İran ve AB ilişkileri, ABD'nin müdahalesi olmaksızın gelişmelidir

AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini Tahran temasları ardından yaptığı açıklamada, İran'ın Batı Asya (Ortadoğu) bölgesindeki krizleri çözme konusundaki rolünün hayati bir önem taşıdığını bildirdi.

İran ve AB işbirliği ve münasebetlerinin olumlu bir düzeye çıkarılması mümkün olabilecek bir hedef olmakla birlikte bir takım sorunlarla karşı karşıyadır.AB'nin İran ile münasebetleri ve teamüllerinin artırılmasının bir takım gerekleri bulunmaktadır ve AB'nin bu konuda müstekbir ve baskıcı güçlerden bağımsız hareket etmesi en öncelikle ve önemli gereklerden biridir.

Bu hususta bölge güvenliğinden tut da İran ile 5+1 grubu arasında sağlanan nükleer anlaşma KOEP'in icrası veya İran ile AB arasında uzun vadeli ekonomik işbirliğinin devam ettirilmesi konusunda sayısız bir çok örnek göstermek mümkün. Dolayısıyla AB'nin bu durumların her biri karşısındaki tutumu ve sergileyeceği davranışı ve bağımsızlık oranı İran ile AB arasındaki münasebetlerin gelişmesi ve büyümesinde direkt etkili olmaktadır.

İran, 5+1 grubu ile varılan nükleer anlaşma ve KOEP'in icrasının, İran-AB ilişkilerinin gelişmesi ve mevcut anlaşmazlıkların giderilmesi ayrıca uluslararası meselelerin çözümü konusunda iyi bir örnek olduğuna inanmakta. Ançak KOEP'in tam olarak icra edilmesi karşılıklı teamüle ve sorumlulukların yerine getirtilmesine bağlı olup, başta AB olmak üzere tüm tarafların bu hususta kendi sorumluluklarını tam olarak, eksiksiz yerine getirmeleri icabediyor.

Nitekim AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini İranlı makamlarla görüşmesinde bu hususa temas ederek, İran ile 5+1 grubu arasındaki nükleer görüşme ve KOEP'in, karşılıklı ilişkilerin gelişmesi yönünde iyi bir ortam oluşturduğunu bildirdi ve AB'nin KOEP karşısında kendi sorumluluklarını yerine getirme ve İran'la özellikle ekonomik ilişkileri geliştirme konusunda kararlı olduğunu bildirmiştir.

AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini'nin açıklamaları AB'nin İran'la ilişkiler konusunda samimi olduğunu ve ikili münasebetleri geliştirmek istediğini gösteriyor.

Uluslararası düzenin iç içe bulunduğu mevcut şartlarda bağımsız ülkelerin çıkarları muhtelif alanlardaki işbirliğinde bağımsızlık oranlarına bağlı bulunmaktadır. Ama aynı zamanda bu işbirliği önünde bir takım ciddi sorunlar da yok değil. Çünkü müstekbir ve emperyalist ülkeler, bağımsız ülkeler arasında ortak dayanışma ve yakın işbirliğinin var olmasını kesinlikle istememekte ve mümkün olan her yola baş vurarak bu ilişkileri engellemeye çalışmaktalar. Çünkü bu bağımsız ilişki ve münasebetler sonucu onların gayrı meşru, zorba çıkarlarının tehlikeye düşeceğini çok iyi bilmekteler. Bunun için de söz konusu müstekbir güçler sürekli olarak muhtelif bahaneler ileri sürerek bağımsız ülkeler arasındaki şekillenecek yakın teamül ve işbirliğinin önüne set çekmeye, engel olmaya çalışıyorlar. Nitekim İran ile AB ülkeleri arasında ilişkilerin geleşimesi söz konusu güçlerce engellenmeye çalışılmakta ve bu yöndeki baskılar giderek artmış bulunmaktadır.

Mevcut belge ve kanıtlar Amerika'nın, KOEP'in icrası hususunda sürekli engel çıkarmakta ve tahran ile işbirliğinde bulunmamaları konusunda Avrupalı müttefiklerini baskı altında tutmaya çalışmakta olduğunu gösteriyor. Bunun içindir ki İran dışişleri bakanlığı sözcüsü Behram Kasımi, Avrupa ülkelerinin dünyanın diğer güçlerinden bağımsız bir şekilde İran bankaları ve diğer kuruluşlarıyla işbirliğinde bulunmaları gerektiğini söyledi.

İRİB muhabirine konuşan Behram Kasimi, AB dış siyaset sorumlusu Federico Mogherini'nin Tahran'a yaptığı ziyarete temasla, İran'ın bölgenin önemli bir oyuncusu ve  güçlü bir ülkesi olduğunu belirterek genelde bütün oyuncuların,  bölge ülkeleri ve Avrupa'nın  İran'ın  yapıcı ve güçlü  rolünü bildiğini söyledi.

İşin aslına bakılırsa bir takım ülkeler ne yazık ki ABD'nin baskısı ve hegemonyası altında bulunuyor ve başkaları ile ilişkilerini ona göre ayarlıyorlar. Bunun için de İran'la ilişkilerinde bir takım sorunlar yaşıyorlar. AP yetkililerinden Marietje Schaake bu konuda yaptığı açıklamada, Avrupa'nın ne yazık ki bugün Amerika'nın siyasetlerinin rehini durumuna geldiğini, kendilerinin nükleer anlaşma sağlanması için İran ile görüşmelerde bulunduklarını ama şimdi Amerika'nın bu anlaşmanın icrası önünde bir takım engeller oluşturduğunu belirtmiştir.

Diğer yandan AB yetkilileri ile sürdürülen görüşmeler esnasında gündeme getirtilen eleştiriler bu gerçeği gözler önüne sermekte olup, İran tarafından AB Dış siyaset sorumlusu Mogherini'ye yapılan eleştiri da bu amacı taşımaktadır.

Nitekim AB'nin bu hususta atacağı adımlarda ciddi ve kararlı duruşu, İran-AB ilişkilerinin geleceği hakkında bir ölçek olabilir.