Suudi heyetin Sana ziyareti üzerine

Suudi Arabistan'dan bir heyet geçen günlerde Yemen Ulusal Kurtuluş Hükümeti yetkilileriyle görüşmek üzere Yemen'in başkent Sana'ya giriş yaptı.

26 Mart 2023'te Suudi Arabistan'ın Yemen'e karşı başlattığı savaşın 8. Yılı son buldu. Geçtiğimiz sene, BM ve Umman'ın Yemen'de ateşkes için arabuluculuk çabaları yoğunlaşarak arttı ve Nisan 2022'de 2 aylık  bir süre için ateşkes sağlandı. Ardından ateşkes iki kez daha uzatıldı. Ancak geçen Ekim ayından beri ateşkes artık uzatılmadı. Sana hükümeti, Riyad'ın ateşkesin bazı maddelerine bağlı kalmadığını duyurarak, ateşkesin pratikte insani krizin hafiflemesine yol açmadığını belirterek ateşkesin uzatılmasını kabul etmedi.
Geçen son 2 ayda yeniden Yemen'de ateşkes sağlanması için çabalar arttı. BM ve Umman bir kez daha Riyad ile Sana arasında arabuluculuğa soyundular. Suudi Arabistan yetkililerin Sana'ya ziyareti, Umman'ın Suudi Arabistan ve Ensarullah arasındaki arabuluculuk çabalarının sonuç verdiğini gösteriyor. Bu istişarelere paralel olarak BM'nin barış çabaları da sürmekte.
Yemen savaşında çatışma tarafları arasındaki görüşmeler geçtiğimiz haftalarda Suudi Arabistan ile İran arasında diplomatik ilişkilerin 7 yılın ardından yeniden kurulmasına ilişkin anlaşmanın sağlanmasının ardından ivme kazandı.
İran ve Suudi Arabistan arasında 10 Mart tarihinde Çin'in başkenti Pekin'de ilişkilerin normalleşmesine dair imzalanan anlaşmayla, Yemen krizinin çözümüne dair ümitler artmış oldu.
Suudi Arabistan 8 yıl savaşın ardından, savaşın sürmesinin bu ülkenin menfaatlerini temin etmediği gibi, pratikte, Riyad'a artan hasar ve zarara sebebiyet verdiği kanaatine vardı. Böylece Riyad hükümeti, Yemen savaşa son vermek için kendisinden daha fazla irade ve kararlılık göstermiş oldu.
Anlaşılan Riyad ve Sana arasında anlaşma maddeleri, 2022 yılındaki ateşkes anlaşması maddeleri gibi olduğu düşünülüyor.
Yemen Ulusal Kurtuluş Hükümeti Siyasi Büro üyelerinden Muhammed Bahiti, Al Mayadeen TV kanalına yaptığı açıklamada, Sana ile Suudi Arabistan arasındaki anlaşmayı doğrulayarak, Sana'nın Suudi Arabistan'ın bu anlaşmayı hayata geçirmesini beklediğini belirtti.
Ensarullah yetkilisi ayrıca, Suudi Arabistan ile Sana arasında sağlanan anlaşmanın çatışmayı bırakma veya kalıcı ve kapsamlı barışa ulaşmaya dahil tüm dosyaları kapsadığını ve bunun her iki tarafın lehine olduğunu ifade etti.
Yemen Ulusal Kurtuluş Hükümeti Siyasi Büro Üyesi Bahiti sözlerinin devamında, yapılan anlaşmalar ve çözümlerin Ramazan Bayramı öncesi ve diğeri başka bir tarih olmak üzere iki aşamada uygulanacağını kaydetti.
Bu arada Yemen hükümetinden üst düzey bir yetkili 7 Nisan'da yaptığı açıklamada, ateşkesin 6 ay ila 1 yıl uzatılması ve insani ve ekonomik boyutu da içerecek şekilde genişletilmesi, ardından da savaşın sonlanması için doğrudan siyasi diyalog başlatılması konusunda Husilerle anlaşmaya varıldığını duyurmuştu.
Yetkili, en geç iki gün içinde açıklanacak olan anlaşmanın maddeleri arasında Uluslararası Sana Havalimanı'nın daha fazla uçuşa açılması, Yemen limanlarından petrol ihracatının yeniden başlaması, Taiz'deki yolların açılması, tutukluların serbest bırakılması ve ticari malların doğrudan Aden Limanı'na nakledilmesini içerdiğini aktardı.
Bu anlaşmanın ilk aşamasında da esirlerin bir kısmı serbest bırakıldı. Esir takasına ilişkin görüşmeleri yürüten Yemenli yetkililerden Abdul-Kadir el Murteza, Cumartesi günü 13 Yemenli esirin Sana'ya giriş yaptığını bildirdi.
Son konu şu ki¸Suudi ve Ummanlı heyetlerin Sana'ya ziyareti ve Ensarullah yetkilileriyle görüşmeleri ve de Suudi Arabistan ve Yemen arasında 8 yıllık savaşa son verme anlaşmasına dair haberler yayınlandığı bir sırada, BAE güçlerinin Yemen'den çekildiğine dair haberler gündeme düştü. Muhammed el Bahiti de bu haberleri doğruladı. Böylece, Riyad ve Sana anlaşmasıyla pratik olarak BAE de bu anlaşmaya katılacak ve Yemen savaşı bitiş çizgisine varacaktır./