Arabistan'ın Irak'a yakınlaşma çabası

İslami İran Cumhurbaşkanının Irak'a yaptığı ziyaretten bir aydan az bir süre sonra, Arabistan'dan güvenlik ve ticari bir heyet Irak'a bir ziyaret gerçekleştirirken, Suud kralı da Irak'a çok kıymetli bir hediye vereceğini bildirdi.

Ortak sınırlara sahip olan Irak ve Suudi Arabistan'ın  ilişkileri  son yıllarda gelişme kaydediyor. Arabistan 2015 yılında ve 25 yılın ardından Bağdat'ta kendi elçiliğini açtı. Şubat 2016 tarihinde de Irak'ın merkezi Kürt bölgesi olan Erbil'de konsolosluğunu açmış oldu. Bunun yanı sıra Bağdat ile Riyad arasındaki diplomatik ziyaretler de artmış bulunuyor. Geçen çarşamba gününden bu yana aralarında 7 bakan da bulunan 100 kişilik ticari ve güvenlik  bir heyet  Bağdat'a giderek ülkenin üst düzey yetkilileri ile görüştüler. Gelişmekte olan Bağdat-Riyad ilişkileri öyle bir zamanda gündeme geliyor ki iki ülkenin diplomatik ilişkileri 1990 ila 2015 yılları arasında tam 25 yıl boyunca kesikti.

Arabistan'ın Irak'a yakınlaşmasındaki en önemli hedefi, İran İslam Cumhuriyetinin bölgesel nüfuzu ile mücadele ve Bağdat'ı Tahran'dan uzak tutmaktır. Söz konusu heyetin Arabistan'dan Irak'a gitmesi, geçen ay İran cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin Bağdat'a yaptığı ziyaretinde bu ülkenin çeşitli siyasi ve mezhebi yetkilileri ile görüşmesi ardından gerçekleşmesi dikkat çekicidir. Ruhani'nin Irak ziyaretinde gelecek 2 yıl zarfında  İran ve Irak'ın ticaret hacmi 12 milyar dolardan 20 milyar dolara ulaşması kararlaştırıldı.

Şimdi Suudi Arabistan rejimi kendi ekonomik kapasitelerinden yararlanarak İran-Irak ilişkilerini zedelemenin yanı sıra Bağdat ile ekonomik ilişkilerini geliştirmeye çalışıyor. Bu doğrultuda Arabistan-Irak Koordinasyon Konseyinin ilk toplantısı 2018'de düzenlendi ve bu konseyin ikinci toplantısı da Arabistan'dan Irak'a giden Ekonomik ve Güvenlik  heyetin Bağdat ziyaretinde yapıldı.

Arabistan'ın ticaret odası başkanının belirttiğine göre bu ülkenin Irak'a ürün ihracatı miladi 2018 yılında  2.6 milyar dolara ulaşmıştır. Söz konusu Arabistanlı heyetin Irak ziyaretinde Suudiler Irak halkı için bir stadyum inşa edeceklerini açıkladılar ancak Suud kralı Salman bin Abdulaziz'in emriyle Iraklılar için 1 milyar dolara mal olan bir spor kompleksi inşa edeceklerini ve bunu Irak'a hediye olarak vereceklerini bildirdi. Bu davranış tarzı Suud rejiminin Irak'ın şimdiki ekonomik zafiyetinden yararlanmaya çalıştığı ve ekonomik aracı ile bir taraftan Irak'a nüfuz etmek ve diğer yandan da Tahran ve Bağdat'ın gelişmekte olan ilişkilerine darbe indirmek istediğini gösteriyor.

Diğer bir konu ise,  Arabistan'ın ekonomik aracının yanı sıra Irak'ta mezhep faktöründen yararlanmaya çalışmasıdır. Irak halkının yaklaşık yüzde 97'si müslümandır. Arabistan'da dini seyahatler  turizmin en yaygın biçimidir. Buna göre, bir süre önce Suudi heyetinin Irak'a yaptığı ziyarette Bağdat'ta Arabistan konsolosluğu açılarak, Iraklıların Suudi Arabistan'a gitmeleri için gereken vizelerin Bağdat'ta verilmesi kararlaştırıldı. Bu çerçevede Suudi Arabistan Ticaret ve Yatırım Bakanı Majid Abdullah Alkasabi, Suudi Arabistan’ın Irak’a vize vermeye başlamak üzere Bağdat’taki konsolosluğunu yeniden açtığını söyledi.

Gerçi Iraklılar için Bağdat'ta vize vermek başkent Bağdat'ta Arabistan konsolosluğunun açılması için en önemli hedefi oluşturuyor ancak şüphesiz Riyad'ın bundan güttüğü amaç ise siyasi ve güvenlik hedeflerdir. Nitekim bundan önce de Arabistan'ın ilk Bağdat  büyük elçisi Tamir el-Sabahan, ülkenin iç işlerine olumsuz girişimleri nedeniyle istenmeyen bir unsur olarak tanıtıldı ve bir şekilde Irak'tan atıldı.