ABD'li senatörlerden Türkiye'ye S-400'ler için yaptırım çağrısı

15 Temmuz başarısız darbe girişiminin ardından Türkiye ile ABD ilişkilerinde ciddi gerilimler yaşanmıştır. Türk yetkililerinin ilişkilerin iyileşeceği beklentilerinin aksine, ABD'de Donald Trump'ın iktidara gelmesinden sonra iki ülke arasındaki ihtilaflar pratikte derinleşmiştir.

ABD ile Türkiye ilişkilerinde derin anlaşmazlık ve kriz denecek kadar soruna neden olan konulardan biri, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 füze savunma sistemini almaktaki ısrarıdır. 
Dün hem Rusya ve hem Türkiye tarafından yapılan açıklamalarda, S-400 füze savunma sisteminin ilk sevkiyatının yapıldığı bildirildi. Açıklamaların hemen ardından ABD'lı yetkililer tarafından sert ve tehdit içerikli açıklamalar gelmeye başladı.
Bu çerçevede, ABD Senatosu’nda bir grup, Başkan Donald Trump’ı, Rus S-400 hava savunma sistemi alımı bağlamında, Türkiye’ye yaptırım uygulamaya ve beşinci nesil F-35 savaş uçağı programından çıkarmaya çağırdı.
Senatörlerin Trump’a yazdığı mektupta, “Başkan Trump’ı, Amerika Düşmanlarına Yaptırımlarla Mücadele Yasası’nın (CAATSA) talep ettiği gibi tam yaptırım uygulamaya çağırıyoruz. Ayrıca, F-35 teslimatının belirsiz bir süre için ertelenmesinin yanı sıra, Savunma Bakanlığı’nı Türkiye’nin F-35 programına katılımına son vermeye çağırıyoruz” ifadelerine yer verildi.
Mektupta, Silahlı Kuvvetler Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Jim Inhofe, Cumhuriyetçi Jack Reed, Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Jim Risch ve Cumhuriyetçi Bob Menendez’in imzaları yer alıyor.
Türkiye Savunma Bakanlığı dün yaptığı açıklamada, S-400 savunma sisteminin ilk parçalarının teslim alındığına işaretle, ilerleyen günlerde sevkiyat sürecinin devam edeceğini, bu sürecin tamamlanmasının ardından yakında S-400'ün aktif hale getirileceğini vurguladı.
Türkiye'nin Rusya'dan S-400 alma kararı, Trump yönetimini adeta öfkelendirdi, öyle ki Washington, Türkiye'ye F-35 savaş uçağının satışını durduracağını ve Ankara'ya karşı ağır yaptırımlar uygulayacağını açıkladı.
Türkiye'ye 2019 yılında F-35 savaş uçaklarını teslim edilmesi gerekirken, Washington Türkiye'nin bazı parçaları bu ülkede üretildiği projeden çıkarılması için istişareler başlattığını duyurdu. 
Daha önce de Trump yönetimi, S-400 sisteminin ilk parçasının Türkiye'ye sevkedilir edilmez, Ankara'ya karşı ağır yaptırımlar uygulayacağı tehdidine bulunmuştu.
ABD Dışişleri Sözcüsü, "ABD, S-400'ü satın alması halinde CAATSA kapsamında yaptırımlara maruz kalacağını, F-35 programının satın alma ve sanayi paylaşımı (unsurlarına) katılımının askıya alınması dâhil son derece ciddi ve olumsuz sonuçlarla karşılaşacağını Türkiye'ye tutarlı ve net şekilde belirtti" demişti. 
Pentagon sözcüsü Hava Yarbay Mike Andrews da "Değişen bir şey yok... Türkiye'nin Rus yapımı hava ve füze savunma sistemi, F-35 programıyla uyumsuzdur. Türkiye'nin iki sisteme birden sahip olmasına izin verilemez" diye konuşmuştu.
Ancak ABD'nin tüm bu baskı ve tehditlerine rağmen Türkiye, Rusya'dan S-400 füze sistemini alma kararından vazgeçmedi ve sonunda S-400 parçalarının Türkiye'ye sevkiyatı başladı.
Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, ABD'nin tehditlerine işaretle, Türkiye ile Rusya arasında S-400 anlaşmasının nihaileştiğini ve kimsenin Ankara'ya Batı ile Rusya arasında  tercih yapmak zorunda olduğunu söyleyemeyeceğini kaydetti.
Türkiye ile ABD arasındaki gerilim, NATO yetkililerini de endişelendirmiş durumda. Bu doğrultuda, NATO'dan adının açıklanmasını istemeyen bir yetkili, S-400 sisteminin teslimatının Ankara için yol açabileceği sonuçlarından endişe duyduğunu dile getirdi.
Türkiye tarafından Rus S-400 füze savunma sisteminin alım meselesi, hali hazırda ABD ile Türkiye arasında esas soruna dönüşmüş ve NATO üyesi bu iki ülkenin ilişkilerini belirsizliğe sürüklemektedir.
Ankara'nın S-400 sisteminin alımı ve belirlenen noktalara konuşlandırması konusunda oldukça kararlı olduğu gözükürken, S-400 alımı ile başlayan münakaşanın yoğunlaşmasını, Türkiye ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan için bir onur meselesi haline getirmiştir./