Yemen'in Suudi Arabistan'a Deniz Ablukası Uygulaması: Nedenleri ve Sonuçları

Parstoday – Yemen Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü, "ablukaya karşı abluka" denklemi çerçevesinde Suudi Arabistan'a deniz ablukası uygulanacağını ve Suudi gemilerinin seyrüseferinin yasaklandığını duyurdu.

Pars Today'in haberine göre, Yemen Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü **Yahya Seri**, 20 Temmuz'da yayımladığı açıklamada, Suudi Arabistan'ın yaklaşık 12 yıldır Yemen'e kara, deniz ve hava ablukası uyguladığını, ülkenin limanlarını ve havaalanlarını hedef aldığını, kaynaklarını yağmalayarak ve baskıyı artırarak Yemen halkının acılarını derinleştirdiğini belirterek, Suudi Arabistan'a deniz ablukası ilan edildiğini açıkladı.

Açıklamada, Yemen'e yönelik ablukanın hiçbir hukuki, insani veya meşru temele dayanmadığı vurgulanarak, Yemen halkının Suudi Arabistan'ın bu uygulamalarına ve Sana Uluslararası Havalimanı'na yönelik saldırılar da dâhil olmak üzere tüm eylemlerine, elindeki bütün imkânlarla karşılık verme hakkına sahip olduğu ifade edildi. Ayrıca Yemen halkının, abluka karşısında karşılıklı abluka uygulama ve her türlü gerilimin tırmandırılmasına kapsamlı ve karşılıklı bir tırmanışla cevap verme hakkına sahip olduğu belirtildi.

Yemen Müzakere Heyeti Başkanı **Muhammed Abdusselam** daha önce yaptığı açıklamada, Yemen Silahlı Kuvvetleri'nin Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukası ilanının, Riyad'ın Yemen'in meşru taleplerine barışçıl şekilde cevap vermeyi reddetmesi üzerine Sana'nın atmak zorunda kaldığı bir adım olduğunu söylemişti.

Suudi Arabistan ise Yemen Silahlı Kuvvetleri'nin bu kararını kınadı. Suudi Dışişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, Riyad'ın uluslararası hukuk çerçevesinde kendi gemilerini korumak için gerekli tüm önlemleri alacağını bildirdi.

Görünen o ki Yemen'in Suudi Arabistan'a yönelik yeni stratejisi karşılıklılık ve misilleme ilkesi üzerine kurulmuştur. Batı'nın desteğiyle yıllarca Suudi Arabistan tarafından uygulanan ablukanın sonuçlarına katlanan Yemenliler, sonunda Suudilere karşı "ablukaya karşı abluka" denklemini ilan ettiler. Bölgesel düzeyde Yemen direnişinden uzun süredir böyle bir adım bekleniyordu.

Sana'nın "ablukaya karşı abluka" denklemini yürürlüğe koyduğunu açıklamasıyla birlikte, Riyad'ın Suudi deniz taşımacılığına Babülmendep Boğazı'nın kapatılabileceğine ilişkin endişeleri de arttı. Riyad bu tehdidi ciddi görmekte ve Sana'nın bu stratejik geçidi kapatabilecek askeri kapasiteye sahip olduğuna inanmaktadır. Özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki jeopolitik gerilimlerin sürmesi nedeniyle Babülmendep'in küresel ticaret açısından önemi her zamankinden daha fazla artmıştır.

Ensarullah'ın yeni caydırıcılık stratejisi kapsamında Babülmendep kozunun yakında fiilen kullanılabileceği değerlendirilmektedir. Bu denkleme göre, Suudi Arabistan Yemen'in insani taleplerini dikkate almazsa Riyad'a karşı "kapsamlı savaş" seçeneği gündeme gelebilir.

Bu çerçevede, Mart 2015'te Yemen savaşının başlamasından bu yana ilk kez, Suudi petrol tankerlerinin Suudi limanlarına geçişinin yasaklanması ihtimali de gündeme gelmiştir. Ekonomi uzmanları, böyle bir senaryonun gerçekleşmesi hâlinde petrol fiyatlarının varil başına 150 doların üzerine çıkabileceğini değerlendirmektedir. Çünkü Suudi Arabistan'ın günlük 7 milyondan fazla varillik petrol ihracatı, Doğu-Batı Boru Hattı üzerinden Yenbu Limanı'na ulaştırılmaktadır ve bu hattın aksaması ülkenin petrol gelirlerine doğrudan darbe vuracaktır. Ayrıca petrol ihracatının birkaç günlüğüne bile durması, özellikle ABD'nin İran'a yönelik saldırıları nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimin sürdüğü ve petrol fiyatlarının zaten yükselişte olduğu bir dönemde, küresel enerji arzı krizini ve piyasalardaki dalgalanmaları daha da artırabilir.

Bu gerilimin etkileri yalnızca Yenbu Limanı ile sınırlı kalmayacaktır. Son aylarda Hürmüz Boğazı'na alternatif en önemli lojistik merkezlerden biri hâline gelen Cidde Limanı da olası aksamalardan etkilenecektir. Suudi Arabistan'ın ithalatının yaklaşık yüzde 70'i Cidde üzerinden gerçekleştirildiği ve bu liman Katar, Kuveyt ve Bahreyn gibi  Fars Körfez ülkelerine yönelik transit taşımacılıkta önemli rol oynadığı için, faaliyetlerinin durması bölgenin tedarik zincirini, üretim sektörünü ve yatırımları ciddi biçimde etkileyebilir.

"Limana karşı liman" denklemi kapsamında Yenbu ve Cidde limanlarının deniz ablukasının muhtemel hedefleri arasında yer aldığı belirtilmektedir. Yemen ablukasına veya Suudi Arabistan liderliğindeki askeri koalisyona katılan herhangi bir ülke, Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı üzerinden kendi limanlarına gitmek isteyen gemilerin geçişinin yasaklanmasıyla karşı karşıya kalabilir. Yemen bu adımı meşru müdafaa hakkı kapsamında değerlendirmektedir.

Bu gelişmeler, Suudi Arabistan'ın Yemen'e karşı yürüttüğü savaşın artık yalnızca iki ülke sınırlarındaki askeri bir çatışma olmaktan çıktığını, enerji güvenliği ve bölgesel stratejik ulaştırma koridorlarını da kapsayan daha geniş bir mücadeleye dönüştüğünü göstermektedir. Yemen'in Suudi ablukasına karşı yeni caydırıcılık araçlarını devreye soktuğunu açıklamasıyla birlikte, Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı'nda yaşanacak her türlü gerilim yalnızca Suudi Arabistan'ı değil, küresel ticareti, enerji piyasalarını ve deniz ulaşım güvenliğini de etkileyebilir.

Bu nedenle Yemen'in Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukası tehdidinin yalnızca bir medya savaşı unsuru olmadığı, aksine yıllardır süren savaş ve Suudi liderliğindeki koalisyonun Yemen'e uyguladığı abluka sonucunda oluşan güç dengesindeki değişimin bir yansıması olduğu değerlendirilmektedir. Bu gelişme, bölgesel ve uluslararası aktörlerin stratejik hesaplarını yeniden gözden geçirmelerine yol açabilecek niteliktedir.