Irak’ta tamamlanan kabinenin dizaynı ve bekleyen sorunlar

Irak başbakanı Mustafa el-Kazımi, kabinesinde boş kalan bakanlıklara önerdiği 7 isim, Irak parlamentosundan güven oyu almayı başarması ile ülkenin yeni kabinesi tamamlandı.

Mustafa Kazımi kabinesinde 22 bakan yer alıyor; bunlardan 15’i 7 Mayıs tarihli meclis oturumunda güven oyu alarak göreve başlarken 5 bakan güven oyu alamadı ve 2 bakanlık için de hiçbir aday gösterilmemişti.
Dün 6 Haziran tarihinde Irak parlamentosundan 329 milletvekilinden 247’si  hazır bulunurken 82’si oturuma katılmamıştı. Halbuki 7 Mayıs tarihindeki oturumda 266 milletvekili hazır ve 63’ü ise oturuma katılmamıştı. Başka bir ifade ile dün oturuma katılmayan milletvekili sayısı geçen ayın 7’sinde katılmayanlardan daha fazlaydı; bu da yeni 7 bakana karşı olanların daha önce 7 Mayıs tarihinde güven oyu alan 15 bakandan daha fazladır.
Yeni kabinenin kurulma sürecinde en büyük ihtilaf dışişleri bakanlığı koltuğu için yaşandı. Bu koltuk en son kürtlerin adayı Fuat Hüseyin’e verildi. Fuat Hüseyin ile muhalefetin başlıca sebebi ise onun Adil Abdul-Mehdi  kabinesinde maliye bakanı olarak görev alması ve yeni kabinede bulunmasının varılan siyasi anlaşmaya aykırı olmasıdır, zira varılan siyasi anlaşmaya göre Abdul-Mehdi kabinesinde olan hiçbir bakan, yeni kabinede olmamalıydı.
Yeni kabinede Tarım Bakanlığına Muhammed Kerim Casim, Ticaret Bakanlığına Ala Ahmet Hasan, Göç ve Göçmenler Bakanlığına İvan Faik, Adalet Bakanlığına Salar Abdussettar Muhammed  ve Kültür, Turizm ve Tarihi Eserler Bakanlığına da Hasan Nazım Abid Hummadi getirildi.
Irak yeni kabinesinin kurulmasındaki bir diğer konu, çeşitli grupların payı ve siyasi ağırlığıdır. Söz konusu 7 bakana verilen güvenoyu ve kabinenin tamamlanması ile birlikte hali hazırda Kazımi kabinesinde 12 Şii, 6 ehli sünnet, 3 Kürt ve bir bakan da azınlık Hristiyanlardan bakan olarak görev alıyor.
Diğer yandan ise 7 Mayıs meclis oturumunda güney iller ve özellikle de basra ili yeni kabinede temsilcileri bulunmadığı için yoğun itirazda bulundular. Bu yüzden Mustafa Kazımi kabineyi tamamlama sürecinde İhsan Abulcebbar’ı petrol bakanı olarak atadı. Basra doğumlu Abdulcebbar daha önce, Irak güney petrol meydanlarında petrol üretimi ve ihracat çalışmalarını denetleyen kamu kurumlardan, Basra Petrol firmasının başkanıydı.  Bu arada kültür, turizm ve tarihi eserler bakanı Hasan Nazım da ülkenin güney batısında Necef sınır ilinde doğmuştur.
Mustafa Kazımi yeni kabinesi, Irak’ın 2003 yılında Irak’ın Amerika tarafından işgal edilişinden beri kurulan 6. Hükümet olarak 2 ayrı sorunla karşı karşıya bulunuyor. İlk sorun, ki yeni kabinenin en önemli sorunu sayılıyor Amerika yönetimi ile siyasi, ekonomik ve askeri alanlarda 10 Haziran tarihinde başlaması beklenen müzakerelerdir. 
Amerika yönetimi Irak yeni hükümetinden daha fazla imtiyaz koparmaya çalışıyor hal bu ki halkın büyük kesimi ve siyasi gruplar Amerikalı askerlerin Irak’tan ihraç edilemsini vurguluyor. Tabi ki Amerika ile müzakere ve anlaşama tarzı ise Kazımi kabinesie daha fazla destek verilmesi veya tam tersi daha fazla baskıya maruz kalmasına sebep olabilir. 
Mustafa Kazımi kabinesi önündeki diğer önemli sorun ise Irak’ta Korona salgınıdır. Son verilere göre Irak’ta en az 11 binden fazla kişi Kovid 19 hastalığına yakalanırken yaklaşık 320 kişi de hayatını kaybetmiştir. Şimdi yeni kabine Koronavirüs ile mücadele için önemli girişimlerde bulunarak hastalığın daha fazla yayılmasını engellemek için önlem almalıdır./