Donald Trump yönetimi ve Bercam’ı ihlal etme işaretleri

Amerika Başkanı Donald Trump yönetimi her türlü yola başvurarak İran ve 5+1 grubu arasında imzalanan Bercam nükleer anlaşmasını zayıflatmaya çalışıyor ve bu yolda arada bir bu anlaşmayı ihlal ettiği işaretleri açığa vuruyor. İran’a ticari uçak satışına getirilen yasak ise ABD’nin Bercam’ı ihlal ettiği en son işaretti.

Amerika temsilciler meclisi Çarşamba günü İran’a ticari uçak satışını yasaklamaya yönelik iki ek öneriyi kabul etti. Amerika temsilciler meclisi Bercam nükleer anlaşmasına aykırı olan bu kararına gerekçe olarak da İran’ın ticari uçakları Suriye’ye silah ve insan gücü sevkiyatında yararlanma bahanesini ileri sürdü.

Aslında bu tür iddialar, Amerika Başkanı Donald Trump yönetiminin Amerika senatosu ve temsilciler meclisinde ileri sürdüğü ve böylece İran ile 5+1 grubu arasında imzalanan Bercam nükleer anlaşmasını etkilemeye çalıştığı iddialardan biridir. Oysa Bercam nükleer anlaşması iki devlet arasında imzalanan bir anlaşma değildir. Bu anlaşma uluslararası boyutu olan bir anlaşmadır ve hiç bir ülke kolay kolay bu anlaşmayı ihlal edemez, yeniden tartışmaya açamaz.

Bercam nükleer anlaşmasının içeriğine göre anlaşmanın tüm tarafları anlaşmada yer alan maddelere uymaları ve iyi niyetle ve yapıcı bir çerçevede ve karşılıklı saygı ilkesine dayanarak yükümlülüklerini yerine getirmeleri gerekir. Ancak bu süreçte Amerika yönetimi Bercam nükleer anlaşmasında üstlendiği tüm yükümlülüklerini adeta ayaklar altına alarak İran İslam Cumhuriyeti’nin bu anlaşma çerçevesinde belirlenen çıkarlarını yok etmeyi veya en azından asgari seviyeye düşürmeyi amaçlıyor. Hal böyleyken ve Donald Trump yönetimi uluslararası camiayı Bercam nükleer anlaşmasını yeniden gözden geçirme ve yeniden müzakereye açma konusunda ikna edemediği bir sırada sürekli bu anlaşmayı tek yanlı olarak ihlal etmeye yöneliyoyr.

İslam İnkılabı Lideri Ayetullah Hamanei’nin uluslararası işler yüksek danışmanı Dr. Ali Ekber Velayeti Perşembe günü Amerika’nın İran İslam Cumhuriyeti’ne ticari uçak satışını yasaklama kararına tepki gösterdi.

Velayeti karara gösterdiği tepkide, İran’a ticari uçakların satışının yasaklanması Amerika’nın Bercam nükleer anlaşmasını ihlal ettiğinin bir başka işareti olduğunu ve Amerika güvenilmez bir devlet olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.

Velayeti ayrıca, İran İslam Cumhuriyeti amaçlarını gütmek için Amerikalılara asla ihtiyacı olmadığını kaydetti.

Bundan önce ve ABD temsilciler meclisinin bu kararı almadan da Amerika yönetimi UAEK yetkililerinin İran’ın bazı askeri tesislerini Bercam anlaşmasının ötesinde teftiş etmeleri için girişimlerde bulunmuştu ki bu da bir nevi Bercam anlaşmasının ihlaliydi.

Bu çerçevede İran’ın UAEK temsilcisi Rıza Necefi, ABD’nin son hareketleri Bercam nükleer anlaşmasına aykırı olduğunu vurguladı.

Amerika yönetimi son günlerde UAEK yetkililerini İran’ın askeri tesislerini de denetlemeleri yönünde ikna etmek için büyük çaba harcadı, ancak başarılı olamadı, çünkü İran’ın kesin tepkisi ile karşılaştı. Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif Amerikalı yetkililerin haksız ısrarına gösterdiği tepkide hiç kimse bu tür bahanelerle İran’ın askeri sırlarına ulaşamayacağını vurguladı.

Her halükarda uzmanlara göre Donald Trump’ın Bercam anlaşması ile ilgili başlattığı oyunda kaybeden taraf hiç kuşkusuz Amerika olacaktır. Zira Amerika’nın bu anlaşmayı sürekli ihlal etmesi, bu ülkenin asla güvenilmez bir devlet olduğunu ve uluslararası yükümlülüklerine de bağlı kalmadığını ortaya koydu. Bundan başka Amerika Bercam’ı bozma gayretlerinde de tek başına kaldığı gözleniyor, zira hatta müttefikleri olan AB troykası sürekli anlaşmanın geçerli olduğunu ve sonuna kadar destekleyeceklerini vurguluyor. Bu vurgular ise Amerika’nın uluslararası arenada münzevi olduğunu ve artık eskisi gibi İran aleyhinde provokasyon yapamayacağını gösteriyor.