Ankara'da 3'lü görüşmelerin başlaması üzerine

Üçlü işbirlikleri, bir bölgede yer alan ülkeler arasında en önemli işbirliği şekillerinden biri olarak, bölgesel işbirliği için zemin sağlayabilir.

Üçlü işbirliği toplantıları, bölgesel işbirliğinin küçük boyutları sayılsa da, bölgesel işbirliği noktasında önemli bir gelişme sayılmakta. Bu tür toplantıların düzenlenmesi katılımcı ülkeler için büyük önem arz etmekte. Özellikle, bu tür toplantılara katılan ülkelerin talep ve hedefleri, daha basit, ancak iyi şekilde gerçekleşebilir. Bu çerçevede Azerbaycan Cumhuriyeti, Türkiye ve Türkmenistan dışişleri  bakanları 6 haziran'da Ankara'da bir araya geldiler. Ankara'daki üçlü görüşmelerin gündem maddelerinin geniş yelpazeli olduğu ifade ediliyor. Uzmanlar, enerji alanında 3 ülkenin işbirliği yapmasının bu görüşmelerin önemli kısmını teşkil ettiğine inanmaktalar. Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu daha önce yaptığı açıklamada, Azerbaycan cum. ve Türkmenistan dışişleri bakanlarıyla Ankara'da biraraya geleceğini duyurmuştu.
Türkiye, Azerbaycan Cumhuriyeti ve Türkmenistan, enerji alanında ortak işbirliğini geliştirmek isterken, geçtiğimiz sene, İran, Türkmenistan ve Azerbaycan cum. arasında Türkmen doğalgazının İran üzerinden Azerbaycan cum.'ne  SWAP'ı konusunda önemli bir anlaşma imzalanarak, Türkmen doğalgazının bölge ülkelerine ihracı kolaylaştırılmış oldu. Bundan önce Türkmen ve Azeri yetkilileri, ABD ve AB'nin tavsiyesi üzerine,  Hazar Denizi'nin dibinde "Trans Hazar" denilen boru hattını inşa etmeye gayret gösteriyorlardı.

Ancak Hazar denizine kıyıdaş olan ülkelerin çevresel çekinceleri yüzünden bu proje hayata geçirilemedi. Bunun ardından İran, Türkmenistan ve Azerbaycan Cumhuriyeti arasında üçlü SWAP anlaşmasının imzalanmasıyla, Bakü ve Aşkabat liderlerinin sözkonusu hedeflerinin önemli bir kısmı İran'ın yardım ve işbirliğiyle gerçekleşmiş oldu.
Geçen ekim ayında, ECO toplantısının oturum aralıklarında Türkmenistan ve Azerbaycan cum. liderleri, İran'ın yardımıyla yılda 2-3 milyar metreküp miktarında doğalgazın transferi konusunda anlaşmaya vardılar. Geçtiğimiz hafta içinde de 3 ülke yetkilileri, bu rakamı iki katının üzerine çıkarmayı kararlaştırdılar.
Kuşkusuz üçlü toplantıların düzenlenmesi, bölge ülkeleri ve milletlerinin lehine olup, büyük önem arz etmektedir.Özellikle daha küçük ölçekte ve daha kolay bir şekilde, bu toplantılarda aktif ülkelerin büyük ticari ve ekonomik hedeflerinin gerçekleşmesine katkı sağlayabilir.
Türkiye, Azerbaycan Cumhuriyeti ve Türkmenistan dışişleri bakanlarının üçlü toplantısının ilki 2014 yılında Bakü'de, 2015 yılında Aşkabat'ta düzenlendi. Aşkabat toplantısında, 2015-2017 yılları için işbirliği planı hazırlandı ve 3 ülke tarafından ortak bildiriye imza atıldı. 6 senenin ardından üç ülke dışişleri bakanları yeniden ve  bu kez Ankara'da biraraya geldiler.
Türkiye, Azerbaycan cum. ve Türkmenistan üçlü toplantısına ilişkin olarak şunu ifade etmek gerekiyor ki, Ankara liderleri, Türkmenistan ile ilişkileri güçlendirmek için önemli gündem maddelerini hazırlamış ve masada tutuyorlar. Bu bağlamda, Türk uzmanlardan R. Pekcan, Türkiye'nin, Türkmenistan'ı Orta Asya'ya ulaşabilecek bir nokta olarak gördüğü için Türkiye ile Türkmenistan arasında ticaretin artması ve karşılıklı yatırımların büyük öneme sahip olduğuna inanıyor.
Türkiye ve Türkmenistan, dil, kültür, inanç ve etnik gibi yakın bağlara sahip oldukları yüzünden daha yakın işbirliği içine girebilir. Başka bir ifadeyle Türkiye, yumuşak güç politikasını kullanmak suretiyle eski Sovyetler Birliği'nin Türkmenistan gibi güney bölgelerinde etkinliğini arttırabilir./