İran ve Hindistan’ın Çabahar liman kentinde işbirliği üzerine

İran ve Hindistan’ın ticari işbirliği oturumu, İran yol ve kentleşme Bakanı Abbas Ahundi’nin katılımı ile Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de düzenlendi. Oturumda gündeme gelen en önemli başlıklardan biri, İran’ın stratejik Çabahar limanını ve transit ve nakliyatı geliştirme yollarıydı.

İran’ın yol ve kentleşme Bakanı Abbas Ahundi Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’de düzenlenen İran ve Hindistan ticari işbirliği oturumunda yaptığı konuşmada, 2018 yılında Kuzey Güney, Güney Batı ve Doğu Batı ticari koridorlarında ticaretin geliştirilmesine daha fazla özen gösterileceğini belirtti. Bakan Ahundi ayrıca söz konusu koridorların geliştirilmesi ve bölgede bu koridorlardan yararlanan ülkelerin çabaları, başta Hindistan olmak üzere ilgili ülkelerin Rusya ve Avrupa ülkeleri ve diğer ülkelere ulaşmasını hem kolaylaştıracağını, hem aradaki mesafeyi kısaltacağını vurguladı.

Bu arada İran’ın stratejik Çabahar liman kentini geliştirmenin özel önem arz ettiği belirtilmelidir. Çabahar limanı İran’ın güneydoğusunda yer alan ve bölge ülkeleri arasında bir irtibat köprüsü konumunda olan bir kenttir, bu yüzden bu liman “milletlerin kapısı” olarak adlandırılmıştır. Bu limanın bölgesel açıdan bölge milletlerine faydalı olduğu da kesindir.

Gerçekte Çabahar limanının geliştirilmesi sadece İran, Hindistan ve Afganistan için değil, başta Rusya olmak üzere bölgenin diğer ülkeleri için de bir çok iktisadi faydası söz konusudur.

Hali hazırda Çabahar limanını geliştirme projesi İran İslam Cumhuriyeti ve Hindistan arasında ortaklaşa yürütülen bir projedir ve iki ülke bu stratejik limanın tüm imkanlarından yararlanmak için bir anlaşma imzalamıştır.

Bu çerçevede Çabahar limanının ilk ünitesinin geliştirilmesinde Hindistan yönetimi önemli rol ifa ediyor. Gerçekte Hindistan yönetimi ticari ilişkilerine çeşitlilik kazandırmak için Çabahar limanı projesi üzerinde yatırım yapıyor.

Geçen sene İran ve Hindistan arasında imzalanan anlaşmaya göre Hindistan Çabahar limanının ilk ünitesini geliştirme çerçevesinde bu limanda iki iskelenin işletmesini 85 milyon dolar yatırım ve on yıl boyunca 23 milyon dolarlık gelir çerçevesinde üsleniyor.

Gerçekte Çabahar limanı İran İslam Cumhuriyeti, Hindistan ve Afganistan arasında bir nakliyat koridoru olarak çok amaçlı işlevi söz konusudur, nitekim ürünlerin transitinin yanı sıra üç ülke arasında yolcuların yer değiştirmesi de gözetilmektedir.

Çabahar limanı 2018 yılının sonuna doğru bu hizmetleri vermeye başlaması bekleniyor. İran, Hindistan ve Afganistan ise Çabahar limanını geliştirmekle ortak amaçları gütmektedir. Buna göre her üç ülke irtibat altyapılarını ortak iktisadi hedeflerin doğrultusunda geliştirmek ve sonuçta bölgesel yeni piyasalara açılmak istiyor.

Bu bağlamda Hindistan’ın ulaştırma, karayolları ve denizcilik Bakanı Nitin Gadkari Çarşamba günü Yeni Delhi’de düzenlenen oturumda Çabahar limanı projesini Hindistan’la İran arasında uygulanmakta olan en önemli iktisadi proje niteledi. Bakan Gadkari, Çabahar limanı projesi İran ve Hindistan için iki tarafın kazançlı çıkacağı bir proje olduğunu ve bu yüzden Hindistan yönetimi bu projeyi desteklediğini ve tamamlamakta da kararlı olduğunu vurguladı.

Çabahar limanı potansiyel kapasiteleri ile beraber transit kalkınma yolunda yer alıyor. Çok amaçlı bu liman aslında orta Asya ve bağımsız devletler topluluğuna üye ülkelere açılan bir kapıdır ve hem kara transiti ve hem deniz transiti bakımından ilgi odağında sayılır. Gerçekte bu limana deniz transiti üzerinden gelecek konteynırler buradan yeniden İran’ın diğer limanlarına veya dünyanın dört bir yanında başka limanlara transit olarak sevkedilebilir. Bu çalışmanın amacı ise dünya limanları arasında konteynırlerin yer değiştirme hızını arttırmaktır.

Bu arada Çabahar limanı bölgesel öneminin yanı sıra İran’ın güneydoğusunda yer alan Sistan Bulucistan eyaletinin kalkınması bakımından önemli rol ifa etmektedir. Nitekim Hindistan yönetimi bu limanı on yıl işlettikten sonra limanda oluşturduğu tüm imkanları ve kapasiteleri İran’a devrediyor. Bundan başka Hindistan yönetimi Çabahar limanının çevresinde serbest ticaret bölgesi kurmayı da üstlenmiş bulunuyor.