Amerika Temsilciler Meclisinin Ankara ve Washington İlişkileri ile İlgili Kararı

Amerika ve Türkiye ilişkileri Temmuz 2016 başarısız darbesinden sonra gergin bir dönem yaşamaktadır. Bu ilişkilerin belli bir seviyede devam etmesine rağmen ancak Ankara Washington ile son aylarda Türkiye'nin Rusya'dan S-400 alımı konusunda büyük anlaşmazlıklar yaşamaktadır.

Bu doğrultuda Amerika Temsilciler Meclisi 10 Haziran Pazartesi günü "ABD-Türkiye ittifakına yönelik endişelerin ifade edilmesi" başlıklı bir karar onayladı. Kararnamede Amerika yasama erki, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dan Rusya ile askeri işbirliğinde bulunmasının Türkiye ve Amerika ortaklığını ve Ankara'nın NATO'daki konumunu tehlikeye atacağını hatırlatılarak Recep Tayyip Erdoğan'ın Rusya ile bu alanda işbirliği yapmaması istendi.
Amerika Temsilciler Meclisi Dış İşleri Komitesi Başkanı Eliot Engel yayımladığı bildiride, "Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e yakınlaşıp onunla samimi olmak kabul edilmezdir." Dedi.
Bu karar Amerika Temsilciler Meclisi'nin çoğunluğunu oluşturan Demokratların lideri Steny Hoye ve azınlıkta olan Cumhuriyetçilerin lideri Kevin McCarthy ve birkaç başka temsilci tarafından sunulmuştu.
Kararda Türkiye'den Rusya ile yaptığı S-400 anlaşmasını lağvetmesi istenmiştir. Böylece Demokratlar ve Cumhuriyetiçilerin Türkiye'ye karşı tutumlarının ortak olduğu anlaşılmaktadır.
Türkiye Dışişleri Bakanlığı, ABD Temsilciler Meclisinin kabul ettiği "ABD-Türkiye ittifakına yönelik endişelerin ifade edilmesi" başlıklı kararın, iki ülke arasındaki köklü dostluk ve müttefiklik ilişkileriyle hiçbir şekilde bağdaşmadığını belirterek karara tepki gösterdi. Mevlüt Çavuşoğlu açıklamada, söz konusu karara ilişkin, "Karar, evvelce de açıkladığımız üzere, Türkiye ile ABD arasındaki köklü dostluk ve müttefiklik ilişkileriyle hiçbir şekilde bağdaşmamaktadır. Kararda Türkiye'nin dış politikası ve yargı sistemi hakkında yer verilen haksız ve temelsiz iddiaların kabul edilmesi asla mümkün değildir." ifadelerini kullandı.
Trump hükümeti Türkiye'nin Rusya'dan S-400 alımını lağvetmesini istiyor. Ancak Amerika'nın tüm baskılarına rağmen Ankara Rusya'dan bu hava füze savunma sistemini almaya ısrar etmektedir. Amerika bu füze sisteminin NATO hava savunma sistemine uymadığını ve Türkiye'de yerleşmesi halinde F-35 savaş sırlarının ifşa olunmasına yol açacağını söylüyor.
Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise Amerika'nın bu tehditlere karşı tepki olarak Türkiye'nin Rusya'dan S-400 alımının kesinleştiğini belirterek kimsenin Ankara'ya Batı ve Rusya arasından birini seçmeye zorlayamayacağını duyurmuştu.
Ankara'nın S-400 alma nedenlerini açıklamasına rağmen Washington tekrar Türkiye'yi bu karardan vaz geçirmek için cezalandırıcı mahiyet taşıyan girişimlerde bulunmuştur.
Trump hükümeti son zamanda ise Türkiye'yi S-400 sistemleri alması halinde F-35 savaş uçakları projesinden çıkarmak ve bu savaş uçaklarını teslim etmemek ile tehdit etti.
Washington Ankara'nın S-400 alımı konusunda daha fazla ısrar etmesi halinde Türkiye'yi bu projeden çıkarıp savaş uçaklarını teslim etmemesinin yanı sıra Türkiye'yi bu savaş uçaklarının ortak üretim projelerinden de çıkarılacağını duyurdu.
Bu doğrultuda Amerika Savunma Bakanı 11 Haziran Salı sabahı Türk pilotların F-35 eğitimlerinin durdurulduğunu duyurdu.
Amerika Savunma Bakanlığı sorumlusu Patrick Shanahan  geçen Cuma günü, "Washington Türkiye'nin Rusya'dan S-400 alımından vaz geçmesi için 31 Temmuz'a kadar bir ültimatom tanımıştır." Dedi.
Washington ve Ankara arasındaki F-35 savaş uçakları projesinin yenilgiye uğraması halinde Polonya'nın bu savaş uçakların alımı konusunda Türkiye'nin yerine geçeceği söylenmektedir. Ankara Aralık 2017'de Moskova ile S-400 hava sistemleri sözleşmesini imzaladı. Rusya'nın ise bu sistemlerin ilk teslimatını Haziran sonu veya Temmuz  2019'da yapması kararlaştırılmıştır.
Görünen o ki Türkiye'nin S-400 hava savunma sistemi alımı Ankara ve Washington ilişkilerindeki en büyük ve en önemli soruna dönüşmek potansiyeline sahiptir. Böylece bu mesele gelecekte iki NATO ülkesi olan Türkiye ve Amerika ilişkilerini de muğlak bir vaziyete sokacaktır./