Yaptırımlar İsrail’in Akademik Hayatını Nasıl Tehdit Ediyor?

Parstoday – Siyonist medyaya göre, İsrail üniversitelerine yönelik yaptırımlar bu eğitim kurumları için “çok kötü bir yıl”a yol açtı ve geleceğin hâlâ karanlık olduğu ifade ediliyor.

Gazze’de ateşkes sağlanmış olmasına rağmen, İsrail üniversitelerine karşı akademik yaptırımlar devam ediyor. Parstoday’in aktardığına göre, Times of Israel gazetesi, dünyanın farklı üniversitelerinin mevcut kuralları aşmak için yaratıcı yollar bulduğunu ve böylece herhangi bir cezaya maruz kalmadan İsrail üniversitelerini boykot edebildiklerini itiraf etti.

Kasım ayının başlarında, dünyanın en eski devlet üniversitesi ve Avrupa’nın en büyük üniversitelerinden biri olan Federico II Üniversitesi, İsrail kurumlarıyla iş birliğini boykot etmeye yönelik bir kararname imzaladı. Bu yaptırım, Gazze Şeridi’nde İsrail ile Hamas arasında iki yıl süren savaşta ateşkes ilan edilmesinden birkaç hafta sonra yürürlüğe girdi.

Kararnamenin metninde, üniversitenin “ateşkesin kalıcı ve istikrarlı bir barış yolunda gerçek bir dönüm noktası olmasını umduğu” ifade edildi. Bu karara göre üniversite, bundan böyle “İsrailli üniversiteler, kurumlar ile kamu ve özel şirketlerle her türlü yeni bilimsel ve eğitimsel iş birliği anlaşmasının imzalanmasını” askıya aldığını duyurdu.

Bu açıklama, üniversitenin 230’dan fazla profesörü ve öğretim üyesinin talebi üzerine yayımlandı. Times of Israel’in kabulüne göre, bu adım, Gazze savaşının iki yılı boyunca dünyanın diğer üniversitelerinin İsrail’e karşı izlediği yolun devamı niteliğindeydi.

7 Ekim’den Sonra Akademik Yaptırımların Artışı

İsrailli kurumlar ve akademisyenlere yönelik yaptırımlar, 7 Ekim 2023’ten sonra ciddi biçimde arttı. ABD ve Avrupa’da bu tür yaptırımlar yasaklanmış olsa da, dünya üniversiteleri İsrail eğitim kurumlarıyla ilişkilerini asgariye indirmek için yeni yollar buldu. İsrailli yetkililer, bu durumun 2025 yılında daha da kötüleştiği uyarısında bulundu.

İsrail Üniversiteleri Birliği bünyesindeki “Akademik Yaptırımlarla Mücadele Çalışma Grubu”nun başkanı Emanuel Nahşon, “Geçen yıl yaptırımlar açısından başlı başına çok kötü bir yıldı ve 2025’in başında durum daha da kötüleşti” dedi. Ona göre bu kurum, 2023’te ve 7 Ekim saldırısından sonra 300 yaptırım vakası kaydetti; bu sayı ertesi yıl 700’e yükseldi.

Bu yaptırımlar yüzlerce İsrailli araştırmacıyı hedef aldı ve uluslararası kurumlar ile programlarla iş birliği konusunda kısıtlamalara yol açtı. Nahşon, Gazze’deki ateşkesin uzun vadede İsrail karşıtı yaptırımların şiddetini azaltabileceğini, ancak kısa vadede ciddi bir iyileşme beklenmemesi gerektiğini söyledi.

Nahşon ayrıca, bunların yalnızca açık yaptırımlar olduğunu; bunun yanında “sessiz yaptırımların” da bulunduğunu belirtti. Örneğin İsrailli araştırmacıların dergilere ve uluslararası konferanslara gönderdikleri makalelerin yanıtsız kaldığını ya da Siyonist araştırmacıların kendi uzmanlık alanlarındaki konferanslara hiç davet edilmediklerini ifade etti.

Onlarca Avrupa Üniversitesi İsrail’i Boykot Etti

Avrupa üniversitelerinin İsrail fonlarına duyduğu mali ihtiyaç bile bu yaptırım kararlarını durduramadı. İsrail, mali tehditlerle birçok Avrupa üniversitesini daha kapsamlı yaptırımlardan vazgeçirmeye çalıştı. Ancak buna rağmen yaptırımlar tamamen sona ermedi, yalnızca kapsamları daraltıldı. İsrail İnovasyon, Bilim ve Teknoloji Bakanlığı’na göre, İsrail’de yürütülen araştırmaların yaklaşık yüzde 38’i Avrupalı akademisyenlerle iş birliği içinde gerçekleştiriliyor.

İsrail’in askerî sanayi şirketleri dâhil olmak üzere birçok teknoloji şirketi, üniversitelerle kârlı sözleşmelere sahip. Bu iş birliklerinin büyük bir bölümü, araştırma ve eğitime geniş mali destek sağlayan “Horizon Europe” ve “Erasmus” gibi Avrupa Birliği programları çerçevesinde yürütülüyor. İsrail’in resmî olarak boykot edilmesi, milyarlarca avroluk araştırma ve geliştirme fonlarından vazgeçilmesi anlamına geliyor.

Öte yandan, 2025’in başlarında İsrail’in Avrupa Birliği araştırma fonlarına erişimini kesmeye yönelik girişimler başlatıldı; ancak İsrail lobisinin yoğun temasları sonucu bu çabalar sonuçsuz kaldı. İsrail Üniversiteleri Birliği’ndeki çalışma grubunun başkanı, Avrupa üniversitelerinin mali bağımlılıklarına rağmen, Belçika’daki Gent Üniversitesi gibi bazı kurumların İsrail’i boykot etme taahhütlerini AB fonlarını almaktan daha önemli gördüklerini kabul etti. Bu Siyonist yetkiliye göre, başta Belçika, Hollanda, İtalya ve İspanya olmak üzere 30’dan fazla Avrupa üniversitesi kurumsal düzeyde İsrail’i boykot etme yönünde oy kullandı.

İsrail Üzerindeki “Gölge Yaptırımlar”

İsrailli yetkililer, dünya üniversitelerinin “etik komiteler” kurmak gibi yeni yöntemlerle İsrail’i boykot etme sorumluluğunu üniversite yöneticilerinin üzerinden aldığını ve aynı zamanda İsrail’le ilişkileri kesme hedeflerine ulaştıklarını kabul etti. Nahşon’a göre, dünya üniversiteleri “gölge yaptırımlar” uygulayarak İsrailli araştırmacıları görmezden geliyor ya da herhangi bir gerekçe sunmadan ortak çalışmalardan kaçınıyor. Bu uygulamaların dünya genelindeki üniversitelerde “örgütlü” bir biçimde yürütüldüğünü vurguladı.

ABD Üniversiteleri Kuralları Aşıyor

Mevcut yasalar ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Amerikan üniversiteleri üzerindeki baskıları, birçok ABD üniversitesi için durumu zorlaştırmış durumda. Buna rağmen, İsrailli yetkililere göre bu üniversiteler başka yollarla İsrailli araştırmacı ve akademisyenleri boykot ediyor. Anketler, birçok Siyonist akademisyenin dışlandığını ya da sistematik biçimde saf dışı bırakıldığını gösteriyor.

Hukuki girişimlere ve ABD ile İsrail üniversiteleri arasındaki iş birliğini güçlendirmek için oluşturulan çeşitli programlara rağmen, çoğu uzman yaptırımların yakın zamanda sona ermeyeceği görüşünde. Nahşon’a göre İsrail, “muhtemelen uzun yıllar boyunca tecrit ile karşı karşıya kalacak.”