1 Ekim Gösterilerinden 1 Yıl Sonra Irak

Irak, 1 Ekim 2019'da daha sonra binlerce kişinin ölümüne ve yaralanmasına yol açan gösterilere sahne olmuştu. Bu gösterilerin kökenlerinin geçim sıkıntıları ve Irak'ta iktidar yapısında görülen geniş çaplı yolsuzluklar olarak gösterilmekteydi.

Bu gösteriler ise Batı-Gerici Arap ekseninin  müdahaleleri ve sapkın, Baasçı ve IŞİD kalıntıları ve dış mihraklar tarafından desteklenen hareketlerce  sokak şiddet olaylarına ve komploya dönüştü. 

Sonunda ise bu gösteriler  Irak başbakanı  Adil Abdülmehdi'nin istifasına yol açtı. Bunun ardından ise  Mustafa El Kazımi  geçici hükümetin başına getirtilip   5 ay süresince parlamento seçimleri ve yeni hükümetin kuruluşuna kadar ülkeyi yönetti.  Burada sorulması gereken asıl soru ise  Irak'ın  bu gösterilerin bir yıl sonrasında    hangi durumda olduğudur.  

 Ekonomik anlamda  Irak halkının durumunda bir değişikliğin söz konusu olmadığı gözlemlenmektedir. Çünkü  Irak 5 ay kadar daimi bir hükümetten yoksundu ve bu süre boyunca pratikte hükümetsiz kalmıştı.   El Kazımi hükümeti ise  geçici hükümet başında göreve geldiğinde hep siyasi ve güvenlik sorunlar ile uğraşmak zorunda kalmıştı.  Nitekim o dönemde  özellikle de Basra'da hükümet karşıtı bir kaç gösteri düzenlendi. 

 Siyasi anlamda ise   Irak sorunları şiddetlendi.   Adil Abdülmehdi'nin istifasının ardından yeni başbakanının tanıtılması sürecinde  yaşananlar   Iraklı gruplar arasında ihtilafları ve uzaklaşmaları körükledi.  Bu da Irak muhaliflerine ve düşmanlarına El Kazımi hükümetine karşı askeri darbe planını  ve senaryosunu öne sürmelerine yol açtı.  Gerçekte   Abdülmehdi'nin istifasının ardından   Irak'ta siyasi tutarlılık ve birlik seviyesi düşmeye devam etti. El Kazımi hükümeti de çok az bir destek ile faaliyetlerini sürdürmektedir. Bu çerçevede Irak'ın tanınan siyasi gruplar ve hareketleri ile El Kazımi hükümeti arasında karşılıklı güvenin az olduğu söylenebilir. 

  Güvenlik alanı ise Ekim 2019 gösterilerinin ardından  en çok etkilenen alan olmuştur.  En önemli olaylardan ve gelişmelerden biri ise  İran İslam İnkılabı Muhafızlar Ordusu Kudüs Kuvvetleri Komutanı Korgeneral Kasım Süleymani ve Irak Haşdi Şabi Kurumu başkan vekili  Ebu Mehdi Mühendis'in   Amerika hükümeti tarafından  Bağdat havalimanı etrafında  şehit düşürülmeleri idi.   Devlet terörizmi örneği ve Irak egemenliğinin açık ihlali olan  Amerika'nın bu girişimi  Irak'ta  Amerika karşıtı yeni hareketin başlamasına ve de Bağdat hükümetine yönelik baskıların artmasına yol açtı. 

Irak parlamentosu ise 5 Ocak 2020'de  bu olayın ardından  Amerikalı askeri güçlerin Irak'tan çıkması kararını onayladı.  Irak halkı ise bu kararı  Amerika karşıtı düzenledikleri milyonların katıldığı gösteriler ile destekledi.   Bu sırada  kimi Iraklı gruplar da Amerika üsleri ve büyükelçiliğini hedef almaya başladı. 

Bu saldırılar ve baskılar sonucu Amerika kimi askeri üslerini boşaltmak ve Bağdat hükümeti ile Amerika'nın bu ülkedeki askeri varlığı hususunda müzakereler yürütmek zorunda kaldı. Ancak şimdiye dek bu müzakerelerin bir sonuca varmadığı belirtilmelidir.    Şimdi de  Amerika'nın Bağdat'taki büyükelçiliğine yönelik saldırıların artması ile Washington  büyükelçiliğini kapatacağını  bildirmiştir. Görünen o ki Amerika bu girişimi ile Iraklı siyasi grupları ve başta da Irak hükümetini baskı altında bırakmak istiyor. 

Burada önemli olan son nokta ise  1 Ekim 2019 gösterileri ve  ardından yaşanan gelişmelerin   Irak'ın durumunu iyileştirmediği   durumu daha da çetrefilleştirdiğidir. 

Euronews ise bu bağlamda şöyle bir yazı paylaşmıştır:"   Gösterilerin üzerinden bir yıl geçmiş ancak  değişim için sokaklara inen insanlar durumun hiç de değişmediğini düşünüyorlar. "