İran'ın KOEP'e bağlılığı bir kez daha vurgulandı
Dün Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu tarafından yayınlanan raporla, İran’ın 9. Kez Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) çerçevesindeki taahhütlerini yerine getirdiği vurgulandı.
Rapora göre 5 Kasım 2017 tarihi itibarıyla İran’ın yüzde 3.67 zenginleştirilmiş 235 kg. uranyum miktarının 96.7 kilogram olduğu ve bu miktarın KOEP çerçevesindeki rakamla eşleştiği ifade edildi. Bu raporda ayrıca UAEA Genel Müdürü Yukio Amano'nun Tahran ziyareti ve İranlı yetkililerle görüşmesine değinilmiştir.
Gerçi UAEA'nın İran'ın nükleer anlaşma KOEP'e bağlılığını teyid eden daha önceki raporları da büyük öneme sahipler ama ABD başkanı Donald Trump'ın İran'ı karalayıcı ve KOEP'e uymamakla suçladığı son açıklama ve uygulamaları ardından bu raporun yayınlanması büyük bir önemi haizdir. Trump Ekim ayında her hangi bir gerekçe ve kanıt göstermeksizin İran'ın KOEP'e bağlılığını teyit edemeyeceğini bildirmiş ve İran'a karşı yaptırım uygulanıp uygulanmaması konusunda gerekli karar alması için meseleyi Amerikan kongresine havale etmişti.
Halbuki aynı dönemde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı UAEA ve BM teşkilatı da sekiz kez İran'ın nükleer anlaşma KOEP'e bağlı kaldığını teyit etmişti, Fakat tüm bunlara rağmen ABD yönetimi, nükleer meseleyle ilgisi bulunmayan konularda da İran'a baskı uygulamak amacıyla İran'ın nükleer anlaşmaya bağlı kaldığını teyit edemeyeceğini bildirdi.
Ancak UAEA'nın şimdi 9. kez İran'ın KOEP anlaşmasına bağlılığını teyit etmesi ardından artık Amerikalı yetkililerin nükleer anlaşma KOEP'i iptal etmeleri de bir o kadar zorlaşmıştır. Şimdi top Amerikan kongresi sahasında olup, Amerikan temsilciler meclisinin, İran'ın KOEP'e bağlılığını teyid eden UAEA'nın bildirisine ne kadar itibar edip etmediğini bekleyip görmek lazım.
Elbette Amerikan kongresinin, dünyanın KOEP'in korunması yönündeki iradesi karşısında geri adım attığı gözlenmekte. Örneğin KOEP'in azılı karşıtlarından sayılan Cumhuriyetçilerin önde gelen isimlerinden Tennessee Senatörü Bob Corker, İran'a karşı yeni yaptırım tasarısını, senatoda gerekli en az 50 oyu elde edememesi nedeniyle geri çekmiştir.
Öte yandan İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) nezdindeki daimi temsilcisi Rıza Necefi, Kurum tarafından yayınlanan son raporun ABD iddialarının aksine İran nükleer faaliyetlerinin Kapsamlı Ortak Eylem Planı(KOEP) çerçevesinde yapıldığını gösterdiğini söyledi.
Necefi yaptığı açıklamada, ‘’İran’ın zenginleştirme, kalıcı izotoplarla, yeni nesil santrifüjlerle ile ilgili faaliyetleri ağır su üretimi, Handab ağır su reaktörünün modernizasyonu, Tahran araştırma reaktörünün faaliyetleri ve diğer konulara raporda değinilmekte ve bu hususlardaki İran faaliyetlerinin KOEP çerçevesinde olduğu vurgulanmaktadır’’ dedi.
Tüm bu meseleler şunu gösteriyor ki İran ile 5+1 grubu arasında sağlanan ve BM Güvenlik konseyi kararnamesi ile de perçinlenen nükleer anlaşmanın belli bir ülke tarafından tek yanlı olarak iptal edilmek istenmesi öyle kolay bir iş olmayıp, bu mesele Amerika için çok büyük masrafa neden olabileceği gibi Amerika'nın dünyada daha fazla inzivaya itilmesini beraberinde getirecektir.
