Yemen karşıtı ittifak içinde çatışma; Yemen savaşının önemli gelişmesi

Son dönemde Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri BAE ve yine BAE ile Yemen’in istifa eden hükümeti arasında yaşanan bir dizi çatışmaların ardından en son BAE güçleri Yemen’in güneyinde Taaz kentinde Katarlı güçlerle çatıştı, çatışmalarda her iki taraftan bir kaç kişi öldü veya yaralandı.

Suud rejimi ve başını çektiği ittifakın Yemen milletine dayattığı haksız savaş 26 Mart 2018 tarihinde dördüncü yılına girmişti. Görünen o ki bu haksız savaşın dördüncü yılında en önemli gelişmelerden biri kurulan ittifak içinde yaşanan çatışmalar ve yine ittifakta yer alan bazı ülkelerin Yemen’in istifa eden hükümetine bağlı güçlerle çatışmasıdır.

Son iki ayda BAE’ine bağlı güçlerle Arabistan’a bağlı güçlerin arasında Yemen’in güneyinde ve yeni BAE’ine bağlı güçlerle Yemen’in istifa eden Cumhurbaşkanı Mansur Hadi’ye bağlı güçlerin arasında bir dizi çatışma yaşandı. Şimdi ise yine BAE’ine bağlı güçlerle Katar’ın desteklediği güçlerin arasında güneydeki Taaz kentinde yaşanan çatışmalar, Yemen’e dayatılan savaşa meşruiyet kazandırmak için ileri sürülen ilk hedeflerinden oldukça uzaklaştığını ortaya koyuyor.

Aslında Suud rejiminin başını çektiği ittifakta yer alan BAE ittifakta yer alan diğer üyelere nazaran Yemen’in güneyinde bazı bölgeleri ele geçirmek için daha hırslı gözüküyor. Bunun sebebi ise Yemen’in Güney bölgelerinin denizcilik bakımından stratejik önem arzetmesidir. Örneğin Muha limanı Taaz eyaletinde yer alıyor. Yine Aden eyaletinde yer alan Aden liman kenti de Yemen’in birinci büyük ticari limanı sayılıyor. BAE ise her ne pahasına olursa olsun, Aden’in kontrolünü ele geçirmeye çalışıyor. Bu yüzden BAE, burada İdrus Zübeydi başkanlığında Güney geçiş konseyini kurdu. Ancak BAE, hem Taaz’daki Muha limanı ve hem Aden’deki Aden limanı istifa eden hükümetin kontrolünde bulunduğu halde bu iki limanı ele geçirmeye çalışıyor. Bu arada Suud rejimi de Yemen’in güneyinde bu ülkenin ikinci büyük ticari limanı olan Hadide limanını ele geçirmek istiyor.

Suud ittifakının içindeki çatışmaların bir başka sebebi, münakaşa konusu olan bölgelerin tarım açısından önemidir. Aslında bölgede hemen hemen tüm Arap zengin ülkeler gıda maddeleri sıkıntısı ile karşı karşıya bulunuyor. Yemen’in güneyinde yer alan Taaz eyaleti ise tarım ekonomisi bakımından stratejik önem arzediyor. Bu yüzden Arabistan’dan sonra ittifakın ikinci önemli üyesi olan BAE Taaz eyaletinin yerel yönetimine nüfuz ederek bu eyaletteki BAE’ine bağımlı yetkilileri korumaya ve sonuçta bölgeye yönelik hedeflerine ulaşmaya çalışıyor.

Gerçekte Yemen’e dayatılan savaşın dördüncü yılında Suud rejiminin başını çektiği ittifakın üyeleri Ensarullah hareketi ve müttefiklerini yenmekten umudunu kestiği ve istifa eden hükümetin elebaşılarını belirlemekte ihtilaf yaşadıkları ve bu arada Yemen topraklarını parçalayarak paylaşmak istedikleri ve bu konuda BAE diğer üyelere nazaran daha fazla ısrarcı olduğu söylenebilir.

Batı Asya meseleleri uzmanı Mustafa Mutahhari ise şöyle diyor: BAE bölgede ve hatta İslam dünyasında nüfuzunu arttırma stratejisine önem vererek stratejik derinliğini arttırmak istiyor. Zira bu ülkenin yüzölçümünün küçük olması llliderlerini stratejik derinliklerini arttırma düşüncesine yöneltmiştir ve Yemen bu bağlamda inkılapçı vaziyeti ve içindeki belirsizlik yüzünden BAE’nin göz diktiği seçeneklerden biri oldu. Gerçekte BAE yöneticileri Yemen’in kuzeyi Husi hareketinin bir bütün olarak bulunması ve yine başka aşiretlerin de orada yer alması yüzünden nüfuz edilemez bir alan olduğu sonucuna varmış ve bu yüzden esas hedeflerini Yemen’in güneyi olarak belirlemiştir.