Sadr hareketinin yeni bildirisi ve Irak’taki siyasi çıkmazın sürmesi

Irak’ta Sadr hareketi lideri Mukteda Sadr yayınladığı bildiride Şii Koordinasyon Çerçevesi’nin tanınan 40 günlük süre içinde yeni hükümeti kurmakta başarısız kaldıkları nedeniyle Irak parlamentosundaki bağımsız milletvekillerinden 15 gün içinde yeni hükümeti kurmalarını istedi.

Irak parlamento seçimleri ekim 2021’de gerçekleşti. Seçimlerden yaklaşık 7 ay geçmesine rağmen yeni hükümetin kurulmasına dair her hangi bir belirti görünmüyor. Geçen ekim ayından bu yana bu ülkenin siyaset ortamı, ulusal çıkarları gözardı etmek pahasına çeşitli siyasi gruplar arasındaki yoğun ayrışmalara sahne oluyor. Yargı, yasama ve yürütme erkleri arasında sadece yasama erki başkanı belli oldu ve Muhammed el-halbusi bir kez daha meclis başkanlık koltuğuna oturmayı başardı; gerçi seçilmesi de bir çok tartışmalar ve yankılarla beraber oldu. Bu arada Irak’ta yeni cumhurbaşkan ve yeni başbakan hala seçilememiştir.
Hali hazırda Irak, uygulamada Sadr üçlü koalisyon akımı, Kürdistan Demokrat Partisi, ve Şii Koordinasyon Çerçevesi ve müttefikleri ile koalisyon kuran Ehl-i Sünnetten el-Siyade’den oluşan 3 tarafın karşılaşma alanına dönüşmüştür. Hiçbir taraf cumhurbaşkanını tanıtmak için meclisin 3’te 2’si ve ya başbakanın belirlenmesi için Iraklıların dediği gibi Ketele Ekber yani çoğunluk fraksiyonu kadar yüzde 50 artı bir temsilciye sahip değiller. 
Sadr üçlü koalisyonu cumhurbaşkanını tanıtmak ve çoğunluk fraksiyonunu kurmak için birkaç ay çalıştı fakat başarısız kaldı. Bu sefer Mukteda Sadr ise Şii Koalisyon Çerçevesine ülkeyi siyasi çıkmazdan kurtarmak için 40 gün süre verdi. Fakat Şii Koalisyon Çerçevesi de başarısız kalınca şimdi Sadr akımı meclisin bağımsız milletvekillerine yeni hükümeti kurmak için 15 gün süre tanıdı.

Sadr akımının bu kararı, Irak’ta siyasi çıkmazın hala devam ettiğini gösteriyor. Sadr akımı bir yandan Şii Koalisyon Çerçevesini göz ardı ederek Ulusal çoğunluk koalisyonu olduğunu iddia ediyor fakat ketele ekberi kurmak ve mecliste 3’te 2’lik çoğunluğu kuramaması ise ulusal çoğunluğun sırf bir iddia olduğunu gösteriyor.

 
Diğer yandan Sadr bildirisinde Irak resmen siyasi bir üçgene bölünmüştür, bunlar ulusal çoğunluk hükümetin kurulmasını destekleyen ve Sadr, Barzani ve el-Halbusi’den oluşan “Vatanı Kurtarma İttifakı” , bir anlaşmalı hükümeti kurmayı amaçlayan “Şii Koordinasyon Çerçevesi” ve meclisin bağımsız üyeleridir. Sadr'ın bu bölünmesi ayrılığa işaret ediyor. Zira Sadr, Şii Koalisyon Çerçevesine tanıdığı 40 günlük sürede mecliste daha büyük bir ittifak kurmak için 3’lü koalisyonun katılmayacağını belirtti. Şimdi de bağımsızlara en az 40 kişilik bağımsız bir grup kurmalarını ve bu grubun Şii Koordinasyon Çerçevesini kapsamaması gerektiğini, zira onların kendi fırsatlarını kullandıklarını söyledi.
Bu girişim, Iraklı grupların hala bir cumhurbaşkanı adayı gösteremeyecekleri ve mecliste Ketele Ekber oluşturamayacakları anlamına geliyor. Hal bu ki Irak, halkın ekonomik sorunlarının tırmanması, halkın siyasi grupların performansından memnuniyetsizliği, yolsuzluk ve IŞİD terörünü yeniden canlanma olasılığı gibi zorluklarla karşı karşıya bulunuyor. 
Sadr, Koordinasyon Çerçevesinin istediği anlaşmalı hükümetin kurulmasına karşı çıkıyor zira ona göre anlaşmalı hükümet, Irak için işlevsiz olduğunu daha önce ispatlamıştır. Fakat aynı zamanda Sadr'ın ulusal kurtuluş hükümeti, Irak'taki Şii akımların önemli bir bölümünü görmezden gelmek anlamına da geliyor. Bu sürecin devam etmesi, siyasi çıkmazın daha da uzaması anlamında olacaktır ve 40 veya 15 günlük süreler de diğerlerinin yeni hükümeti kurmak için güçsüzlüğünü gösterir, tıpkı bundan önce 3’lü koalisyonun başarısız kaldığı gibi./