Irak’ta parlamento seçimlerinin nihai sonuçları

Irak yüksek seçim komisyonu, parlamento seçimlerinin nihai sonuçlarını açıkladığı bildirisinde Muktada Sadr liderliğinden Saerun ittifakı 54 sandalye ile bu seçimleri zaferle tamamladığını belirtti.

Irak yüksek seçim komisyonu açıklamada Irak Bedir kurumu genel sekreteri Hadi Ameri başkanlığındaki Fetih hareketi 47 sandalye ve şimdiki Başbakan Haydar İbadi’nin başını çektiği Nasr ittifakı 42 sandalye ile ikinci ve üçüncü sıraya yerleştiklerini belirtti.

Irak’ta seçimlerin nihai sonuçları açıklandıktan sonra bu ülkenin parlamentosuna girme vizesini kazanan siyasi gruplar ve partilerin hemen yeni hükümetin kurulması yönünde istişarelere başlamaları bekleniyor. Gerçi bu seçimlerde hiç bir ittifak veya liste tek başına %50’nin üzerinde oy kazanamadı ve bu yüzden seçimleri kazanan ve parlamentoya girmeyi başaran siyasi parti ve grupların kaçınılmaz olarak yeni ittifaklara gitmeleri ve yeni kanatlar kurmaları gerekiyor. Bu arada doğal olarak hangi siyasi parti veya ittifak daha fazla milletvekili çıkarmışsa, daha fazla pazarlık gücü kazanmış olur ve başbakanlık adayını da açıklaması gerekir.

Irak’ta parlamento seçimleri çok özel önem ve özellikleri bulunuyor. Irak anayasasında bu ülkenin siyasi düzeni parlamenter sistemdir, şöyle ki Cumhurbaşkanı ve Başbakan parlamento tarafından ve oy çoğunluğu ile dört yıllık bir süre için seçilir.

Şimdi ise Irak’ta bu son parlamento seçim sonuçları gelecek kabinenin mutlaka koalisyon kabinesi olacağını gösteriyor. Nitekim bu şartlar, Irak’ta seçimlerin kesin galibi  olan ve Iraklı şia müslümanların arasından seçilmesi gereken başbakanın belirlenmesinde etkili rol ifa eden şii listelerin arasında daha fazla ittifak ve teamülü zaruri hale getiriyor.

Irak’ta parlamento seçimleri sırasında çeşitli siyasi ittifakların kurulması konusunda şunu da belirtmek gerekir ki bu ülkede seçimlerden oluşan ittifaklar elzem olarak seçimlerden sonra da devam etmeleri gerekmiyor ve bazen şartlara göre ve politikacıların alacakları kararların çerçevesinde geniş çapta değişikliğe uğrayabilir. Dolaysıyla Irak’ta gelecek hükümetin yapısını ve kaderini belirleyecek ittifaklar asıl Irak meclisinin genel kurul salonunda şekillenecek ittifaklardır. Bu yeni ittifaklar elzem olarak da seçimlerden önce kurulan ittifaklara benzemeleri gerekmiyor, nitekim benzemiyor da.

Bu arada deneyimlerin Irak’ta hükümeti kurma süreci genellikle tartışmalı ve sancılı geçtiğini ve zaman aldığını gösteriyor, zira bu süreçte hem iç ve hem dış etkenler müdahildir. Bu yüzden de Irak’ta yeni başbakanın kim olacağını kestirmek de zor oluyor.

Öte yandan Irak’ta parlamento seçimlerinde daha fazla sandalya kazanmak, başbakanın kesin bu başarıyı sağlayan parti veya ittifaktan olacağı anlamına gelmiyor. Netikim geçen dönemde Nuri Maliki hareketi 90 sandalyeye sahip olduğu halde Başbakan olamadı, çünkü mecliste gerekli ittifakı kuramadı.

Bu arada Irak’ta bu son seçimlerin sonuçları ve özellikle Haşed-ul Şaabi hareketine yakın olan Fetih listesinin büyük başarısı bazı çevrelere önemli mesaj vermekle beraber bu hareketi ülkenin gelecekteki siyasi yapısında önemli yeri olacağını da gösteriyor.