Pompeo’dan Yüzyılın Anlaşması İtirafı
Amerika Başkanı Donald Trump’ın Siyonistlerin çıkarları ve Filistinliler’in zararına olan Yüzyılın Anlaşmasını hayata geçirmek doğrultusundaki tüm çabalarına rağmen, Amerika Dışişleri Bakanı Mike Pompeo bile bu projenin hayata geçirilip geçirilemeyeceği konusunda kötümserliğini bildirdi.
Pompeo son zamanlarda özel bir ortamda, bu projeye derinden inanmadığını gösteren açıklamalar yaptı. Washington Post’un ulaştığı ses kaydına göre Pompeo Yahudi kesimin liderleri ile görüşmesinde, "Bizim İsrail-Filistin sorununu çözmemizin garantisi yoktur. Öyle ki Yüzyılın Anlaşması projesinin uygulanabilir olmadığını ve memnuniyetle karşılanmayacağını söylemek mümkün." Dedi.
Trump hükümeti son iki yılda ciddi şekilde Yüzyılın Anlaşmasını hayata geçirmek için birçok girişimde bulundu. Nitekim damadı ve danışmanı Jared Kushner ise son zamanda Yüzyılın Anlaşmasının Ramazan sonrasında tanıtılacağını açıklamıştı.
HAMAS hareketi Uluslararası İlişkiler Sorumlusu Usama Hamdan'a göre "Yüzyılın Anlaşması iki temel başlıkta, yani Amerika’nın bölgeye, zenginliklerine ve kaynaklarına daha fazla sulta kurması ve de Siyonist Rejimi bölgede sıradan bir yönetim olarak göstererek Filistin meselesini sonlandırmakta özetlenmektedir."
Proje uyarınca, Siyonist İsrail, Filistin Kurtuluş Örgütü’nün önceki taahhütleri ve BM Güvenlik Konseyi’nin kararnamelerine ilaveten, işgal edilen topraklardan bazı bölgelerin kendi topraklarına katılması ayrıca Filistinlilerin Kudüs başkentli bağımsız Filistin devletinin kurulmasında vaz geçmesini kabul ediyor.
Daha önemli olan nokta ise Batı Yaka’da Siyonist Yerleşim bölgelerinin de Siyonist İsrail’in işgal ettiği topraklara ekleneceği meselesidir. Böylece kurulacak Filistin ülkesi eski anlaşmalarda belirlenen alandan çok daha küçük bir alanda kurulması planlanıyor. Bunlara ilaveten Filistin ülkesinin ordusuz olarak kurulması da bu şom planın diğer bir parçasıdır.
Bu projeye göre Filistinliler BM Güvenlik Konseyi’nin 194 sayılı kararı ile tanınan ana vatanlarına dönme hakkından da vaz geçmeleri gerekiyor. İşte Trump böyle tek yanlı bir kumpası hayata geçirmek için arabulucu olarak damadı Jared Kushner’i görevlendirmiştir.
Fakat bu proje BMT ve Filistin meselesinin çözümü için bir araya gelen Avrupa Birliği ve Rusya tarafından olumsuz karşılandı. Moskova açısından Yüzyılın Anlaşması BM kararları ve uluslararası kanunlara aykırıdır.
Şimdiye dek Siyonist İsrail ile uzlaşıcı bir ilişki içerisinde olan Filistin Özerk Teşkilatı bile bu projeyi kabul edilemez olarak nitelemiştir. Mahmud Abbas son zamanlarda Fetih hareketinin Ramallah’taki 54’üncü kuruluş yıldönümü dolayısı ile yaptığı konuşmada, "Amerika Başkanı Donald Trump’a asla Kudüs’ü İsrail’e satmasına müsaade etmeyeceğiz.”
Şimdi ise Trump hükümeti Yüzyılın Anlaşması projesini hayata geçirmenin ilk etabında Bahreyn’de Manama çalıştayını düzenlemek sureti ile bu proje için gereken finansal kaynakları, katılımcı ülkelerden sağlamak istiyor. Bu doğrultuda Bahreyn ve Amerika 19 Mayıs tarihinde yayımladıkları ortak bildiride Manama’nın 25 ve 26 Haziran’da Amerika’nın işbirliği ile “Refah için Barış” adı altında ekonomik çalıştay düzenleyeceklerini bildirdiler.
Her şeye rağmen çalıştayın başarılı olup olamayacağı konusunda ciddi şüpheler söz konusudur. Washington, BM'i bu çalıştaya çağırmazken, Rusya da önceden katılmayacağını bildirmişti.
Pompeo ise Manama çalıştayına, Arap ülkelerinin "en azından dinlemek" için katılmasını ümit ettiğini söyledi. Pompeo ayrıca bu konferansın ardından Arap katılımcıların topyekûn Amerikan projesini desteklemesini beklemediğini de söyledi.
Böylece Amerika Dışişleri Bakanı Arap ülkelerinin bu konferansa katılıp katılmayacağı konusunda bile ümitsizlik içerisinde olduğu aşikardır./