Düşük gerilimli bir tercih; Irak’taki Şii koalisyonu neden yeniden Maliki’ye yöneldi?

Pars Today – Irak Şii Koordinasyon Çerçevesi, yayımladığı bir bildiriyle Nuri el-Maliki’nin ülkenin başbakanlığı için birinci seçenek olarak belirlendiğini duyurdu ve cumhurbaşkanının seçilmesi ile yeni hükümetin kurulma sürecinin başlatılması amacıyla parlamentonun özel bir oturum yapmasını talep etti.

Irak’ta siyasi hareketlilik, cumhurbaşkanını seçmek üzere parlamentoda özel bir oturumun yapılmasına yaklaşılırken yeni bir aşamaya girmiş durumda. Bu çerçevede, “Koordinasyon Çerçevesi” olarak bilinen Şii koalisyon, yoğun iç istişarelerin ardından Nuri el-Maliki’nin başbakanlık adayı olarak gösterilmesi konusunda uzlaşıya varmış ve bu kararı resmen açıklamıştır. Bu adım, gelecekte kurulacak kabinenin şekillenmesinde büyük ölçüde belirleyici olabilir.

Koordinasyon Çerçevesi içinde Maliki konusunda göreli uzlaşı

Koordinasyon Çerçevesi tarafından yayımlanan bildiride, cumartesi akşamı yapılan toplantıda kapsamlı siyasi ve güvenlik değerlendirmelerinin ardından, üyelerin çoğunluğunun Nuri el-Maliki’nin yürütme yönetimindeki uzun tecrübesi ile iç ve bölgesel hassas koşullar göz önünde bulundurularak onu başbakanlık için uygun bir seçenek olarak gördüğü ifade edildi. Bildiride ayrıca anayasal takvime bağlı kalınmasının ve cumhurbaşkanının seçilmesi için parlamentonun özel bir oturum düzenlemesinin gerekliliği vurgulandı; zira cumhurbaşkanının, hükümeti kurmakla en büyük blokun adayını görevlendirmesi gerekiyor. Iraklı resmî kaynaklar da saatler sonra, ülke parlamentosunun bu hafta perşembe günü cumhurbaşkanı seçimi için toplanacağını açıkladı. Bu oturum, son aylardaki siyasi çıkmazdan çıkış için belirleyici bir adım olabilir.

Hassas aşamada tecrübenin rolüne vurgu

Koordinasyon Çerçevesi üyelerinden Bakır es-Saadi, Nuri el-Maliki’nin başbakanlık seçeneği olarak desteklenmesine ilişkin mutabakatların son aşamaya ulaştığını ve önümüzdeki günlerde adaylığına resmî destek bildirisinin yayımlanacağını söyledi. Saadi, karmaşık bölgesel koşullar, ekonomik baskılar ve güvenlik sorunlarını; geniş geçmişe ve deneyime sahip bir ismin hükümetin başında olmasını gerektiren etkenler olarak değerlendirdi. Saadi ayrıca, çerçeve güçlerinin önlerindeki dönemin öneminin farkında olduklarını ve bu nedenle başbakan adayının seçimi için net kriterler belirlediklerini; böylece kurulacak hükümetin bu hassas süreçten en az maliyetle geçebilmesini hedeflediklerini ifade etti.

Dış aktörlerin rolüne dair değerlendirmeler

Bağımsız Iraklı siyasetçi Aed el-Hilali de Koordinasyon Çerçevesi’nin pragmatik yaklaşımına dikkat çekerek, bu koalisyonun iç ve bölgesel düzeyde en az gerilim yaratacak bir kişiliği aday göstermeye mecbur olduğunu söyledi. Hilali, ABD’nin Irak’ın gelecekteki başbakanının belirlenmesine doğrudan müdahalesi olduğu yönündeki iddiaları reddederek, bu kararın en büyük Şii blok içindeki dengeler çerçevesinde alındığını vurguladı. Hilali şunları ekledi: Eğer Koordinasyon Çerçevesi dış baskılarla yüzleşmek isteseydi, tamamen tartışmalı bir ismi gündeme getirebilirdi; ancak göreli kabul gören bir seçeneğin tercih edilmesi, mevcut aşamadan düşük maliyetle geçme ve siyasi istikrara odaklanma isteğini göstermektedir. Bu bağlamda, Nuri el-Maliki’nin başbakan adayı olarak gösterilmesi, başlıca Şii akımların geçiş sürecini yönetme, koalisyon içi bütünlüğü koruma ve deneyim ile göreli uzlaşıya dayanarak iç ve bölgesel zorluklarla baş edebilecek bir hükümetin kurulmasına yönelme çabasının bir göstergesi olarak değerlendirilebilir.