Irak'ın esneksizlik ve ortak yanların gözardı edilmesi sorunu

Siyasi ortak yanların gözardı edilmesi ve esneklik gösterilmemesi ile beraber Irak hala siyasi süreçlerde çetrefilleşmeye doğru hareket etmektedir. 

 Mukteda Sadr, Mesut Barzani ve Muhammed el Halbusi'nin  yeni cumhurbaşkanını tanıtma ve Parlamento'da büyük koalisyonu oluşturma alanındaki başarısızlığının ardından  Sadr,  Şia Koordinasyon Çerçevesine yaptığı teklifinde  Irak'ın çıkmazdan çıkarılması için 40 günlük fırsat tanıdığını açıklamıştı.

Şimdi de Mukteda Sadr'ın Şia Koordinasyon Çerçevesinde hükümeti kurmak için  tanıdığı bu 40 günlük  mühlet   sona erdi. Ancak Şia koordinasyon çerçevesi hükümeti kurmayı başaramadı.  Şia Koordinasyon Çerçevesi bu mühletin son bulması ile  9 maddelik bir eylem planı sundu. Bu plana göre tüm grupların ve siyasi hareketlerin müzakeresi ve katılımı ile anlaşmalı bir hükümet kurulmalı. 

Bu eylem planı ve girişime yanıt olarak  Sadr hareketi lideri Mukteda es-Sadr yaptığı açıklamada,  şia koordinasyon çerçevesinin hükümet kurma sürecindeki başarısızlığına vurgu yaparak  Irak'ın üçlü koalisyon, şia koordinasyon çerçevesi ve bağımsızlar dahil siyasi olarak üçe ayrıldığını belirtti ve parlamentodaki bağımsızlara Sadr, Barzani ve el-Halbusi üçlü koalisyonuna katılıp çoğunluk koalisyonunu kurmaları için 15 gün fırsat tanıdı. 

Irak Şii Koordinasyon Çerçevesi liderlerinden Ali el-Fetlavi, Sadr'ın açıklamasına tepki olarak şu açıklamada bulundu:  "Mukteda es-Sadr'ın sunduğu plan, siyasi durumun karmaşıklığını artırdı. Sadr'ın girişimi koordinasyon çerçevesi planına karşı sunuldu. Mukteda es-Sadr siyasi krizin çözümünde herhangi bir ilerleme hissettiğinde bunu yapar. Buna alışkınız."

Burada göze çarpan bir diğer nokta da, Irak'taki mevcut siyasi süreçte bağımsız temsilcilerin önemli bir rol oynayabileceğidir. Bu nedenle Mukteda es-Sadr, bağımsız temsilcileri üçlü koalisyondan ve koordinasyon çerçevesinden ayrı aktörler olarak görmüştür. Irak'ta siyasi ilişkiler uzmanı Adnan Sirac şöyle düşünmektedir:  "Bağımsız temsilciler ve bağımsız partiler ve gruplar, siyasi süreci Irak'ın aylardır boğuştuğu çıkmazdan çıkarmada önemli bir rol oynayacak." 

Ancak mesele şu ki, çoğu bağımsız temsilci ve parti ve grup gerçekten bağımsız değil ve  daha büyük siyasi gruplara bağlı olarak çalışıyor. Bu grupların her biri, bazı bağımsız temsilcilerle birlikte, cumhurbaşkanını aday göstermek için parlamentonun üçte ikisini veya çoğunluk koalisyonunu oluşturmak için yüzde 50 artı biri elde etmek için çalışsa da her defasında bu hedefe ulaşmakta başarısız olmuştur. Bu nedenle, Koordinasyon Çerçevesinin bazı üyelerinin belirttiği gibi, Mukteda es-Sadr'ın yeni planı Irak'ı yalnızca artan bir karmaşıklık yoluna sokuyor ve siyasi ayrışmayı da artırıyor.

Şii Koordinasyon Çerçevesi girişiminin maddelerinden biri, seçim ağırlıklarını gözeterek ulusal ve siyasi ortaklıkları anlamak için irade kırmaktan vaz geçmek ve esneklik ve karşılıklı tavizlerde bulunma politikasıdır. Bu madde, bazı grupların amacının diğer grupları yenmek olduğunu belirtirken, Irak'ın mevcut siyasi krizden çıkmak için artık uzlaşmaya, başka bir deyişle ulusal ve siyasi ortaklıklar konusunda ortak anlayışa ihtiyacı olunduğunu vurguluyor. Irak'ta siyasi meseleler uzmanı Adnan Sirac siyasi tekelciliğe dikkat çekerek, "siyasi tekellerin kaosa ve hükümetin kurulmasında gecikmelere yol açacağı ve ciddi ekonomik ve güvenlik anlaşmazlıkları ve sorunlarına yol açacağı açıktır. "uyarısında bulundu.