İran ile Irak genelkurmay başkanlarının istişaresi üzerine

İran İslam Cumhuriyeti Genelkurmay Başkanı bir kez daha, Irak'ın bir parçasının ayrılması ve coğrafi sınırlarının değiştirilmesinin kabul edilemez olduğunu belirterek, İran İslam Cumhuriyeti'nin sadece Irak'ı bir bütün olarak tanıdığını vurguladı.

Tahran dün önemli bir askeri ziyarete evsahipliği yaptı. Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin ayrılık referandumunun ardından Irak Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Osman Ganimi dün akşam Tahran'da İranlı mevkidaşı Tümgeneral Muhammed Bakıri ile biraraya geldi.

Görüşmede Irak'ın toprak bütünlüğü ve egemenliği masaya yatırıldı.

Görüşmede İran Genelkurmay Başkanı, İran ve Irak'ın ortak sınırlarının Irak'ın yasal başbakanının belirlediği gibi olacağını ve İran'ın Irak'ın kuzeyinde herhangi bir grup veya partinin hakimiyetini kabul etmediğini kaydetti.

Irak'ın kuzeyinde ayrılık referandumu konusunun gündeme getirilmesinden sonra İran, Irak ve Türkiye yetkilileri defalarca yoğun biçimde görüşme ve istişareler yürüttüler.

Her üç ülke, ayrılık referandumunun Irak anayasası ve uluslararası kurallara aykırı olduğunu deklare ederek, sert biçimde referanduma karşı çıkmışlardır. İran, Türkiye ve Irak'ın referanduma karşı aldıkları ortak pozisyon, bu ülkelerin ulusal güvenlikleri konusundaki ortak endişe ve kaygıdan kaynaklanıyor. Bu bağlamda Türkiye Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar da yakın zamanda Tahran'a gelmesi bekleniyor. İran, Türkiye ve Irak'ın askeri yetkilileri arasındaki düzenli istişareler, Irak'ta ve komşu sınırlarındaki güvenlik meselesinin önemini gösteriyor.

Tahran, Ankara ve Bağdat, Irak'ta ve sınırlarında "sürdürülebilir güvenliğin" hakimiyetini ortak bir hedef olarak istiyorlar.

Türkiye ve Irak'ın ortak tatbikatı, Irak Genelkurmay Başkanı'nın dün Tahran'a gelip, İranlı mevkidaşı ile görüşmesi ve Türkiye Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar'ın Tahran'a yapacağı ziyaret, Irak'ta ve İran ve Türkiye ile olan ortak sınırlarındaki güvenliğin ne kadar önemli olduğunu ortaya koyuyor.

İran'ın Irak ve Türkiye başta olmak üzere komşularıyla düzenli askeri işbirliği, stratejik öneme sahip Batı Asya bölgesinde güvenlik ve istikrarın takviyesinde "savunma diplomasisinin" önemli rolünü gösteriyor.

İran, Türkiye ve Irak, referanduma tepki olarak şimdiye kadar attıkları ve bundan böyle de atacakları adımlarıyla, ulusal güvenlik konusunda asla taviz vermeyeceklerini ve sert biçimde karşılık vereceklerini kanıtlamış oldular.

İran, Türkiye ve Irak bir kez daha bölge güvenliğini bozacak her türlü hareket ve girişimle bazı bölgesel konulardaki anlaşmazlıklarına rağmen mücadele etmekte hiç tereddüt etmeyeceklerini ortaya koymuş oldular.

Koltuk düşkünü olan ve görev süresi bitmiş olmasına rağmen başkanlık koltuğunda oturma arayışında olan ve sadece kişisel çıkarları peşinde olan Mesut Barzani'nin referandum kararı gibi girişimleri "birleşik ve bütünleşik Irak" düşmanları için fırsat sağlamaktan başka bir şey değil.

Irak'ta ve kuzey sınırlarında güvensizlik ve istikrarsızlıkların sürmesi kuşkusuz İran ve Türkiye'nin ulusal güvenliğini de etkiliyor.

Bu bağlamda her türlü istikrarsızlaştırıcı girişim, İran, Irak ve Türkiye'nin kırmızı çizgisi sayılıyor ve bu çerçevede üç ülkenin ortak ve düzenli askeri işbirliğinin tamamen doğal ve bölgede barışık yaşam ilkesine uygun bir durumdur.

Ayrılık referandum, bölgede birarada barışık yaşama gibi hayati ve önemli ilkeyi olumsuz etkiliyor. Bunun için de İran, Türkiye ve Irak defalarca, Barzani'nin referandumuna karşı olduklarını ve sonuçlarını asla tanımayacaklarını vurgu yapmışlardır.

Bu bağlamda; Irak Hükümet Sözcüsü Saad Hadisi dün, Bağdat, Tahran ve Ankara'nın Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin girişimlerine karşı koordinasyon içinde hareket edeceğini ve Kürdistan bölgesinin ayrılmasına müsaade etmemek için gereken her türlü tedbiri alacaklarını ve şimdiye kadar bazı girişimler üzerinde mutabakat sağlandığını ifade etti.

Birleşik Irak'tan Kürdistan bölgesinin ayrılmasının yol açabileceği yıkıcı etkileri ve İran ve Türkiye'nin ulusal güvenliği için de doğurabileceği sonuçlarına göre, Tahran ve Ankara'nın Bağdat ile birlikte bir takım ortak girişimlerde bulunmaları oldukça doğal bir şeydir.

İran, Irak ve Türkiye'nin askeri yetkilileri arasındaki yoğun istişareler de bu çerçevede değerlendirilebilir.