Lübnan'da Yeni Tur Protestoların Başlaması

Lübnan merkez bankası başkanının yakıt sübvansiyonlarını kaldırma kararı bu ülkede yeni tur geniş çaplı protesto gösterilerini tetikledi.

Lübnan hala zor günler ve koşullardan geçmektedir. Necip Mikati'nin  Lübnan'da yeni kabineyi kurmak için tanıtılması üzerinden 2 haftayı aşkın süre geçmektedir. Ancak hala kabine kurulabilmiş değildir.  Lübnan'daki ekonomik koşullar düşüşe geçtiği bir sırada ve dünya bankasının raporuna göre Lübnan  dünya genelinde en kötü ekonomik koşulların altında bulunduğu sırada Lübnan Merkez Bankası başkanı Riyad Salame yakıt sübvansiyonlarını kaldırma kararını açıkladı. 

Lübnan merkez bankası 11 Ağustos günü yakıt ithal etme sübvansiyonlarının kaldırıldığını ve bundan sonra yakıt ithalatı için gereken mali kaynakları piyasadaki dolar fiyatına göre temin edeceğini açıkladı. 

Lübnan merkez bankası akaryakıt ithalatında daha önce dolar başına 3 bin 900 Lübnan lirası olarak sübvansiyon sağlıyordu. Ancak son günlerde her bir doların karaborsadaki fiyatı 20 bin lirayı aşması denklemi değiştirdi. Bu bağlamda, Lübnan merkez bankasının kararının Lübnan'daki akaryakıt fiyatlarını yaklaşık beş kat artıracağı söylenebilir. 

Burada önemli olan husus bu kararın sadece akaryakıt fiyatlarını yükseltmekle kalmayıp, ekmek dahil diğer temel ihtiyaç maddelerinin fiyatlarını da doğrudan etkilemesi ve hatta Lübnan halkının yaşam koşullarının daha da kötüleşmesine yol açabileceğidir. Dolayısıyla bu konu Lübnan'da yeni bir halk protestoları turunun oluşmasının önünü açmıştır, çünkü bu kararla birlikte halkın gelirinin büyük bir kısmı akaryakıt için harcanacaktır.

Şimdi de doğal olarak Lübnan halkı, merkez bankasının kararını protesto etmek için sokaklara inmiş ve yolları kapatmışlardır. Lübnan'daki sosyal medya aktivistleri de merkez bankasının kararını Lübnan halkı için "büyük bir geçim kaynağı tokatı" olarak değerlendirmiş ve halkın yaşamı için tehlikeli bir tehdit olarak nitelendirmiştir. 

Bu kararın sonuçları ve özellikle sokak gösterileri şeklinde gösterilen halkın ani tepkisi, Lübnan Cumhurbaşkanı Mişel Avn'ın açıklamada bulunması için Riyad Salame'yi çağırmasına neden oldu. Lübnan Başbakanı Hasan Diyab da  Maliye Bakanı Gazi Vezni'ye yazdığı mektupta, Lübnan Maliye Bakanı'ndan Lübnan Merkez Bankası başkanı Riyad Salamh'yi akaryakıt sübvansiyonlarını iptal etme kararının yasayı ve finansman davasını ihlal ettiği konusunda uyarmasını istedi.

Bir başka dikkat çeken nokta da, Riyad Salame'nin cumhurbaşkanı ile kabine kurmakla yükümlü olan başbakan arasındaki anlaşmaya ilişkin haberlerin yayınlandığı bir durumda akaryakıt sübvansiyonunu kaldırmaya karar vermesidir. Riyad Salame, 14 Mart hareketine yakın olanlar arasında yer almış ve Saad el Hariri ile yakın bağları bulunmaktadır. 

Bu girişime tepki olarak, Lübnan Ulusal Kurtuluş Cephesi lideri Cibran Basil, Riyad Salame'in girişiminin bir "komplo" olduğunu tweetledi ve ihtilafların sona erip  yeni hükümetin kabine kurmak üzere cumhurbaşkanı ile anlaşmaya vardığı sırada  Merkez Bankası başkanının böyle bir karar aldığını yazdı. Bu bağlamda merkez bankası başkanının akaryakıt sübvansiyonlarını kaldırarak ülkeyi havaya uçurmak istediğini de belirtti. Cibran Basil, bazılarının hükümet kurma sürecinde Cumhurbaşkanı Mişel Avn ile Başbakan Necip Mikati arasındaki olumlu havayı baltalamaya çalıştığını da kaydetti.

Son dikkat çeken husus ise akaryakıt sübvansiyonunun oluşunun Lübnan ekonomisi için bir sorun oluştursa da, mevcut durumda sübvansiyonun kaldırılması kararının, Lübnanlı bireylerin ve siyasi grupların siyasi hedeflerine hizmet etmek üzere bir rehin operasyonu olmasıdır. ,