Zarif'in Ermenistan ziyareti; Stratejik hedefler doğrultusunda ilişkilerin geliştirilmesi

Ermenistan Dışişleri Bakanı Edvard Nalbandiyan’ın daveti üzerine Erivan’a giden Zarif’e üst düzey ekonomik ve siyasi bir heyet eşlik etmektedir. Bu ziyarette tahran-Erivan ilişkilerinin yeni bir aşamaya girmesi ele alınacak.

Ermenistan Dışişleri Bakanı Nalbandyan’ın daveti üzerine bu ülkenin başkenti Erivan’a giden Zarif, burada düzenlenecek İran-Ermenistan Ekonomik İşbirliği Komisyonu’nda bir konuşma gerçekleştirecek.

Edinilen bilgilere göre Zarif, bu ziyaret kapsamında Ermeni mevkidaşı Nalbandyan başta olmak üzere bu ülkenin Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan ve Başbakanı Karen Karapetyan ile bir araya gelerek karşılıklı ilişkileri görüşecek.

İran-Ermenistan ilişkileri, İslami İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin 2016 yılında Ermenistan'a yaptığı ziyaretle yeni bir aşamaya girmiş bulunuyor. Ama acaba bu ilişkilerin gelişmesi nasıl bir önemi haizdir? Bu hususta iki görüş söz konusudur. Birinci görüş, ilişkilerde denge ve ortak eğilime inanan görüş sahiplerince gündeme getirtilmekte ve ilişkilerin artık globalleştiği bir ortamda ortak çıkarların geleceğini dikkate alan ülkelerin başarılı olabileceğine inanmaktalar. Bu görüş açısından, İran ve Ermenistan kendi işbirliklerini artırdıkları nispetinde bu yakın işbirliği aynı zamanda bölgesel teamüllerin de artmasına sebep olmaktadır. Bu işbirliğinin aynı zamanda stratejik bir önemi de söz konusudur. Zira aynı zamanda bölge ülkeleri için şöyle bir fırsat ortaya çıkarmakta ki ekonomik işbirliğini güçlendirmek suretiyle siyasi tehdit ve krizlerin fırsata dönüşmesini sağlayabilmeyi umut etmekteler.

Bir başka görüş açısı ise; İran ve Ermenistan ilişkilerine tarihi, kültürel ve dini ortak yönlerden bakmakta ve bu hususlar üzerine yatırım yapılması suretiyle  fırsatlardan daha fazla yararlanılabileceğine ve onu ilişkilerin temellerinin daha da sağlamlaştırılması yönünde kullanılabileceğine inanılıyor.

Hiç kuşkusuz bu görüşlerin her ikisi de dikkate değerdir. Başka bir ifadeyle bugün geçmişe bakmak ve gelecekten söz etmek gerekir.

İran ve Ermenistan ilişkileri de bu kaidenin dışında kalmamakta ve ekonomik ilişkiler artık kalkınma rayları üzerine oturtulmuştur.

Ermenistan'dan tahran büyük elçisi Artaşes Tomaniyan bundan bir süre önce iki ülke çalışma grubu toplantısında yaptığı konuşmada, Ermenistan piyasasının bu ülkenin üç milyonluk nüfusuyla pek cazip olmayabileceğini ama bu ülkenin sahip olduğu konumundan dolayı Avrusya ülkelerinin 180 milyon kişilik nüfusunun İran için cezbedebilek durumda olduğunu söylemişti.

Ermenistan'ın News M internet sitesi bundan bir süre önce Tahran ile Ervian ilişkilerini irdelediği bir yazısında, Tahran ile ilişkileri geliştirmenin Ermenistan'ın en öncelikli siyasetlerinden olduğunu bildirmişti.

Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan cumhurbaşkanlığı yemin törenine katılmak üzere geldiği Tahran’da Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile görüşmesinde ülkesinin, İran ile başta enerji, ticaret ve ulaştırma olmak üzere tüm iktisadi alanlarda ilişkilerini geliştirmekte kararlı olduğunu belirtti.

iki ülke Ağustos 2016 tarihinde karşılıklı olarak vize uygulamasını kaldırma kararını uygulamaya başladı. Bu uygulama İran ve Ermenistan arasında karşılıklı ziyaretlerin artması yönünde önemli bir adım olmuştur. Nitekim turizm sektörünün gelişmesi de İran ve Ermenistan arasında ticari ve iktisadi ilişkileri geliştirme yönünde önemli bir gelişme sayılır. Bundan başka İran ve Ermenistan’ın coğrafi konumu da iki ülke arasında ticari ürünlerin transit geçişinin önem arz etmesine vesile olmuştur. Nitekim bu büyük potansiyelin harekete geçirilmesi de hem İran ve hem  Ermenistan liderlerinin üzerine vurgu yaptığı bir konudur.

Hali hazırda İran ve Ermenistan, iktisadi, kültürel ve ulaştırma, enerji, ticaret, turizm, transit ve serbest ticaret bölgelerinde ortak yatırım gibi bir çok alanda sıkı işbirliği yürütüyor, nitekim bu alanlarda işbirliğini geliştirmek hem iki ülkenin ve hem bölge ülkelerinin yararına olacağı anlaşılıyor.

Aslında İran ve Ermenistan arasında hızla gelişen ilişki sürecine bakıldığında, Tahran ve Erivan yetkililerinin ortada bulunan çeşitli ve uygun fırsatları ortak işbirliği ve yatırıma çevirmekte kararlı olduklarını ortaya koyduğu söylenebilir.