Arap Ülkelerinin Afganistan Gelişmelerine Farklı Tepkileri

Arap ülkelerdeki hükümetler, tanınmış şahsiyetler ve siyasi gruplar ve kanatlar Afganistan gelişmelerine yönelik farklı tepkiler gözler önüne sergilediler.

Taliban 15 Ağustos akşamı, Kabil'e girdi ve bu güçlerin girişi ile beraber Afganistan Başbakan Muhammed Eşref Gani bu kaçış. Eşref Gani'nin Kabil'den çıkması ile birlikte ömrü de son buldu. Taliban grubu ise tam olarak kontrolü yazıp Afganistan'da bittiğini anlattı. 

 Bu ülke ise, Afganistan'a yardıma yöneltildi. Çoğu tepkiler ise Taliban'ı Afganistan'da yeni iktidar olarak yaşamak oldu. Bu Arap arasında Afganistan yemeklerinden kullanışlı bir üründen ve anlatılmakta. 

 Arap ülkeleri arasında üç tür tepki göze çarptı. Suudi Arabistan ve BAE pasif bir tepki göstererek  belirli bir tutum ortaya koymadan  Afganistan halkını desteklediklerini iddia edip  bu ülkede istikrarın sağlanması zaruretinden söz ettiler. 

Bu bağlamda  Kral Selman bin Abdülaziz başkanlığındaki Suudi Arabistan bakanlar konseyi yani kabine,  Salı günü  Suudi Arabistan'ın Afganistan halkı yanında duracaklarını belirtip  Afganistan'daki koşulların istikrara kavuşmasını temenni ettiklerini bildirdi.  BAE de  Afganistan gelişmelerini dikkatle izlediklerini belirterek  bu ülkede istikrar ve güvenliğin yakın zamanda tesis edilmesini umduklarını  vurguladı. 

Görünen o ki Riyad ve Abu Dabi'nin bu tepkilerinde Amerika'ya güvenmenin doğurduğu bir korku ve panik havası da hissedilmektedir.  Bu korku ve panik, Amerika'nın kritik zamanlarda ortaklarını desteklememesinden kaynaklanmaktadır. Suudi Arabistan da daha önce 2011 yılında Amerika'nın Mısır ve Tunus dönem iktidarları Hüsnü Mübarek veya Zeynelabidin bin Ali'yi desteklememesinden memnun olmadığını gözler önüne sermişti. 

Arap ülkelerinin Afganistan gelişmelerine yönelik ikinci tür tepkisi de  Katar'ın gösterdiği tepki idi. Katar son yıllarda Taliban'ın temsilcilerine ev sahipliği yapmış ve bir kaç kez Afganistan hükümeti ve Taliban grubu arasındaki diyalog görüşmelerine de ev sahipliği yapmıştır.  Görünen o ki Katar bu ev sahipliği ve yakın ilişkilerinden dolayı  Taliban'da etkin güce sahip Arap ülkeleri arasında yer almaktadır.  Katar şimdi de bu etkinliğinden bu ülkede ateşkes ilan edilmesi yönünde kullanmak istiyor. 

Bu doğrultuda Katar dışişleri bakanlığı yayımladığı bildiride Taliban heyeti ile oturumda, sivillerin korunması ve barışın tesisini desteklediklerini ve Doha'nın kapsamlı ve sürekli ateşkesi istediğini belirtti. Doha ayrıca siyasi geçişin hemen yapılması gerektiğini de belirtiyor. Öyle ki kapsamlı bir siyasi çözüm sunulmalı ve tüm Afgan taraflarını kapsamalıdır. 

Gerçekte Katar'ın bu tutumu  bu ülkenin Afganistan gelişmelerinde rol oynamak istediğini ve diğer bölge ötesi aktörler yanında Taliban'ın iktidarını kabul etmek istediğini göstermektedir. 

Arap ülkelerindeki hava trafiğine yönelik tür tepkiler, Yemen ve gruplarının dikkatlerini çekenler. Yemenliler paralı askerlerin Afganistan'ın durumundan derslerini çıkarmalarını istedi. Afganistan'da bazı zorluklara sahipse, Afganistan'ın Amerikan Amerikan güçlerini planlamak için faydalı olacağından mutlu olmak için eninde sonunda işgalcilerin kaçmasına yol açacağını vurguladılar. Gerçekte bu Arap aktörler, Afganistan gelişmelerinin anti emperyalist ve işgalci mahiyetine değinerek Batıcıların bu ana ibret almalarına ve Afgan Batıcıların akıbetine dikkat etmelerine vurgu yaptıklarını vurguladılar.