Deylaman Muhrip: Kuzey İran'ın Deniz Gücünü Güçlendirmeye Yönelik Bir Adım
Pars Today - Kuzey ve güney sınırlarında uzun kıyı şeritlerine sahip ve diğer yandan jeo-stratejik bir bölge olan Fars Körfezi'nde yer alan İran İslam Cumhuriyeti'nin ulusal güvenliği ve gücü için donanmanın önemi yadsınamaz.
Pars Today'e göre, donanmanın önemi ve İran'ın onlarca yıldır silah yaptırımlarına maruz kalması göz önüne alındığında, özellikle muhripler olmak üzere, deniz araçları ve teçhizatı tedarikinde yerli kapasitelere dikkat etmek, İran denizcilik sanayisinin faaliyetlerinin ön saflarında yer almaktadır.
Ek olarak, Şubat 2010'da (Bahman 2009) Moc sınıfının ilk gemisi olan Camaran muhribinin İran'a ve dünyaya tanıtılmasından bu yana, İran savunma sanayisinde savaş gemilerinin tasarım ve üretim süreci hızla büyüdü ve sonraki yıllarda bu sınıfa ait yeni gemiler çeşitli inşa ve işletme aşamalarındaydı; Deylaman muhribi de bunlardan en yenisiydi. Deylaman destroyerinin İran İslam Cumhuriyeti Donanması'nın Kuzey Filosu ve Dördüncü Bölgesi'ne katılım töreni, 27 Kasım 2023'te (6 Azar 1402) Bandar Anzali'de gerçekleştirildi.
Genel Bakış
Deylaman destroyeri, tamamen yerli üretim olan ve diğerlerine kıyasla çok daha üstün özelliklere sahip, ülkenin en gelişmiş Moc sınıfı destroyerlerinden biriydi. Deylaman'ın yerli üretim maliyeti, yabancı modelin üçte biri olup 100 milyon dolardı. Deylaman destroyerinin inşasında doğrudan 150 kişi ve dolaylı olarak 2.000 kişi görev aldı. Bu destroyerin inşası 4 yıl sürdü ve bu, İran'da destroyer inşasında yeni bir rekordu.
"Deylaman", Moc projesinin beşinci destroyeri olup Camaran sınıfına aitti ve bu projenin en gelişmiş gemisiydi. Ordu Donanması tarafından tasarlanmış ve Denizcilik Sanayi Kompleksi'nde bu kuvvetin gözetiminde inşa edilmiştir. Deylaman destroyeri, en gelişmiş radar ve sonar, füze ve savunma sistemlerinden de faydalanıyordu. Bu gemi, tamamen radardan kaçmasını sağlayan aerodinamik bir gövdeye sahipti. Destroyerin, imhayı komuta ve kontrol sistemine yönlendiren, tespit, tanımlama ve önleme işlemlerini gerçekleştiren iletişim kulesi, en belirgin özelliklerinden biriydi. Aslında, dört taraflı ve her tarafı üç boyutlu olan bu radar teknolojisine sadece beş ülke sahip.
Deylaman destroyeri, yakıt ikmali yapabilme ve daha fazla içme suyu taşıyabilme özelliği sayesinde denizde üç aya kadar dayanıklılığını artırıyordu. Bu destroyerde SH.H.3 helikopterinin kalkış ve iniş yapabilmesi öngörülmüştü ve dört hatlı motor öngörülmüştü; bu da denizde daha fazla manevra kabiliyeti, daha iyi güvenilirlik ve istikrar sağlıyordu. Ayrıca, hem su üstü hem de su altı silahları ve uçaksavar sistemi de yeni ve gelişmiş teknolojiye sahipti.
1.500 tonluk azami ağırlığıyla Deylaman, Moc projesi ve Camaran sınıfı gemi serisinin en gelişmiş destroyeriydi. 8 adet gemisavar füzesinin, bir destroyer dronunun ve helikopter inişi için daha büyük bir iniş güvertesinin kurulumu, Moc sınıfı gemilerin geri kalanına kıyasla olumlu önlemlerdi.
Özellikler
Silah ve teçhizat bölümünde, daha modern ekipman, silahlar ve daha uzun menzilli orman sistemi kullanıldı ve Deylaman'ın silahlarının yıkıcı gücü ve hızı artırıldı. Deylaman destroyerindeki seyir füzelerinin sayısı, sınıf arkadaşlarına göre iki katına çıkarıldı. Hava hedeflerini imha etmek için Deylaman destroyerine kısa menzilli savunma füzeleri de yerleştirildi ve bu füzelerin isabetliliği ve hızı iyileştirildi.
Gemisavar silahları alanında, bu destroyer ayrıca 8 adet Kadir ve Kadir gemisavar seyir füzesi kullandı. Deylaman ile diğer Moc sınıfı destroyerler arasındaki bir diğer fark ise tahrik bölümündeydi. Bu destroyer, Hazar Denizi'nin atmosferik koşullarında daha yüksek hareket kabiliyeti ve manevra kabiliyeti sağlamak amacıyla dört ayrı şaft ve pervane hattına sahip dört motora sahipti. Deylaman destroyeri, diğer Moj sınıfı gemiler gibi, su üstü ve su altı hedeflerini vurmak için iki adet üçlü 324 mm torpido fırlatıcısına sahipti. Nokta savunma alanında ise bu gemiye Lasso nokta savunma sistemi de monte edilmişti.
Dena destroyeri gibi, bu destroyer de iki adet 23 mm manuel güdümlü top ve iki adet 12,7 mm Duşka manuel güdümlü makineli tüfekle donatılmıştı. Geminin pruva topu, Moc sınıfı toplar gibi, su üstü ve hava hedeflerini vurabilen 76 mm Facr 27 topuydu. Açısal tasarımı sayesinde Deylaman destroyeri, diğer Moc sınıfı gemilere göre daha küçük bir kesite sahipti. Deylaman destroyerinin olumlu yönlerinden biri de gemide imha edici bir insansız hava aracı taşıyabilme yeteneğiydi. Gemi, Şahin 1 intihar insansız hava aracıyla donatılmıştı ve bu yıkıcı insansız hava araçlarından 12 tanesi de fırkateyne monte edilmişti. Bir Deylaman destroyerini diğer Moc sınıfı destroyerlerden ayıran önemli özelliklerden biri de yeni direk tasarımıydı. Diğer Moc sınıfı destroyerlerden farklı olarak, bu destroyerin direği dört taraflı ve entegre bir tasarıma sahipti.
Deylaman'ın en belirgin özelliklerinden biri, eski darbe-Doppler döner radar yerine 4 adet sabit faz dizili radarın bulunmasıydı; bu da hedef tespiti ve savaş alanı yönetimi alanında büyük avantajlar sağlıyordu. Deylaman destroyerinin radarı, faz dizili tipte olup İran destroyerlerine takılan en güncel ve gelişmiş radardı; uçak, insansız hava aracı, helikopter, su üstü gemileri gibi yüzey ve hava hedeflerini tespit edip takip edebiliyor, karadan karaya füzeleri ve savunma füzelerini yönlendirebiliyor ve 200 kilometreye kadar uzaktaki hedefleri takip edebiliyordu.
Bu radarın her yüzünde 1.000 faz dizili radar elemanı bulunuyordu, toplamda 4.000 radar elemanından oluşuyordu ve aynı anda birden fazla hedefi takip edebiliyordu. Bu radar aynı anda 100 hedefi tespit etti ve 13 hedefi takip etti; orman karşıtı özelliği sayesinde savaş uçakları, insansız hava araçları, helikopterler, karadan havaya füzeler ve diğer kara hedefleri de dahil olmak üzere birçok hedefi tespit edip takip edebildi.