Kafkasya halkının İran ürünlerine yüksek rağbeti
İran ürünlerinin Güney Kafkasaya bölgesinde düzenlenen fuarlarda halka sunulduğundan beri başta Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan olmak üzere bölge ülkelerinde İran ürünlerinin satın alınması ve ekonomik ve ticari ilişkilerin kurulmasına yönelik rağbet göz alıcı şekilde artmış bulunuyor.
Amerika’nın İran’a yönelik ağır yaptırımları ve Washington’un İran’ın AB’deki ekonomik ve ticari ortaklarına yönelik baskılarının artması ardından Tahran yetkilileri iç imkanlar ve yerli teknolojiden yararlanmayı gündemine aldı. Bu yüzden Amerika’nın İran’a karşı son 40 yıldaki yaptırımları, İran’da yerli sanayi, gıda ve tarım ürünlerinin çeşitli alanlarda üretiminin artmasına sebep oldu.
Bu durumda İran kendi iç ihtiyaçlarını karşılamaya ilaveten, batılı benzer ürünleri ile rekabet gücüne sahip olan kendi ürünlerini bölge ülkeleri örneğin Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan’a ihraç etme imkanına ulaştı.
İran ürünlerinin Azerbaycan Cumhuriyetine ihracı ile birlikte bu Müslüman ülke halkı İran ürünlerini eşsiz şekilde olumlu karşıladı. Örneğin İran sobaları bu ülkede büyük bir kitle tarafından kaliteli ürün olarak kullanılmaya başladı ve çeşitli sosyal sitelerde bu üründen duydukları memnuniyeti belirttiler. Garanti ve satış sonrası hizmetler ise Azerbaycan Cumhuriyeti vatandaşlarının sosyal sitelerde İran yapımı çeşitli ısıtıcılardan memnuniyetinin bir diğer önemli nedenidir.
Bu arada geçen yıl İranlı şirketler Erivan'da düzenledikleri çeşitli fuarlarda Ermeni iş insanlarından olumlu yorumlar almayı başardılar. Bu bağlamda, Ermenistan'ın 2021'deki son ticaret fuarı, gıda endüstrisi alanında birçok İranlı şirketin katılımıyla Erivan'da düzenlendi. 5 gün süren gıda ürünleri fuarına İran’dan katılan bazı firmaların stantları ziyaretçilerin adeta akınına uğradı.
Bu konu İran ürünlerinin Ermeni ekonomisinde olumlu bir konum kazandığını ve İranlı şirketlerin ürettikleri kaliteli malları piyasaya sürmeye yönelik sürekli çabalarının verimli ve yapıcı olduğunu gösteriyor.
Her halükarda, Dağlık Karabağ sorununun sona ermesinin, İran'a ve bölge ülkelerine, bölgede ekonomik ve ticari işbirliğini uygun koşullar altında geliştirmeleri için iyi fırsatlar sunduğu söylenebilir. İran, Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan ile 800 kilometreden fazla kara sınırını paylaşıyor ve bu konu, sınır işbirliğini ve mal alışverişini genişletmek için zemin sağlıyor.
İran, Avrasya Birliği üyesi ülkelerle işbirliğini Güney Kafkasya bölgesi ülkeleri aracılığıyla genişletmeyi planlıyor. Bu bağlamda, İran ve Ermenistan makamları, iki ülke sınırlarında özel bir ekonomik bölge inşa etmek için prensipte anlaşmaya varmışlardır.
İran'ın Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan için transit geçiş avantajının çok önemli olduğu gerçeğini unutmamak gerekir. Nitekim Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan vatandaşları İran’da mevcut demiryolu ve karayolu güzergahları ile Fars Körfezi ve Umman Denizi'ne ulaşabilecekler. Bu konu ise Karabağ münakaşasının çözümü ile daha da önem kazanmış oluyor.
Böylece Azerbaycan cumhuriyetinin Müslüman halkının İran yapımı ürünleri olumlu karşılaması ve Ermenistan halkının da düzenlenen fuarda İran gıda ürünleri standını büyük bir ilgi ile ziyaret etmeleri, İran’ın iki kuzey komşusu ile ekonomik ve ticari ilişkilerinin gelişmesi için bir başlangıç sayılabilir. Hiç şüphesiz İran’ın başta Azerbaycan Cumhuriyeti ve Ermenistan olmak üzere komşuları ile işbirliğini geliştirmesi ile gelecek miladi yılda 3 ülke arasında daha verimli işbirliğine şahit olunabilir./
