde jet motoru kullanılırken, balistik füzelerde roket motoru kullanılmaktadır. Bu füzeler genellikle radar tarafından tespit edilmemek için uçuşlarının büyük bölümünü çok alçak irtifada ve ses hızına yakın sabit bir hızla ya da süpersonik hızda gerçekleştirirler.

Seyir füzeleri genellikle balistik füzeler kadar hızlı değildir; ancak çoğu zaman gizlilik ve sürpriz unsurundan yararlanarak düşmana darbe vururlar. Bu füzelerin savaş başlıkları genellikle çok ağır değildir ve yüksek hassasiyetleri sayesinde yalnızca belirli bir noktayı hedef alıp yok ederler. Balistik füzelere kıyasla daha hafif ve daha küçük olan seyir füzeleri, kara, hava, deniz ve denizaltı platformlarından fırlatılabilir.

Ancak belirli bir noktayı yüksek hassasiyetle vurabilmek ve özellikle engebeli arazi üzerinde doğru rota izleyebilmek büyük bir teknik zorluktur. Bu nedenle kara hedeflerine yönelik seyir füzeleri geliştirmek birçok ülke için büyük bir meydan okuma olmuş ve gemisavar modellerine kıyasla daha az sayıda ülke bu teknolojiye sahip olmuştur.

Genel Bakış

Sumar seyir füzesi, İran Savunma Bakanlığı ve Silahlı Kuvvetleri Destek Kurumu tarafından geliştirilen yerli füze türlerinden biridir. 8 Mart 2015’te (17 Esfend 1393) dönemin Savunma Bakanı Tuğgeneral Hüseyin Dehkan ve Devrim Muhafızları Hava-Uzay Kuvvetleri Komutanı Şehit Tuğgeneral Emir Ali Hacızade’nin katıldığı bir törenle tanıtılmıştır.

Dehkan, tanıtım töreninde navigasyon, tahrik ve yapı alanlarında karmaşık ve modern teknolojiler içeren bu silahın tasarlanıp üretilmesini İran İslam Cumhuriyeti’nin savunma kabiliyeti ve caydırıcılığını artırmada büyük bir adım olarak nitelendirdi. Sümar seyir füzesi, silahlı kuvvetlerin güçlendirilmesinin yanı sıra İran’ın savunma ve caydırıcılık kapasitesinin artırılmasında etkili bir adım olarak değerlendirilmektedir.

Şehit Hacızade ise Sümar füzesinin tanıtımının, yaptırımların İran’ın savunma programlarını durduramadığının bir göstergesi olduğunu belirtti. Savunma hedefleri doğrultusunda elde edilen çok sayıda ürünün, düşmanların “sert ve ağır” olarak nitelendirdiği yaptırımlar altında geliştirildiğini ifade etti. Bu da yaptırımların etkisiz olduğunu göstermektedir.

Füzeye, İran’ın Kirmanşah eyaletinde bulunan Sümar şehrinin adı verilmiştir. Bu şehir, İran‑Irak savaşı sırasında halkın yaşadığı acıların sembollerinden biri olmuş ve defalarca kimyasal saldırıya maruz kalmıştır. Bugün ise İran’ın savunma gücü ve caydırıcılığının yeni bir sembolü olarak görülmektedir.

Sümar füzesinin geçmişine bakıldığında, İran Savunma Bakan Yardımcısı Eylül 2012’de (Şehriver 1391) yakın gelecekte deniz, kara ve hava platformlarından fırlatılabilen ve 2000 kilometre menzile sahip “Mişkat” adlı bir seyir füzesinin üretileceğini açıklamıştı. Yabancı askeri analistler bu projenin Rus yapımı Kh‑55 seyir füzesinin teknolojisinden esinlendiğini belirttiler. Bu nedenle Sumar’ın, Kh‑55’ten türetilmiş olan Mişkat’ın daha gelişmiş bir versiyonu olduğu düşünülmektedir.

Dönemin Savunma Bakanı Emir Hatemi, 2 Şubat 2019’da (13 Behmen 1397) uzun menzilli kara konuşlu Hoveyze seyir füzesinin tanıtımında Sumar füzesinin menzilini ilk kez açıkladı ve 2015’te tanıtılan kara konuşlu Sümar seyir füzesinin menzilinin 700 kilometre olduğunu belirtti. Sumar, navigasyon, tahrik ve yapı alanlarında modern teknolojiler kullanmakta ve hedeflere yüksek hassasiyetle isabet etmektedir. Daha önce Savunma Bakan Yardımcısı bu füzenin Devrim Muhafızlarına teslim edildiğini açıklamıştı.

Teknik Özellikler

Sumar, İran’da üretilen en gelişmiş seyir füzelerinden biridir ve Savunma Bakanlığı Havacılık ve Uzay Sanayii uzmanları tarafından tasarlanıp üretilmiştir. Yaklaşık 6 metre uzunluğunda ve 1210 kilogram ağırlığında olan füze turbofan motorla donatılmıştır; bu özellikler onu oldukça kullanışlı kılar ve fırlatılmasını kolaylaştırır.

Nispeten küçük boyutu ve alçak irtifada uçabilme kabiliyeti nedeniyle tespit edilmesi düşman için oldukça zordur. Ayrıca radar görünürlüğü düşüktür. Sümar füzesinin fırlatıcıları küçük boyutları ve yüksek hareket kabiliyetleri sayesinde ülkenin her noktasında operasyon yapabilme imkânı sağlar. Bu tür mobil fırlatıcılar sistemin güvenliğini artırır ve füzenin hızlı şekilde ateşlenmesine olanak tanır.

Sumar, geniş bir hedef yelpazesini imha etme kapasitesine sahiptir. Yüksek taktik esneklik, uzun süreli operasyon kabiliyeti ve düşük radar görünürlüğü sayesinde farklı koşullarda hedeflerini vurabilir. Bazı uzmanlar füzenin form ve yapısının Rus Kh‑55 füzesine benzediğini belirtmektedir. Bununla birlikte, kullanılan motorun daha gelişmiş olduğu ifade edilmektedir. Sümar, dış görünüş açısından Kh‑55’e benzemekle birlikte, kara veya denizden fırlatılabilmesini sağlayan bir itici güçlendiriciye sahiptir.

Füze, fırlatıldıktan sonra gerekli irtifaya ulaştığında ve hızlandırıcı motor devreye girdiğinde iki kanadının açılması ve uçuşunun yönlendirilmesine yardımcı olması için tasarlanmıştır. Sumar’ın önemli avantajlarından biri mobil kara fırlatıcılarından ateşlenebilmesidir. Küçük boyutlu ve hareket kabiliyeti yüksek bu fırlatıcılar, sistemin ülkenin herhangi bir noktasında konuşlandırılmasına imkân verir. Ayrıca bu özellik, sistemin hayatta kalma kabiliyetini artırır; hızlı ateşleme yapıp ardından yüksek hızla bölgeden ayrılabilmesini sağlar.

İsrail’de Endişe

Sumar füzesi düşmanın yüzey hedeflerini avlayan bir sistem olarak görülmekte ve İran’ın füze gücü nedeniyle Siyonist rejimde endişeye yol açmıştır. “Aviation Week” sitesi bu savunma başarısına değindiği bir raporda, Sümar füzesinin İsrail için bir endişe kaynağı olduğunu ve İsrail’in füze savunma sistemlerinin bu tür füzelere karşı hazırlanması gerektiğini yazdı. 

Russia Today kanalı da Sumar’ın kabiliyetlerine değindiği bir haberinde, bu füzenin İsrail’de kaygılı tepkilere yol açtığını belirtti. Savunma kapasitesini güçlendirmeye çalışan İran İslam Cumhuriyeti son yıllarda sürekli olarak yeni gelişmiş silahları test etmektedir.