İran ve Rusya'nın Suriye konusunda yaptıkları istişareler

Geçen Cuma günü selefi Vahhabi DAEŞ ve Nusra cephesi tekfirci terör örgütünü kapsamayan Suriye'de başlayan ateşkesi değerlendiren İran İslam cumhuriyeti dış işleri bakanı Muhammed Cevad Zarif, bu girişimin büyük bir başarı olduğunu, terörizmin kökünü kazımak amacıyla bu fırsatın iyice değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

İran ile Rusya ve Türkiye arasında yapılan işbirliği ve koordinasyon sonucu, Suriye'de ateşkes ilan edildi.    Bölge ülkeleri artık barış ve güvenliğin sağlanması gerektiğini vurgulamaktadırlar. Teröristlerin Halep'ten temizlenmesi, Suriye'deki terörizm ve vekâlet savaşını durdurmanın başlangıç noktasıdır. Yabancı devletlerin Suriye'de terörizmi desteklemeleri durdurulursa, bu ülkede terörizm kolayca imha edilir. Ateşkes, tabiatıyla BM Güvenlik Konseyi tarafından terör örgütü olarak kabul edilen grupları kapsamamaktadır.

 Ateşkes, Suriye hükümetiyle muhalefet guruplarının barışçı ve siyasi görüşmeleriyle çözüm yolunu kolaylaştırmaktadır. Birleşmiş Milletler Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura da bu ateşkes planını desteklemektedir. Ancak bazı gurup ve ülkeler ateşkesi bozmaya çalışıyorlar. Türkiye hükümeti Halep'deki terör örgütlerini desteklemekten vazgeçip Haleb'ın terörist guruplardan temizlenmesine katkıda bulundu. Ancak Erdoğan hükümetinin İran ile Türkiye ve Rusya'nın Kazakistan'ın başkenti Astane'deki zirve toplantısına Katar ve Suudi rejimini çağırma teşebbüsü, Suriye kriziyle ilgili kriz çözüm sürecini gölgeleyebilir.

Nitekim Türkiye’nin Astana görüşmelerinde masaya Suudi Arabistan ve Katar’ın oturması yönündeki arzusunu da değerlendiren Ankara Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Prof. İlhan Uzgel; bunun sebebini, “Türkiye’nin İran ve Rusya karşısında müttefik bulma arayışı” olarak izah etti. Uzgel, “Türkiye, yanına kendisini kollayacak belki de sorumluluğu paylaşacak Suudiler ve Katarlıları görmek istiyor” dedi.
Bölge ve bölge dışı ülkelerin Suriye çözüm sürecini desteklemeleri, büyük önem taşımaktadır. Bazı ülkelerin yöneticileri ve haber çevreleri, Amerika'nın Suriye sürecine katılıp katılmayacağını sorguluyorlar. Amerika'nın yeni başkanı Donald Trump ise bu sorunun muhatabıdır.

   Suriye'nin Çin elçisi İmad Mustafa'nın belirttiği gibi, Suriye'deki ateşkes anlaşması Amerika'nın itibarını sarstı. Çünkü Amerika Halep'in teröristlerden temizlenmesini istemiyordu. Ancak bu olay gerçekleştirildi. Suriye'deki çözüm yolu, siyasi ve barışçı müzakerelerdir. İran İslam cumhuriyetiyle Rusya ve Türkiye Moskova bildirgesi çerçevesinde, terörizmle mücadele etmek, Suriye toprak bütünlüğünü ve bağımsızlığını korumak, ateşkes uygulamak ve barışçı görüşmelerini desteklemek konusunda anlaştılar. Suriye dış işleri bakanı Velid Muallim ile milli güvenlik konseyi başkanının Tahran ziyareti de bu çerçevede değerlendirilebilir. Suriye hükümeti, terör örgütleri dışında bütün muhalefet parti ve guruplarla görüşmeye hazır olduğunu bildirdi. Ateşkes, Suriye halkının kanının akmasını da durduracak niteliktedir. Suriye'ye dayatılan savaş ve terörizmi sonlandırmak için uluslararası kuruluşlarla devletler buna açık destek vermeli, BMGK kararlarının uygulanmasını sağlamalıdırlar.