Türk Lirasının Değer Kaybetme Sürecinin Devam Etmesi

Türkiye milli para birimi Lira, cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıklamalarında faiz oranının azaltılacağına vurgu yapması ile son yirmi yılda en düşük seviyeye geriledi.

 Türkiye milli para biriminin değer kaybetmesi, aslında Amerika'nın tek taraflı yaptırımlarının hayata geçirilmesi,  koronavirüs pandemisi dolayısı ile  piyasaların kapanması ve çalışmaz hale gelmesi ve de  Ankara hükümetinin yanlış parasal ve finansal  siyasetlerinden kaynaklandığı söylenebilir. 

Türkiye milli para birimi Lira'nın dövizlerdeki değerinin düşmesi ile  bir dolar 8.75 Lira civarında işlem gördü. Böyle bir düşüş ise  21'inci yüzyılda Türkiye'de ilk kez yaşanmaktadır. 

 Bir kaç yıl önceden beri,  Ankara hükümetinin yanlış parasal ve finansal  siyasetleri  birçok ekonomist, ekonomi uzmanı ve muhalefet parti liderleri ve milletvekilleri tarafından eleştiriye maruz kalmıştır.  Buna ilaveten Amerika'nın son dört yıl içerisinde Türkiye'ye karşı  uyguladığı yaptırımlar ve  bu ülkenin  milli para değerinin  düşmesi için planlar yapması da  gözardı edilemeyecek önemli olumsuz etkenler arasında görülmektedir.  Aslında Türkiye'nin  Rusya Federasyonundan  S-400 füze savunma sistemlerini alacağını açıklaması ile  Türkiye'nin yumuşak karnı sayılan ekonomisini elinde bulunduran Amerika,  farklı yollara baş vurarak,  Türkiye ekonomisine  mali ve parasal açıdan ciddi bir baskı uygulamaya çalışmak ve bu noktadan Ankara'ya yüklenmek istemiştir. 

  Ekonomi uzmanları ise  Türkiye'nin  şimdiye dek  Amerika ve kimi Avrupalı hükümetler karşısında direnmesine rağmen, Batı'nın ekonomik baskıları karşısında  yaklaşımlarından geri adım atacağı uzak bir ihtimal olmadığını düşünüyor.

Türkiye Lirası son dört yılda  daha önce eşine benzerine rastlanmamış bir düşüş ve gerileme süreci yaşamıştır.  Öyle ki  son dört yılda  Türkiye milli parasının bilinen uluslararası döviz birimleri özellikle de Dolar karşısındaki  değerinin yarısından fazlasını  kaybettiği söylenebilir.    Amerika'nın  Türkiye ekonomisine  mali ve parasal açıdan yüklenmesinin yanı sıra  Ankara hükümetinin  kimi siyasetlerinin de bu duruma zemin hazırladığı söylenebilir.  Örneğin  Türkiye Lirası  Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın  son konuşmasında  banka faizlerinin düşürülmesine vurgusu ile  son yirmi yıldaki en düşük seviyeye geriledi.   Türkiye cumhurbaşkanı  banka faizini, kur ve enflasyonun yanı sıra şeytanın üçgeni olarak adlandırmıştı ve Türkiye bankalarının  faizleri ile  ülke ekonomisini düzenlememeleri gerektiğini belirtti. 

Bu tür düşünceler çerçevesinde  Türkiye hükümetinde milli para biriminin değerini korumak için, Türkiye merkez bankası geçen yıl  50 milyon dolar kadar rezerv parayı piyasaya sürdü.  Ancak böyle bir siyaset de   Türkiye milli para değerini koruyamadı.   Bu siyasetin açıklanmasının ardından Türkiyeli ekonomik uzmanlar  Türkiye hükümetinin   mevcut finansal  kaldıraçlardan yararlanıp  doğru bir karar alamadıkları halinde ve dış yatırım için gereken güvenli ortamı yaratamayacakları durumunda  koşulların daha da zorlaşacağını ve ülkenin daha büyük sorunlar ile yüz yüze kalacağını belirttiler.   Buna rağmen  2017 yılında Ankara hükümetinin siyasetlerine destek çıkan birçok uzman Lira'nın değer kaybetmesini geçici olarak değerlendirmişlerdi.  

Bu uzmanlardan biri de    Deutche Bank'ın  Londra şubesindeki yetkililerden olan  Gautam Kalani'dir.  

Bu gibi uzmanların Lira'nın tekrar değerinin artacağına dair hoş görülü yaklaşımlarına rağmen   bu tür tahminler gerçekleşmedi ve düşüşlü süreç devam etti.  Lira değerinin düşmesi ve peş peşe dördüncü yılda da  çift haneli  enflasyonun yaşanmasından yola çıkarak  kimi uzmanlar  banka faiz oranlarının  yüksek tutulması ile  fiyatlar kontrol edilmelidir. 

 Genel bir değerlendirme yapmak gerekiyorsa   mevcut süreçle, Türkiye'nin durumunun iyileşemeyeceği söylenebilir.  Özellikle de  Ankara hükümetinin de milli para biriminin değerinin korunması çerçevesindeki uygun siyasetler izleyip izlemeyeceği hususunda ciddi tereddütler söz konusudur.