Kiyan muharip ve imha İHA’sı ve Amerikan ile Siyonist düşman mevzilerine darbe
Parstoday – İran Devrim Muhafızları Ordusu Halkla İlişkiler Birimi yaptığı bir açıklamada 82. operasyon dalgasının gerçekleştirildiğini ve ABD’ye ait bir savunma lojistik sahasının hedef alındığını duyurdu.
Parstoday’in haberine göre Devrim Muhafızları Halkla İlişkiler Birimi şöyle açıkladı: “Sadık Vaat 4 Operasyonu’nun 82. dalgası, önceden belirlenmiş hedeflere karşı Arifcan ve El‑Harc bölgelerinde, ABD savunma lojistik sahası (KGL) dahil olmak üzere gerçekleştirildi. Bu operasyon, söz konusu merkezden Hürremşehr’e yapılan saldırıya karşılık olarak düzenlendi. Ayrıca Şeyh İsa’da bir Patriot radarının imha edilmesi, aynı bölgede bir P‑8 keşif uçağı hangarının yok edilmesi, ABD’ye ait yakıt depolarının, MQ‑9 hangarının ve Ali el‑Salim’deki insansız hava aracı uydu iletişim anteninin imha edilmesi gibi hedefler başarıyla vuruldu. Operasyon, etkili bir harekât kapsamında imha amaçlı İHA’lar kullanılarak tamamen başarılı şekilde gerçekleştirildi.”
İran’ın imha amaçlı İHA’larından biri de Kiyan İHA’sıdır. Bu araç, ülkenin savunma sanayisinin insansız hava aracı alanındaki önemli başarılarından biri olarak kabul edilmektedir ve Amerikan ile Siyonist düşmana karşı operasyonlarda kullanılmaktadır. Tamamen yerli üretim olan bu İHA mikrojet motorla donatılmıştır, yerli savunma İHA’ları listesinde yer almakta ve Hava Savunma Kuvvetleri uzmanları tarafından geliştirilip bu kuvvetlere katılmıştır.
Genel Bakış
Kiyan* İHA’sı, ülkenin savunma sanayisinin İHA alanındaki önemli başarılarından biridir. Kiyan‑1 modeli uçan hedef ve hava savunma ekipmanlarının test edilmesi için kullanılmıştır. Kiyan‑2 ise düşman radar dalgalarını algılama sistemiyle donatılmış olup düşman radar merkezleri ve elektronik harp unsurlarını avlamak için tasarlanmıştır.
Kiyan‑1 İHA’sı 27 Aralık 2014’te operasyonel olarak test edildi ve 10 Mayıs 2016’da İran Hava Savunma Kuvvetleri’nin başarılarının sergilendiği fuarda halka tanıtıldı. Bu gelişmiş insansız hava aracı, Genelkurmay komutanının talimatı ve desteğiyle Hava Savunma Kuvvetleri’nin İHA birimindeki genç uzmanlar tarafından yaklaşık bir yıl içinde tasarlanıp üretilerek operasyonel testlerden geçirildi.
Bu İHA’nın görevleri arasında hava savunma sistemlerini test etmek, hedef İHA olarak kullanılmak ve ayrıca saldırı amaçlı kamikaze İHA olarak görev yapmak bulunmaktadır. Küçük boyutlu olup mikrojet motorla donatılmıştır. İran İslam Cumhuriyeti Hava Savunma Kuvvetleri’nin o dönemki komutanı Emir Alirıza Sabahi Fard’a göre *Kiyan İHA’sı askeri ve savunma İHA’ları kategorisinde yer almakta ve iki model (Kiyan‑1 ve Kiyan‑2) halinde üretilmiştir. Yüksek hız kabiliyeti sayesinde önleme ve keşif görevleri ile uzun uçuş süresi gerektiren görevler ve nokta atışı operasyonlar için tasarlanmıştır.
Gelişmiş Kiyan İHA’sı, insansız hava aracı kapasitesinin geliştirilmesiyle hava tabanlı savunma kabiliyetlerini artırmaktadır. Kiyan, ülkenin hava savunma ağının etkin şekilde çalışması için gerekli saldırı görevlerini yerine getirmek üzere tasarlanmıştır. Bu görevler arasında düşmana ait dinleme merkezleri veya elektronik harp tesislerinin imha edilmesi de bulunmaktadır. Kiyan İHA’sı iki farklı modelde operasyonel hale getirilmiştir. Hem Kiyan‑1 hem de Kiyan‑2 uçuşa başlamak ve jet motorunun çalışması için gerekli ilk hıza ulaşmak amacıyla katı yakıtlı bir itki güçlendirici (booster) kullanır.
Kiyan‑1
Kiyan‑1 İHA’sı Ocak 2014’te tanıtıldı. Hava savunma ekipmanlarını test etme ve hedef İHA olarak kullanılma görevleri için küçük boyutlu ve mikrojet motorlu şekilde seri olarak hizmete alınmıştır. Kanat açıklığı 2 metre olan bu İHA yaklaşık 30 kilogram faydalı yük taşıyabilir. Azami uçuş irtifası yaklaşık 5500 metre, seyir hızı 350 km/s ve maksimum hızı 480 km/s’dir. Uçuşa başlamak için katı yakıtlı bir booster kullanır. Kiyan‑1 daha sonra iki katı boyutlara sahip yeni bir modelin geliştirilmesine temel oluşturmuş ve bu yeni model Kiyan‑2 olarak adlandırılmıştır.
Kiyan‑2
Kiyan‑2 İHA’sı Eylül 2019’da İran Silahlı Kuvvetleri yetkililerinin, özellikle Hava Savunma Kuvvetleri Komutanı Emir Tüğgeneral Sabahi Ferd’ın katılımıyla tanıtıldı. Kiyan‑2, Kiyan‑1’in başarılı ve operasyonel tasarımına dayanarak yaklaşık iki kat daha büyük boyutlarda ve çeşitli görevler için üretilmiştir.
Kiyan‑2’nin görevleri arasında hava savunma tarafından belirlenen hedeflerin nokta atışı ve kamikaze yöntemiyle imha edilmesi yer alır. Kiyan‑2, çok uzun uçuş süresi sayesinde ülke sınırlarının çok ötesindeki hedefleri vurabilir ve düşman topraklarından hava savunma operasyonları gerçekleştirebilir.
Bu İHA’nın kanat açıklığı yaklaşık 3.5–4 metre, uzunluğu ise yaklaşık 4.5 metredir. Kiyan‑1’e kıyasla daha büyük olan bu boyut ve subsonik hızlara uygun kalın kanat yapısı, Kiyan‑2’nin çok daha fazla yakıt taşımasına olanak sağlamıştır.
Bu İHA’nın operasyonel menzili 1000 kilometreden fazladır.
Düşman radar dalgalarını algılayan bazı alıcı sistemlerin bu İHA’nın içine yerleştirilmesi de mümkündür. Bu özellik, onu anti‑radar görevleri için uygun bir seçenek haline getirebilir.
Kiyan 2, gövdesinin içinde küçük bir gaz türbinli jet motoru – muhtemelen turbujet tipinde – kullanır. Bu motorun iki hava girişi, oldukça gelişmiş bir tasarımla gövdeyle uyumlu şekilde yan taraflara yerleştirilmiştir. Bu İHA delta kanat tipindedir ve bu yapı yüksek hızlarda iyi uçuş özellikleri sağlar. Bunlardan biri de yüksek manevra kabiliyetidir; bu özellik hedefin imhasında hassasiyeti artırmak için kullanılır. Kiyan 2, önceki modeli olan Kiyan 1 gibi, uçuşa başlamak ve jet motorunun çalışması için gerekli ilk hıza ulaşmak amacıyla katı yakıtlı bir booster kullanır.
Bu İHA’nın ayrıntılı teknik özellikleri, ilk versiyonunda olduğu gibi açıklanmamıştır. Ancak keşif, nokta atışı saldırılar ve düşmanın hava savunma radar sistemlerini bastırma görevleri onun temel görevleri arasında gösterilmektedir. Bu İHA, hava savunma kuvvetlerinin hava tabanlı savunma kapasitesini artırmaktadır. Kiyan 2, 1000 kilometreden daha uzak mesafelerde nokta atışı görevleri için uçuş gerçekleştirip hedefleri vurabilmektedir.
Kiyan 2* gibi kamikaze İHA’lar, nokta atışı bombalar ve füzelerle birlikte, operasyonel kuvvetlerin komutanlarının elindebulunan düşük maliyetli fakat etkili saldırı araçlarından biri olarak değerlendirilmektedir. Bu İHA’ların bazıları eski keşif İHA’larının değiştirilmesiyle intihar görevlerine uyarlanmış, bazıları ise *Kiyan 2* gibi yeni özelliklerle tamamen yeni bir silah olarak tasarlanmıştır. Bu tür İHA’ların varlığı, silahlı kuvvetlerin saldırı araçlarının çeşitliliğini artırarak düşmanın farklı tehditlerine karşı daha kapsamlı bir kapasite oluşturmakta ve genel olarak üstünlük sağlama imkanını yükseltmektedir.