Şehit Nazeri Gemisi: İran'da İleri Deniz Yapıları Tasarımının Sembolü
Pars Today – Kuzey ve güneyde uzun kıyı şeritlerine sahip olan ve aynı zamanda Fars Körfezi gibi jeostratejik bir bölgede bulunan İran İslam Cumhuriyeti açısından deniz kuvvetlerinin ulusal güvenlik ve savunma gücündeki önemi tartışılmazdır.
Pars Today'in haberine göre, İran'ın onlarca yıldır silah ambargolarına maruz kalması nedeniyle, gemi ve deniz ekipmanlarının yerli imkânlarla geliştirilmesi ve üretilmesi, Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri'nin (IRGCN) Öz Yeterlilik Cihadı Teşkilatı ile İran deniz sanayisinin temel öncelikleri arasında yer almaktadır.
Büyük Bir Dönüşüm
İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri, İran-Irak Savaşı'nın ortalarında kurulmuş, savaşın ardından ise modern teknolojilerden yararlanarak savaş ve lojistik gemilerini ile ihtiyaç duyduğu diğer deniz platformlarını yerli imkânlarla üretmeyi başarmıştır.
Uzun yıllar boyunca ağırlıklı olarak mayın, torpido, füze veya roketatarlarla donatılmış yüksek süratli botlara dayanan kuvvet, son yıllarda önemli bir değişim yaşayarak katamaran tipi gemilerin tasarımı ve üretimine yönelmiştir.
Katamaranlar, ortadaki bir yapı ile birbirine bağlanan iki ayrı gövdeden oluşur. Tek gövdeli gemilerde denge balast tanklarıyla sağlanırken, katamaranlarda iki gövde arasındaki geniş açıklık doğal denge sağlar. Gövdeler arasındaki mesafe arttıkça denge de artmaktadır.
Bu tasarımın en önemli avantajlarından biri de yaklaşık iki metre veya daha sığ sularda güvenli şekilde seyir yapabilmesidir. Bu alandaki ilk önemli adım Şehit Nazeri gemisinin inşasıyla atılmış, ikinci adım ise Şehit Süleymani gemisinin hizmete alınması olmuştur.
Genel Bakış
Şehit Nazeri, Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri'nin uzun menzilli operasyon kabiliyetine sahip platformlar geliştirme programı kapsamında tasarlanmıştır. Gemi, Sepah'a bağlı Şehit Mahallati Deniz Sanayi Tesisleri'nde inşa edilmiş ve 2016 yılında Deniz Kuvvetleri'ne teslim edilmiştir.
14 Eylül 2016 tarihinde Bender Abbas'ta düzenlenen törenle tanıtılan gemi resmen filoya katılmıştır. Şehit Nazeri, Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri tarihinde bir dönüm noktası olarak değerlendirilmektedir. Çünkü bu platform hizmete girmeden önce kuvvet esas olarak Fars Körfezi ve Umman Denizi'nde faaliyet gösterirken, bu gemiyle açık denizlerde ve okyanuslarda da görev yapma imkânı elde etmiştir.
Dönemin Deniz Kuvvetleri Komutanı Tuğamiral Ali Fedevi'ye göre Şehit Nazeri, uzun menzilli seyir kabiliyeti, yüksek dalgalarda istikrarı, yüksek hızda operasyon yapabilmesi ile personel ve helikopter taşıma kapasitesi sayesinde açık denizlerde etkin görev icra edilmesini mümkün kılmıştır.
Eski Deniz Kuvvetleri Komutanı Tuğamiral Alireza Tengsiri de geminin 55 metre uzunluğunda ve 14 metre genişliğinde olduğunu, helikopter platformuna sahip bulunduğunu ve gövdesinin altına çeşitli füze ile torpidoların entegre edilebildiğini ifade etmiştir.
Onun verdiği bilgilere göre Şehit Nazeri, Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Araştırma ve Öz Yeterlilik Kurumu tarafından tasarlanmış, Hatemü'l-Enbiya İnşaat Karargâhı bünyesindeki Şehit Mahallati Enstitüsü'nde tamamen yerli imkânlarla inşa edilmiştir. Tasarımından donatımına ve denize indirilmesine kadar hiçbir yabancı desteğe ihtiyaç duyulmamıştır.
Şehit Nazeri esas olarak devriye ve keşif görevleri için tasarlanmıştır. Helikopter platformu sayesinde uzak deniz bölgelerinde hava destekli gözetleme faaliyetleri de gerçekleştirebilmektedir.
Teknik Özellikler
Son yıllarda dünyada çift gövdeli ve üç gövdeli deniz platformlarının düşük radar görünürlüğüne sahip tasarımlarla birleştirildiği çok sayıda örnek geliştirilmiştir. Bu platformlar devriye, personel ve malzeme taşımacılığı ile füze platformu olarak kullanılmaktadır.
Şehit Nazeri'nin tasarımında SWATH (Small Waterplane Area Twin Hull) adı verilen özel çift gövdeli yapı tercih edilmiştir. Bu tasarım, geminin yüksek süratlerde dahi üstün denge sağlamasına ve devrilme riskinin azalmasına katkıda bulunmaktadır.
Katamaran yapısı sayesinde gemi dalgalarda daha az sarsıntıya maruz kalmakta, suyla temas alanının az olması nedeniyle motorlar üzerindeki yük de önemli ölçüde düşmektedir.
Şehit Nazeri'nin teknik özellikleri şu şekildedir:
Uzunluk: 55 metre Genişlik: 14 metre Su çekimi: 1,5 metre Deplasman: 240 ton Azami hız: 27 deniz mili Hafif alüminyum gövde 6 metre yüksekliğindeki dalgalarda görev yapabilme kabiliyeti
Çift motorlu olan gemide birbirinden bağımsız iki şaft ve iki pervane bulunmaktadır. Deniz tipi alüminyum alaşımından üretilen gövde ağırlığın azaltılmasına katkı sağlamaktadır.
Şehit Nazeri'nin katamaran tasarımı, klasik katamaranlardan farklı olarak orta bölümün su yüzeyinden oldukça yüksekte bulunmasını sağlamaktadır. Böylece dalgalı denizlerde daha rahat hareket edebilmekte, aynı zamanda sığ sularda da etkin şekilde görev yapabilmektedir.
Gemide kullanılan özel Incat tipi gövde tasarımı sayesinde orta bölüm tamamen kuru kalmakta ve suyla temas etmemektedir. Bu yapı, küçük teknelerin gövdenin altından geçebilmesine dahi imkân vermektedir.
Bu özellik, Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri unsurlarının kıyıya çok yakın bölgelerde yüksek süratle hareket etmesini ve farklı noktalardan ateş açabilmesini mümkün kılmaktadır. Fars Körfezi ile Hürmüz Boğazı'ndaki çok sayıdaki doğal ve yapay ada da süratli botlara manevra ve sürpriz saldırılar için doğal koruma sağlamaktadır.
Şehit Nazeri'nin operasyon menzili yaklaşık 10.000 kilometredir. Şiddetli deniz koşullarında görev yapabilen gemi, 100 yolcu ve 5 mürettebat taşıma kapasitesine sahiptir. Ayrıca Kadir sınıfı füze botlarına kıyasla daha yüksek denizcilik kabiliyetine sahiptir.
Gemide hafif helikopterlerin iniş ve kalkışı için bir platform bulunmakta, kabinin altına torpido sistemleri entegre edilebilmektedir. Platformda yüzey arama radarı ve çeşitli keşif sistemleri yer almakta, son yıllarda ise geminin ön kısmına uzaktan kumandalı 20 mm üç namlulu döner top sistemi de monte edilmiştir.