Batı Asya'daki jeopolitik deprem
İran ve Çin'i dizginlemek ABD'nin belki de Batı Asya'daki nihai ve stratejik hedeflerinden biri haline gelmiştir. Bu arada Suudi Arabistan'ın bu eksendeki rolü de dikkate değer bir ağırlığa sahiptir.
Amerika Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan bu haftanın başında Suudi Arabistan'a ziyaret gerçekleştirerek Suudi prensi Muhammed bin Selman ile görüştü. Suudi medyası, iki taraf arasındaki müzakerelerin videolarını, fotoğraflarını veya ayrıntılı bir raporunu yayınlamasa da Beyaz Saray toplantının ardından Yemen'de barış alanında önemli ilerleme kaydedildiğini ve bunun yanı sıra Yemen ile ateşkesin de daha fazla güçlendiğini duyurdu Açıklamada, Sullivan'ın Suudi Arabistan'ın Sudan'dan tahliye sürecinde Amerikan vatandaşlarına verdiği destekten dolayı veliaht prense de teşekkür ettiği belirtildi. Sullivan'ın Suudi Arabistan ziyareti, Biden'ın başkanlığının başlamasından bu yana Riyad ve Washington soğuk günlerden geçerken gerçekleşti. Biden, seçim kampanyası sırasında Washington Post köşe yazarı Cemal Kaşıkçı'nın öldürülmesi konusunda Suudi Arabistan'a karşı tavır koymuştu. Biden ve ABD istihbarat teşkilatları, Kaşıkçı'nın öldürülmesi emrini Suudi veliaht prensinin verdiğine inanıyor, ancak Riyad bu suçlamayı reddediyor. Ayrıca Mart ayında Riyad'ın İran'la yıllardır süren bulanık ilişkilerinin ardından Çin'in arabuluculuğuyla düzelmesi, Washington'un Batı Asya'daki etkisinin azaldığının bir işareti olarak görüldü ve Amerika'yı hemen harekete geçirdi.
Bu konu dışında ABD ile Suudi Arabistan arasındaki ilişkiler, OPEC'in petrol üretimini kısması ve ABD'nin bu konudaki rahatsızlığı nedeniyle uzun süredir zarar görüyor. Geçtiğimiz Ekim ayında OPEC+ ittifakının petrol fiyatlarında artışa yol açan petrol üretimini kısmasının ardından Biden bu kararı eleştirmiş ve bu eylemin Suudi Arabistan için sonuçlar doğuracağını açıklamıştı. Sullivan, bin Salman ile görüşmesinin ardından Hindistan Ulusal Güvenlik Danışmanı Ajit Doval ve BAE Ulusal Güvenlik Danışmanı Şeyh Tahnun bin Zayed Al Nahyan ile de bir araya geldi. ABD, Birleşik Arap Emirlikleri ve Hindistan, İsrail'i de içeren sözde "I2U2" grubunun bir parçası. Bu Koalisyon, su, enerji, ulaşım, uzay, sağlık ve gıda güvenliği alanlarında ortak girişimlerde işbirliği yapmak üzere Ekim 2021'de kuruldu. I2U2 aynı zamanda Çin'in bölgedeki nüfuzuna karşı bir çerçeve olarak da görülüyor.
Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, bu toplantıların amacının "Hindistan ve dünyayla bağlantılı, daha güvenli ve müreffeh bir Ortadoğu'ya yönelik ortak vizyonlarını ilerletmek" olduğu belirtildi.Bu konuda daha fazla açıklama ise yapılmadı. Washington'un Fars Körfezi bölgesindeki petrol üreten Arap ülkelerini eninde sonunda Hindistan'a ulaşacak bir demiryolu ağıyla birbirine bağlamakla ilgilendiği söyleniyor. Bu proje, Beyaz Saray'ın Çin'in Orta Doğu bölgesinde artan etkisiyle başa çıkmak istediği kilit girişimlerden biridir. Aynı zamanda ABD'nin, Suudi Arabistan ile Siyonist Rejim İsrail arasındaki ilişkileri normalleştirmek için Çin'in arabuluculuğu sonucunda İran ile Suudi Arabistan arasındaki gerginliğin azalmasını engellemeye çalıştığı görülüyor. Zaten ABD bunu engelleyemezse Batı Asya'da tam ölçekli bir jeopolitik deprem gerçekleşebilecektir. İran ve Çin'i dengelemek ve kontrol altına almak için, Suudi Arabistan'ı hâlâ bu dengeleme eyleminin merkezine yerleştiren ABD için nihai bir hedef olabilir.Amerika'nın Fars Körfezi'ndeki Arap ortaklarını entegre etmek ve Hindistan'ın bu bölgedeki güvenlik düzenlemelerine girmesini desteklemek bu hedeflere ulaşma yolunda yorumlanmalıdır.