OPEC, Petrol üretim tavanının düşürülmesi anlaşmasını uzatmak istiyor

Petrol ihraç eden ülkeler örgütü OPEC, 2016 yılının sonlarına doğru Viyana'da bir araya gelerek tarihi bir kararla, 6 aylık süreliğine petrol fiyatlarının düşmesi sürecini durdurmak için kendi üretimlerini azaltma kararı aldılar.

Başta Suudi Arabistan olmak üzere bir takım OPEC üyesi ülkenin son iki yıl içinde OPEC'te kendileri için belirlenen kota miktarından fazla üreterek ihraç etmeleri petrol fiyatlarının dünya piyasalarından %50'lik bir değer kaybetmesine neden olmuş ve petrol fiyatları varil başına 30 ila 40 dolara kadar gerilemişti. Bu durum hatta Rusya gibi OPEC dışında petrol üreten ülkeleri dahi şoka sokmuş ve ciddi zarara uğratmıştı. Dünya petrol piyasası 2014 yılı ortalarından itibaren aşırı derecede petrol arzı ile karşı karşıya gelmiş ve bu durumun bir krize sürüklenmesi ardından ise OPEC ülkeleri ve OPEC dışı petrol ihracatçısı ülkeler 2017 yılının başından itibaren kendi üretimlerini düşürmek için ortak karar almış ve bu anlaşmanın 6 aylığına geçerli olmasını kabul etmişlerdi.

Bu anlaşma uyarınca Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü'nün (OPEC) üyeleri 2017 yılından itibaren kendi günlük petrol ihracatlarını bir milyon 200 bin varil azaltarak OPEC'in günlük üretim miktarını 32 milyon 500 bin varile indirmeleri gerekirdi. İran İslam Cumhuriyeti, Cezayir, Irak, Kuveyt, Libya, Nijerya, Katar, Suudi Arabistan, BAE, Ekvator, Angola ve Venezuela OPEC örgütünün üyeleridir

Başta Rusya olmak üzere OPEC dışı petrol ihracatçısı ülkeler de OPEC ile paralel hareket ederek kendi üretimlerini günlük 600 bin varil oranında azaltmayı kabul ettiler.

Şimdi ise Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ülkeleri bir kez daha toplanarak üretim miktarının azaltılması kararının 6 aylığına daha uzatılmasını karara bağlamayı düşünüyor. 

OPEC Genel Sektreteri Mohammed Sanusi Barkindo, Abu Dhabi'de gerçekleştirilen konferansta OPEC'in üretim kısıntısını uzatıp uzatmama kararını 25 Mayıs'ta vereceğini belirtti.

Petrol üretimine ilişkin veriler arasındaki farkın kapandığını belirten OPEC Genel Sekreteri Muhammed Sanusi Barkindo , “Böyle sapmaları en aza indirmek için çok çalışıyoruz” dedi. 

Petrol kısıntısı anlaşmasına dahil olan tüm OPEC ülkeleri ve diğer üreticilerin, Petrol stoklarını azaltmaya istekli olduğunu vurgulayan OPEC Genel Sekreteri, anlaşmadaki tüm ülkelerin Petrol  piyasasına tekrar istikrar kazandırmak istediklerini belirtti. 

OPEC'in gelecek ayki toplantısında kesintilerin yıl sonuna kadar uzatılması kararı alınması bekleniyor. Bu arada bazı kaynaklar da  Arabistan, Kuveyt ve öteki üyelerin, OPEC dışı petrol ihracatçısı ülkelerin de kabul etmesi durumunda bu meseleye destek verdiklerini bildirdi. OPEC ve OPEC dışı üreteci ülkeler kendi önceki anlaşmalarına bağlı kalıp bu anlaşmayı yeniden uzatmaları durumunda dünya ekonomisi de böyle bir anlaşmayı olumlu karşılamakta. Zira bu durum enerji piyasasında istikrara sebep olacak.

Suudi rejimi aslında Kasım 2016 tarihinde kendi payını artırması konusunda OPEC'i mecbur etmişti. OPEC'te belirlenen kota miktarından fazla üretmekten Suudi Arabistan gerçekte siyasi amaçlar gütmekteydi. Arabistan'ın eski petrol bakanı Ali en-Naimi böyle bir kararın alınmasından bir ay sonra yaptığı açıklamada er veya geç Arabistan'ın rakiplerinin maddi sıkıntıya düşeceklerini ancak Arabistan'ın böyle bir durumda daha uzun süre dayanma kabiliyetine sahip olduğunu belirtmişti. Fakat kısa bir süre geçmesi ardından bu konuda görüşmeye daha yanaşmayan Suudi rejimi sonunda kendi üretimini günlük 10 milyon 700 bin varilden 10 milyon 200 bin varile düşürmeyi kabul etti.

Suudi rejimi artık petrol piyasasının istikrarının korunması ve fiyatların gelmiş olduğu mevcut durumun korunmasının ancak OPEC üyeleri ve OPEC dışı petrol üreticisi önemli ülkelerle işbirliğinde bulunmakla mümkün olabileceğini fark etmiş bulunuyor.

Öte yandan İran Petrol Bakanı Zengene, OPEC'te petrol üretimini azaltma kararının 6 ay daha uzatılması takdirde İran'ın da bu karara uyacağını açıkladı.

Zengene OPEC’in petrol üretimini azaltma kararına ilişkin yaptığı açıklamada, “Bu konuda son günlerde  OPEC üyeleriyle OPEC üyesi olmayan petrol üreticisi ülkelerden olumlu sinyal aldık.  Petrol üretimini düşürme kararının 6 ay daha uzatılması OPEC’in ana üyeleri tarafından onaylandığı takdirde biz de onlara uyacağız” dedi.

“Halihazırda İran’ın petrol üretim seviyesi OPEC’in kaynaklarına göre, gündelik 3 milyon 800 bin varildir” diyen Zengene, İran’ın OPEC’e verdiği taahhütleri çerçevesinde petrol üretimini arttırmaya kararlı olduğunu aktardı.

Aslında OPEC'in bu husustaki kararının devamlılığı iki faktöre bağlıdır. Birincisi OPEC ve OPEC harici petrol üreticisi ülkelerin tümü piyasaların huzurlu ve istikrarlı olmasına muhtaçtırlar. İkincisi ise dünya piyasalarının bu karara verecekleri destektir. Ve halı hazırda böyle bir desteğin var olduğu gözlemleniyor.