Lübnan'da Saad Hariri'nin beklenilen istifası

Lübnan kabinesini kurmakla görevlendirilen eski başbakanlardan Saad Hariri 15 Temmuz'da bu görevinden istifa ettiğini duyurdu.

Beyrut Limanında 4 Ağustos tarihinde vuku bulan şiddetli patlamanın birinci yıldönümüne bir aydan az bir süre kalıyor. Bu patlama Lübnan'da uzun süreli bir siyasi çıkmazın oluşmasına neden oldu. Ardından halk protestoları Hasan Diyab hükumetine karşı meydana geldi ve Diyab Lübnan başbakanlığından istifa etti. Ancak başbakan olarak yeni kabinenin kurulmasına dek işlerle ilgilenmekle görevlendirildi.

İlk önce kabineyi kurmakla görevlendirilen Mustafa Edib bir ay sonra bu sorumluluğun üstesinden gelemeyeceğini bildirdi ve Saad Hariri Lübnan cumhurbaşkanı Michel Aun tarafından kabineyi kurmakla mükellef oldu. Ama ne var ki 9 aydan sonra Hariri de bu sorumluluktan istifa ettiğini açıkladı. Saad Hariri'nin kabineyi kurmadaki başarısızlığının bir nedeni onun Lübnan cumhurbaşkanı Michel Auvn ile ihtilaflarına dayanıyor. Michel Auvn'a göre başbakan kabineyi cumhurbaşkanı ile anlaştıktan sonra kurmalı ancak Hariri bu görüşe karşı çıkıyor ve cumhurbaşkanlığı makamını kabineyi sadece onaylaması gereken sembolik bir yetki olarak görüyor. İşte bu konu iki taraf arasındaki ihtilaflara yol açmıştır.

Son günlerde Hariri'nin kabineyi kurmaktan istifa edeceği yönünde çeşitli haberler yayınlandı. Hariri perşembe günü Lübnan cumhurbaşkanı ile görüştükten sonra 24 uzman bakandan oluşan bir kabineyi Michel Auvn'a sunduğunu duyurdu . Ancak Auvn önerilen listede bir takım değişikliklerin olmasını istemiş ve Hariri bunu kabul etmemiştir.

Hariri, Aralık 2020'de, 18 bakanlık teknokratlar listesini Cumhurbaşkanı Aoun'a sunmuştu. Aoun ise Hariri'nin, özellikle Hıristiyan bakanların belirlenmesinde tek başına hareket ederek, Cumhurbaşkanlığı ile anlaşmaksızın hareket etmesine itiraz etmişti.

Anlaşılan Hariri perşembe günü Auvn ile görüşmeden önce de kendisini bu istifa için hazırlamış ve  yeni listeyi bu konuyu dikkate alarak cumhurbaşkanına sunmuştur. Hariri kendi istifa açıklamasında " Biz sayın cumhurbaşkanı ile anlaşamıyoruz. Bu nedenle hükumeti kurmaktan istifa ediyorum." ifadelerini kullandı.

Lübnan cumhurbaşkanı Michel Auvn ise bu açıklamalara tepki olarak yayınladığı bir bildiride Hariri'nin kabine listesinde herhangi bir değişiklik için hazır olmadığını ve kabine oluşturmakla görevlendirilen kişi tarafından cumhurbaşkanı ile anlaşma ilkesinin reddedilmesi, istifa kararını çoktan verdiğini gösterdiğini söyledi.

Dolayısıyla Hariri'nin kabineden istifası konusu beklenmedik bir hamle değil, zaten beklenen bir hamleydi ve Hariri, cumhurbaşkanına yeni isimler sunup ardından cumhurbaşkanı ile anlaşamamak bahanesiyle istifa etmesi, Lübnan'da siyasi çıkmazın devam etmesinden Mişel Auvn'ı sorumlu tutmaya ayrıca  kamuoyunu Avun aleyhine kışkırtmaya çalıştı.

Bu bağlamda, Hariri'nin istifasından sonra Lübnan bir kez daha halk itirazlarına tanık olmuş ve ülkenin farklı yerlerinde yüzlerce Lübnanlı gösteri düzenleyerek  bu bölgelerin ana yollarını ve caddelerini çöp tenekeleri yakarak trafiğe kapatmıştır. 
Hariri, bu siyasi davranışıyla ve ayrıca  Lübnan Başbakanlığı için Mustakbel hareketinden herhangi bir üyesini aday göstermeyeceğini açıklamakla bir yandan Michel Auvn'un siyasi imajını zedelemeye ve onu kişisel çıkarlar peşinde koşmakla suçlamaya çalıştı. Ayrıca Auvn'un önümüzdeki yıllarda cumhurbaşkanlığını yeniden üstlenmesini ve Lübnan'ın siyasi arenasında kendi varlığının önlenmesini engellemiş oldu.