Sehend; Moj Sınıfı Muhriplerin Evriminin Sembolü

Parstoday – Kuzey ve güney sınırlarında uzun kıyı şeritlerine sahip olan ve aynı zamanda stratejik açıdan önemli Fars Körfezi bölgesinde yer alan İran İslam Cumhuriyeti için deniz kuvvetlerinin ulusal güvenlik ve güç açısından önemi tartışılmazdır.

Parstoday’in haberine göre, İran’ın onlarca yıldır silah ambargolarına maruz kalması nedeniyle, özellikle muhripler olmak üzere deniz araçları ve ekipmanlarının temininde yerli imkânlara dayanılması, İran deniz sanayisinin temel önceliklerinden biri haline gelmiştir.

76 borda numaralı Cemaran muhribinin Şubat 2010’da (Behmen 1388) Moj sınıfının ilk gemisi olarak İran ve dünyaya tanıtılmasından bu yana, İran savunma sanayisinde savaş gemilerinin tasarım ve üretimi hızla gelişmiştir. Sonraki yıllarda bu sınıfa ait yeni gemiler farklı inşa ve hizmete giriş aşamalarına ulaşmış, Sehend muhribi de bunlardan biri olmuştur.

Ancak önemli olan yalnızca üretim hızının artması değil, aynı zamanda yeni Moj sınıfı muhriplerde yapılan köklü değişikliklerdir. Bu gemiler artık Cemaran’a çok az benzemekteydi. Bu durum, İran savunma sanayisinin sadece yeni gemiler inşa etmeye değil, aynı zamanda onları sürekli geliştirmeye de önem verdiğini göstermektedir.

Moj sınıfı gemiler yaklaşık 1300 ila 1500 ton ağaırlığa ve 95 metre uzunluğa sahiptir. Bu gemilerde Noor ve Qader serisi gemisavar seyir füzeleri kullanılmış, hava savunması için ise genellikle iki adet Mehrab veya Seyyad-2 füze fırlatıcı konuşlandırılmıştır.

• Genel Bakış

Moj sınıfının ve Sehend muhribinin tasarım temeli, İran’ın İslam Devrimi öncesinde, 1960’ların sonunda Birleşik Krallık’tan satın aldığı Elvend sınıfı firkateynlere dayanmaktadır. Bu tercih, İran Deniz Kuvvetleri tasarımcılarının ve Savunma Bakanlığı Deniz Sanayileri Kurumu’nun ilk aşamada muhafazakâr ve geleneksel bir yaklaşım benimsediğini göstermektedir.

Moj sınıfının tasarımında en önemli unsurlardan biri dış yapı ve geminin genel görünümüdür. Her ne kadar Moj ve Demavend 1 firkateynleri Elvend sınıfının ilk tasarımından yoğun bir şekilde esinlenmiş ve dünyadaki yeni nesil gemiler arasında sayılmasalar da, yeni Moj sınıfı destroyerlerin görsellerinin yayınlanması, söz konusu gemilerin radar kesit alanını azaltmak amacıyla gövde tasarımında temel değişiklikler yapıldığını gösterdi.

Sehend, Cemaran ve Demavend’den sonra İran tarafından inşa edilen üçüncü savaş gemisidir. Geminin gövdesi Eylül 2012’de tanıtılmış, Aralık 2018’de ise denize indirilmiştir. Cemaran’a kıyasla iki kat daha yüksek saldırı ve savunma kapasitesine sahip olan bu muhrip, İran Ordusu Stratejik Deniz Kuvvetleri filosuna katılmıştır.

Sehend’in inşa süresi, Cemaran’ın yapım süresinin yalnızca beşte biri kadar sürmüştür. Bu nedenle Sahand, Moj ailesindeki muhriplerin gelişiminde ve daha büyük savaş gemilerine geçişte önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirilmektedir.

74 borda numaralı İran muhribi Sehend, İran denizcilik tarihinde ilk Atlantik Okyanusu seferine destek gemisi Makran ile birlikte çıkmasıyla da dikkat çekmiştir.

• Özellikleri

Sehend’in ana gövdesi dört güverteden oluşan 20 ayrı blok halinde inşa edilmiş, ardından kuru havuzda birleştirilmiştir. Gövde yapımında kullanılan metalin kalitesinin artırılması ve gövde üretim süresinin dört yıldan dokuz aya düşürülmesi dikkat çeken gelişmelerdendir.

Bloklar arasında su sızmasını veya yangının yayılmasını önlemek için bölmeler oluşturulmuş ve bunlar kapılar aracılığıyla birbirine bağlanmıştır. Üst yapı üç katlı olarak tasarlanmıştır. Önceki nesle kıyasla komuta köprüsünün şekli değiştirilmiş, radar bölümü geriye taşınmış ve ana direk daha arkaya yerleştirilmiştir.

Güverte tasarımındaki değişiklikler, Sehend’in radar görünürlüğünü azaltan unsurlardan biri olmuştur. Geminin üst yapısında kullanılan özel malzemeler de radar izini düşürme özelliğine sahiptir.

Alt gövdeden güverteye kadar uzanan daha düz yüzeyler radar yansımalarını azaltırken, geminin genişliğinin artırılması da radar görünürlüğünün düşmesine katkı sağlamıştır.

Moj sınıfının gelişimi incelendiğinde, Cemaran’dan Sehend’e kadar tasarımcıların daha yüksek gizlilik özelliklerine sahip gemiler üretmeye yöneldiği görülmektedir. Sahand’ın Cemaran ve Demavend’e göre en önemli farklılıklarından biri de helikopter pistinin büyütülmesidir.

Cemaran ve Drmavend’da yalnızca Bell-212 gibi hafif helikopterler iniş kalkış yapabilirken, Sahand’da pist alanının genişletilmesi sayesinde İran Deniz Kuvvetleri’nin SH-3 Sea King denizaltısavar helikopterleri de kullanılabilmektedir. Sehend, bu kapasiteye sahip ilk İran muhribi olmuştur.

• Silah Sistemleri ve Muharebe Yetenekleri

Sehend’in yüksek saldırı ve savunma gücü; güncellenmiş torpido fırlatıcıları, uçaksavar ve deniz hedeflerine karşı toplar, karadan karaya ve karadan havaya füze sistemleri, nokta savunma sistemleri, denizaltısavar kabiliyetleri, radar görünmezliği, artırılmış operasyon menzili, yüksek manevra yeteneği ve gelişmiş elektronik sistemlerinden kaynaklanmaktadır.

94 metre uzunluğa, 11,5 metre genişliğe, 16 metre yüksekliğe ve 1400 ton ağırlığında olan Sahand destroyeri, Cemaran ve Demavend’a göre daha geniş yaşam alanlarına ve daha fazla personel taşıma kapasitesine sahiptir.

Geminin tahrik sistemi dört dizel motordan oluşmaktadır. Bu motorlar iki ön ve iki arka pervaneyi çalıştırmakta ve gemiye 34 deniz mili azami hız sağlamaktadır.

Yetkililere göre, muhribin şanzımanı tamamen İran yapımıdır. Ayrıca yakıt tüketimi azaltılmış olmasına rağmen, geminin yakıt depoları Cemaran ve Damavand’a göre daha büyüktür.

Sehend; gelişmiş haberleşme sistemleri, uydu bağlantıları, elektronik harp sistemleri, deniz yüzeyi radarları, hava arama radarları ve 220 km menzilli “Kâdir” ile 300 km menzilli “Qadir” gemisavar seyir füzeleriyle donatılmıştır.

Geminin arka kısmında dakikada 4000 mermi atabilen ve 270 derecelik kapsama alanına sahip 30 mm’lik çok namlulu Kemend Gatling topu bulunmaktadır. Bu sistem hem optik olarak hem de geminin radar ağı üzerinden yönlendirilebilmektedir.

Baş tarafta ise Fecr-27 adlı 76 mm’lik deniz ve uçaksavar topu yer almaktadır. Hem optik hem radar sistemleriyle hedefleme yapabilen bu silah, yüzey ve hava hedeflerine karşı kullanılabilmektedir. Dakikada 12’den fazla mermi atabilen sistem, 85 mermilik hazır mühimmata sahiptir; etkili menzili 12 km, azami menzili ise 17 km’dir.

Bunun yanı sıra geminin iki yanında toplam dört adet 20 mm’lik yakın savunma topu bulunmaktadır. İki adet Mehrab hava savunma füze fırlatıcısı da gemiye konuşlandırılmıştır.

Sahand ayrıca su üstü ve sualtı hedeflerine karşı kullanılabilen 6 adet 533 mm torpido tüpüne sahiptir. İran Deniz Kuvvetleri uzmanları, bu torpidoların komuta ve kontrol konsolunun yerli versiyonunu da geliştirmiştir.

Sonuç olarak, Sahand muhribini öne çıkaran iki temel özellik; güçlü ve radar izini azaltan gövde tasarımı ile genişletilmiş uçuş güvertesidir./