Reuters’ın İran’a Karşı Savaşın ABD Açısından 5 Olumsuz Sonucuna İlişkin Analizi
Pars Today- Reuters, ABD ve İsrail rejiminin İran’a karşı yürüttüğü savaşın ABD açısından beş önemli ve olumsuz sonucunu ele alan bir haber yayımladı.
Pars Today’in Tasnim Haber Ajansı'ndan aktardığına göre, Amerika ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başlamasından altı ay sonra, Donald Trump’ın daha önce “kısa bir görev” olarak nitelendirdiği savaş, Reuters’a göre ABD açısından uzun süreli ve maliyetli bir çıkmaza dönüşmüş durumda.İran teslim olmadı, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği hâlâ ciddi biçimde aksıyor ve çatışmaların sona ermesine ilişkin net bir görünüm bulunmuyor. Bu sırada Washington yeniden ekonomik baskı ve yaptırımlara başvurdu. Reuters, haberinde savaşın ABD açısından beş önemli ve olumsuz sonucunu şöyle sıraladı:
1. Savaşın Trump açısından siyasi maliyeti artıyor
Savaş, Donald Trump için ciddi bir siyasi maliyete dönüşmüş durumda. Reuters/Ipsos anketine göre Trump’ın kamuoyu desteği savaşın başında yüzde 40 iken yüzde 33’e geriledi. Amerikalıların yalnızca yüzde 31’i savaşın sürdürülmesini destekliyor.Benzin fiyatlarındaki artış da Trump yönetimi üzerindeki baskıyı artırdı. Bu durum, Trump’ın yaşam maliyetlerini düşürme yönündeki seçim vaadiyle çelişiyor. Ara seçimlerin yaklaşması da seçmenlerin savaşa ve fiyat artışlarına yönelik hoşnutsuzluğunu Cumhuriyetçiler açısından bir meydan okumaya dönüştürebilir.
2. Savaş, küresel ekonomiyi ve enerji piyasalarını baskı altına aldı
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, petrol tankerlerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişinde ciddi aksamalara yol açarak enerji piyasaları ve küresel ekonomi konusunda geniş çaplı endişeler oluşturdu. Dünyanın enerji arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu dar güzergâhtaki aksama, petrol fiyatlarını ve enerji maliyetlerini artırdı. Uluslararası Para Fonu (IMF) de bu yıl için küresel ekonomik büyüme tahminini ocak ayında öngördüğü yüzde 3,3’ten yüzde 3’e düşürdü. Ancak Reuters, küresel ekonominin şimdiye kadar başlangıçta öngörülenden daha fazla direnç gösterdiğini belirtiyor.
3. İran teslim olmadı
Reuters’a göre İran savaş sırasında askeri ve ekonomik açıdan zarar gördü, ancak füze ve İHA saldırıları düzenleme ve bölgedeki deniz taşımacılığını aksatma kapasitesini hâlâ koruyor. ABD de İran’ın füze cephaneliğinin büyük bölümünü yok ettiğinden emin olamadı.
4. Savaş istikrar sağlamak yerine Orta Doğu’yu daha da istikrarsızlaştırdı
Savaşın en önemli sonuçlarından biri bölgede güvenlik sorunlarının artması oldu. İran’ın füze ve İHA saldırıları, Fars Körfezi'nin Arap ülkelerindeki ABD müttefiklerine ait askeri ve diplomatik tesisleri hedef aldı ve hava ve deniz ulaşımındaki aksaklıkları artırdı. Aynı zamanda gemiciliğe yönelik saldırılar ve Kızıldeniz’deki deniz ablukası, sigorta ve taşımacılık maliyetlerini yükselterek bölgedeki tedarik zincirlerinde aksamalara yol açtı. Böylece, bölgesel tehditleri azaltma amacıyla başlatılan savaş, Reuters’ın görüştüğü analistlere göre bölgeyi daha güvensiz hale getirdi.
5. ABD’nin askeri kapasitesi baskı altında kaldı
Altı aylık savaş, ABD’nin askeri kapasitesi üzerinde önemli bir baskı oluşturdu. Reuters’ın haberine göre 18 ABD askeri hayatını kaybetti, 750’den fazla asker yaralandı ve savaş sırasında ABD’ye ait 42 askeri uçak imha edildi.Hassas güdümlü mühimmatın yoğun şekilde kullanılması, Patriot füzeleri ve THAAD önleyici füze stoklarını azalttı. ABD ayrıca bölgedeki varlığını sürdürmek amacıyla Avrupa’dan ve Asya-Pasifik bölgesinden savaş uçakları, savaş gemileri ve diğer askeri ekipmanları Orta Doğu’ya kaydırdı.Bu sevkiyatlar, ABD’nin diğer bölgelerdeki askeri hazırlık kapasitesi konusunda endişelere yol açtı. USS Gerald R. Ford uçak gemisinin bir yıldan uzun süre bölgede konuşlandırılması da savaşın ABD’nin askeri kapasitesi üzerindeki artan baskısının bir göstergesi olarak değerlendirildi.Genel olarak, Reuters’ın ortaya koyduğu tablo, kısa sürede sonuçlanması beklenen savaşın altı ayın ardından yıpratıcı bir çatışmaya dönüştüğünü gösteriyor. Bu çatışma, İran’a zarar vermesinin yanı sıra ABD açısından siyasi ve askeri maliyetler oluşturdu, enerji piyasalarını ve küresel ekonomiyi baskı altına aldı ve Orta Doğu’daki istikrarsızlık seviyesini artırdı. Associated Press (AP) de yayımladığı bir haberde, ABD ve İsrail rejiminin İran’a karşı başlattığı savaşın üzerinden altı ay geçmesinin ardından Orta Doğu’nun değiştiğini, ancak savaşın planlayıcılarının beklediği yönde olmadığını yazdı. Associated Press’e göre ABD ve İsrail, bölgesel dengeleri değiştirmek ve İran İslam Cumhuriyeti yönetimini devirmek gibi uzun süredir devam eden hedeflerle 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırıyı başlattı. Ancak İran İslam Cumhuriyeti, üst düzey liderlerinin suikastla öldürülmesine ve haftalar süren ağır bombardımana rağmen ayakta kalmayı sürdürdü. Buna karşılık İran, Hürmüz Boğazı’na dayanarak güçlü bir baskı unsuru elde etti.