Boragh (Borak); İran Yapımı Etkili Zırhlı Personel Taşıyıcı

Parstoday – Zırhlı personel taşıyıcılar (ZPT), taktik araç türlerinden biridir. Savaş alanında kullanımları büyük önem taşır ve askerlerin cephede taşınması için kullanılır.

Parstoday’in haberine göre İran savunma sanayii de diğer silah alanlarında olduğu gibi, farklı türde zırhlı personel taşıyıcıların üretimine İran‑Irak savaşının son yıllarından itibaren önemli adımlar atarak başlamış ve çeşitli modeller tasarlayıp üretmiştir. İran yapımı zırhlı personel taşıyıcılar, farklı ağırlık ve görev sınıflarında üretilmiş olup ağır makineli tüfekler, havan topları ve tanksavar füzeleri gibi yarı ağır silahlarla donatılabilmektedir. Bu araçlar yalnızca iç ihtiyaçları karşılamakla kalmayıp farklı ülkelere ihraç edilme potansiyeline de sahiptir.

Bu zırhlı personel taşıyıcılardan birinin adı  “Boragh”tır. Bu ismin kaynağı, İslam Peygamberi Hz. Muhammed’in bineği olan  “Burak”tır. Rivayetlere göre Miraç gecesinde Peygamber Efendimiz Mekke’den Burak’a binerek Kudüs’teki Mescid‑i Aksa’ya gitmiştir.

• Genel Bakış

Boragh, İran Savunma Sanayii tarafından üretilen ve  amfibi özellikli  bir zırhlı personel taşıyıcıdır. Aynı sınıftaki diğer araçlara kıyasla daha yüksek koruma seviyesine sahiptir. Paletli olan bu araç yüksek hareket kabiliyetine, engelleri ve zorlu arazileri yüksek hızla aşabilme yeteneğine ve yüksek hızlarda ağır manevralar yapabilme kapasitesine sahiptir.

Asında  Boragh , Sovyet yapımı  BMP‑1  zırhlı muharebe aracının İran versiyonudur. İran Savunma Bakanlığına bağlı Savunma Sanayii Kurumu tarafından, Çin yapımı  Type‑86 piyade muharebe aracının  lisansı altında üretilmiştir. Araç; zırhlı personel taşıyıcı, piyade muharebe aracı ve havan taşıyıcı gibi çeşitli modellerde üretilmiştir.

 Type‑86 , ihracat adıyla  YW‑501 , Sovyetlerin 1966 yılında hizmete giren ilk piyade muharebe aracı  BMP‑1’in Çin kopyasıdır.  Çin modeli 1986’dan itibaren üretilmeye başlanmış, İran modeli ise 1996’daki siparişe dayanarak 1997’de üretime girmiştir. 2010 yılına kadar yaklaşık  250 adet  üretilmiştir.

Type‑86 ile BMP‑1 arasındaki temel fark, ağırlığın azaltılması ve karayolunda azami hızın artırılmasıdır. Boragh ise Type‑86 temelli olup daha yüksek bir gövdeye sahiptir ve kuleye sahip değildir.

Boragh ile BMP‑1 ve Type‑86 arasındaki ana fark, ana silah olarak top yerine  “DŞK” ağır makineli tüfeğin  kullanılmasıdır. Bu durum doğrudan muharebe gücünü azaltmış, ancak aracı zırhlı personel taşıyıcı sınıfına yerleştirmiştir.

BMP‑1 ve Type‑86 ana silah olarak  73 mm top  ve tanksavar silahı olarak  Malyutka (Type‑86’da Red Arrow)  füzesini kullanırken, Boragh’ın temel modeli  12.7 mm DŞK ağır makineli tüfeği  ile donatılmıştır. Bununla birlikte Boragh’ın bazı versiyonlarında  BMP‑2 kulesi  kullanılmış ve  30 mm top  ile donatılmıştır.

13 ton ağırlığındaki Boragh’ın gövdesi  5–19 mm kalınlığında çelik alaşımdan  yapılmıştır ve  12.7 mm mermilere karşı dayanıklıdır.  Paletlerindeki kauçuk pabuçlar iyi bir çekiş sağlar.

Boragh,  en az 40 km menzilli iletişim ve navigasyon sistemleri  ile donatılmıştır. Araçta Alman kökenli  BF8L dizel motor  kullanılır; muhtemelen Çin üretim hattından temin edilmiştir. Hava soğutmalı, V tipinde 8 silindirli ve turboşarjlı bu motor  330 beygir güç  üretir ve araç düz yolda  65.5 km/s  hıza ulaşabilir. Yakıt depoları dolu olduğunda azami menzili  625 km’dir.

Boragh toplam  12 personel  taşıyabilir: 1 sürücü, 1 makineli tüfek operatörü ve 10 asker. Araç  0.7 metre yüksekliğindeki engelleri, 30 derecelik eğimleri  ve  25 derecelik yan eğimleri  aşabilir.

Ana silah olan DŞK ağır makineli tüfek  dakikada yaklaşık 600 mermi  ateşleme hızına sahiptir. Kule yatay düzlemde tam dönüş yapabilir ve dikey düzlemde  78 dereceye  kadar yükselir. Araç ayrıca savaş alanında gizlenmek için  yoğun duman üretme sistemi  ile donatılmıştır.

•  Boragh’ın Farklı Modelleri

Boragh zırhlı personel taşıyıcısı; personel taşıyıcı, komuta aracı, ambulans, mühendislik aracı, mühimmat taşıyıcı, tanksavar füze taşıyıcı, havan taşıyıcı ve topçu versiyonları dahil olmak üzere farklı türlerde üretilmiştir. Bunlar arasında 30 mm topa sahip model, 23 mm uçaksavar topu veya yarı ağır makineli tüfek ya da tanksavar füzesi takılabilen destek modeli, komuta aracı,  120 mm havan taşıyıcı , ambulans ve mühimmat taşıyıcı versiyonları bulunur.

•  Boragh Komuta Aracı   

Bu model, savaş alanında  mobil komuta merkezi  olarak görev yapabilir. Diğer modellere kıyasla daha güçlü zırh korumasına sahiptir ve savaş senaryolarının yönetimi ile sahadaki komutanların korunmasında önemli rol oynayabilir.

•  Boragh Havan Taşıyıcı   

Bu versiyon  120 mm havan  taşıyabilir ve ateşleyebilir. Her yöne doğru  50 havan mermisi  ateşleyebilme kapasitesine sahiptir. Yüksek hareket kabiliyeti ve yüksek atış hızı, özellikle asimetrik ve düzensiz savaşlarda önemli bir avantaj sağlar.

•  Boragh – Tufan Tanksavar Füzesi Taşıyıcı   

Bu model  Tufan tanksavar füzesi  taşıyıp ateşleyebilir. Amfibi özellikleri ve yüksek hareket kabiliyeti sayesinde engelleri aşabilen  hareketli bir tanksavar füze platformu  olarak görev yapar.

•  Boragh Uçaksavar Versiyonu   

“Kobra” adı verilen bu model  23 mm uçaksavar makineli tüfek  ile donatılabilir ve alçak irtifada uçan düşman hava araçlarına karşı birlikleri koruyabilir.

•  Boragh Ambulans   

Bu versiyon çatışma hattının gerisinde yaralıların hızlı taşınması ve tahliyesi için tasarlanmıştır. Araç  solunum cihazı, ekokardiyografi cihazı, ortopedik ekipman, ilk yardım malzemeleri ve klima sistemi  gibi tıbbi donanımlarla donatılmıştır. Ayrıca yaralı taşımak için  dört sedye  kapasitesine sahiptir./

 Trump’ın İran’ın Zenginleştirme Hakkını Tarihî Şekilde Kabul Etmesi

Gerçek:

ABD Başkanı Donald Trump, New York Times’a verdiği röportajda ilk kez resmen İran’ın nihai anlaşmada düşük seviyelerde uranyum zenginleştirmesine izin verileceğini kabul etti. Trump, bu seviyenin “askerî amaçlarla asla kullanılamayacağını” söyledi. Ayrıca İran’ın “sivil amaçlar için” zenginleştirme yapabileceğini ve bu durumun “sonsuz süre” devam edebileceğini ifade etti.

Ana neden:

Trump’ın bu tutumu, İran’ın üçüncü dayatılmış savaşta en önemli stratejik kazanımına ulaştığını gösteriyor: Dün “İran topraklarında hiçbir zenginleştirme yok” sloganını atan bir rakip tarafından zenginleştirme hakkının tanınması. Bu sonuç, diplomaside “stratejik sabır” ile sahada “inisiyatif”in birleşiminin ürünüdür.

Olasılık:

ABD’nin nihai anlaşmada İran’ın zenginleştirme hakkını kabul etmek zorunda kalması muhtemeldir./