Zülfikar-3: İran'ın yerli ana muharebe tankının geliştirilmesinde önemli bir adım

Pars Today – Tanklar, Birinci Dünya Savaşı'nın son dönemlerinden bu yana savaş alanlarının en önemli zırhlı araçları arasında yer almakta olup, özellikle klasik kara harekâtlarında belirleyici rol oynamaktadır.

Pars Today'in haberine göre, İran İslam Cumhuriyeti, sekiz yıl süren İran-Irak Savaşı'nın ardından uygulanan yaptırımlar ve silahlı kuvvetlerini modernize etme ihtiyacı doğrultusunda savunma sanayisini yerlileştirme sürecine yöneldi. Bu kapsamda Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri, Savunma Bakanlığı ile İslam Devrim Muhafızları Ordusu bünyesinde araştırma merkezleri ve öz yeterlilik (self-sufficiency) kuruluşları oluşturuldu.

İran Kara Kuvvetleri Araştırma ve Öz Yeterlilik Kurumu, Kara Kuvvetleri envanterindeki sistemlerin modernizasyonu ve geliştirilmesinden sorumlu başlıca kuruluşlardan biridir. Bu kurum tarafından hazırlanan zırhlı araç projeleri, onaylandıktan sonra Şehit Zerehren Modernizasyon Merkezi'ne gönderilerek uygulamaya geçirilmektedir.

Bu kurumun İran'ın zırhlı araç ihtiyacını karşılamak amacıyla geliştirdiği projelerden biri de **Zülfikar tank ailesidir**. İlk olarak **Zülfikar-1**, ardından deneysel model olan **Zülfikar-2** ve son olarak ana muharebe tankı niteliğindeki **Zülfikar-3** tanıtıldı. Zülfikar-2 bir prototip olarak geliştirilirken, Zülfikar-3 bu platform üzerinde gerçekleştirilen en kapsamlı modernizasyon çalışmasının sonucu olarak seri üretim için tasarlandı.

Zülfikar-2 ve Zülfikar-3 modellerinin tasarımında ABD yapımı **M1 Abrams** tankından esinlenildiği görülmektedir. Beşgen kule tasarımı ve gövde üzerinde **T-72** tanklarında görülen patlayıcı reaktif zırh (ERA) bloklarının bulunmaması, Zülfikar'ın modern ana muharebe tanklarında kullanılan kompozit ve çok katmanlı zırh teknolojisinden yararlandığı değerlendirmelerine yol açmaktadır.

Teknik özellikler

Zülfikar-3'ün en gelişmiş modernize edilmiş versiyonu 4 Şubat 2013 tarihinde resmen tanıtıldı. Tanıtılan modelde hareket hâlindeyken ateş edebilme kabiliyetine sahip yeni nesil bir atış kontrol sistemi dâhil olmak üzere çeşitli modern sistemler yer aldı.

Yaklaşık yirmi yıllık araştırma ve geliştirme çalışmalarının ürünü olan Zülfikar-3, İran'ı bölgede kendi teknolojisiyle ana muharebe tankı geliştirebilen sayılı ülkelerden biri hâline getirdi.

Bu tank, hâlen İran Silahlı Kuvvetleri'nin ana muharebe tanklarından biri olan **T-72S** modeline kıyasla çeşitli üstün özelliklere sahiptir. En önemli değişiklikler kule tasarımında gerçekleştirilmiştir. Görsel incelemeler, Zülfikar-3'ün gövdesinin Zülfikar-1'den önemli ölçüde farklı olduğunu göstermektedir.

Zülfikar-1'in gövdesi Amerikan **M60** tankına büyük ölçüde benzerlik gösterirken palet sistemi de aynı platformdan esinlenmişti. Buna karşılık Zülfikar-3'te gövde tamamen yeniden tasarlanmış, arka zırh kalınlığı artırılmış ve kule zırhında kapsamlı değişiklikler yapılmıştır.

Ön gövde zırhı da önceki M60 benzerliğinden uzaklaştırılarak sürücünün görüş hattıyla uyumlu, daha düz ve eğimli bir yapıya kavuşturulmuştur. Bu değişikliklerin amacı, bir yandan İran tank sanayisine yeni teknolojiler kazandırmak, diğer yandan ise giderek gelişen modern tanksavar silahlarına karşı koruma seviyesini artırmaktır. Bu doğrultuda Zülfikar-3, daha kalın ve daha gelişmiş alaşımlardan oluşan yeni nesil zırhla donatılmıştır.

Tankta 1.000 beygir gücünde dizel motor kullanılmaktadır. Bu motor sayesinde araç asfalt yollarda saatte **72 kilometre** azami hıza ulaşabilmektedir.

Mürettebat sayısı klasik dört kişilik düzenden üç kişiye indirilmiştir. Mürettebat; tank komutanı, sürücü ve nişancıdan oluşmaktadır. Ana silahı ise T-72 tankında kullanılan sisteme benzer yüksek performanslı **125 mm yivsiz top**tur.

Öne çıkan özellikleri

Zülfikar-3'te özellikle motor ve atış kontrol sisteminde önemli iyileştirmeler yapılmıştır. Boyutlarında gerçekleştirilen değişiklikler sayesinde hareket kabiliyeti artırılmıştır. Tank ayrıca **1,60 metre derinliğindeki sulardan geçebilme** yeteneğine de sahiptir.

Tankta kullanılan **EFCS-3 Atış Kontrol Sistemi**, Slovenya savunma sanayisi tarafından geliştirilmiş olup İran'ın Mübarez ve Samsam tanklarında kullanılan sistemlerle benzerlik göstermektedir.

Bu sistem sayesinde tank;

* Hareket hâlindeyken topu dengede tutabilmekte,* Manevra sırasında isabet oranını koruyabilmekte,* Hem sabit hem hareketli hedeflere araç dururken veya ilerlerken ateş açabilmekte,* Balistik hesaplama bilgisayarına gerekli verileri aktararak atış açısını otomatik hesaplayabilmekte,* Gece görüş sistemleriyle entegre çalışabilmekte,* İlk atışta hedefi vurma olasılığını önemli ölçüde artırabilmektedir.

Koruma sistemleri

Zülfikar-3, gelişmiş koruma sistemleriyle donatılmıştır. Bunlardan biri **"Thermal" kamuflaj ağı** olup, tanktan yayılan kızılötesi (IR) izleri azaltarak termal algılamaya karşı görünürlüğü düşürmektedir.

Tankta ayrıca;

* Kimyasal, biyolojik ve nükleer (KBRN) koruma sistemi,* Duman bombası fırlatıcıları,* Lazer mesafe ölçer sistemi

bulunmaktadır.

KBRN koruma sistemi, sensörleri aracılığıyla çevrede kimyasal, biyolojik veya nükleer tehdit tespit ettiğinde mürettebat bölümündeki havayı filtreleyerek zararlı maddelerin içeri girmesini engeller.

Duman sistemi ise yoğun duman perdesi oluşturarak tankın düşman tarafından görülmesini zorlaştırır ve lazer güdümlü silahların hedef kilidini bozabilir.

Lazer mesafe ölçer, lazer ışınları göndererek hedefe olan uzaklığı hassas biçimde hesaplar ve daha isabetli atış yapılmasını sağlar.

Zülfikar-3'ün dikkat çeken bir diğer özelliği ise, gövdesine yerleştirilen **360 derece kapalı devre kamera sistemi** sayesinde çevresini kesintisiz olarak izleyebilmesidir.