Rusya ile Afganistan işbirliğinin geliştirilmesi kararı

Afganistan cumhurbaşkanı Muhammed Eşref Gani'nin milli güvenlik danışmanı Hanif Etmer Rusya ziyaretinde, iki ülkenin ikili işbirliğini geliştirme kararında olduklarını söyledi.

Hanif Etmer Rusya dış işleri bakanı Sergei Lavrov ile Moskova'da görüştükten sonra yaptığı açıklamada, Rusya ile Afganistan'ın terörizm, uyuşturucu madde üretimi ve kaçakçılığıyla mücadele, Afganistan'da barış ve güvenliği sağlama konusunda yakın işbirliğini sürdüreceğini belirtti. 

Rusya dış işleri bakanı Sergei Lavrov da yaptığı açıklamada, moskova ile Kabil hükümetlerinin Afganistan krizinin çözümü ve barış görüşmeleri hakkında görüştüklerini, özellikle Taliban ile barış görüşmelerinin önemli olduğunu vurguladı. Rusya Sovyetler birliği döneminde 1979 yılında Afganistan'ı işgal edip, bir milyonu aşkın Afganlının öldürülmesine sebep oldu. Bu nedenle Afganistan halkı Rusya'dan nefret ettiği için iki ülke arasında ilişkileri gelişmiyordu. Ancak selefi Vahhabi DAEŞ terör örgütünün Irak ve Suriye'den Afganistan'a taşınması ve sızması, bu tekfirci terör örgütünün Afganistan'ın Kuzey sınırlarına dayanıp, Orta Asya cumhuriyetlerini de tehdit etmesi ardından Rusya Taliban'ı destekleme kararı alarak, Afganistan güvenlik sahasına inmeye başladı.

        Rusya daha önce Taliban terör örgütüne karşı savaşta Afganistan hükümetine silah ve lojistik destek veriyordu. Ancak DAEŞ terör örgütünün sızması sonucu, Rusya ile Çin ve Pakistan Moskova'da toplanıp, Taliban ile barış görüşmelerini destekleme kararı aldılar. Bu toplantı ise Kabil hükümetinin itirazına yol açtı. Rusya daha önce kendine bağımlı komünist partiler kurmuştu. Bu nedenle Rusya'nın yapıcı yada olumsuz etkileri göz ardı edilemezdi. Afganistan'ın eski cumhurbaşkanı Hamid Karzai'yi iktidarının ilk döneminde Moskova'ya ziyaret edip, Amerika ve NATO'nun ülkesindeki varlığının Rusya'ya tehdit oluşturmayacağını söylemişti. Günümüzdeki Afganistan hükümetiyse, terörizm ve organize suçlarla mücadele, kalkınma planlarını uygulama konusunda Moskova'nın desteğine ihtiyaç duymaktadır.  

    Hanif Etmer Rusya ziyaretinde, Moskova'yi Afganistan'ın ekonomik ve bilimsel kalkınma çalışmaları alanında 124 plan konusunda yatırım yapmasını istedi. Rusya Sovyetler birliği döneminde Afganistan'da politeknik üniversitesi kurmuş ve Saleng tünelini inşa etmişti. Bu nedenle söz konusu alanlarda yeni onarım ve kalkına yatırımları yapabilir. Rusya enerji bakanı yardımcısı da geçenlerde yaptığı açıklamada, 30 Rus şirketinin Afganistan'da farklı alanlarda yatırım yaptıklarını söyledi.

     Afganistan hükümetine göre, Rusya'nın Afganistan'da yatırım yapması barış ve güvenliğe de katkı sağlayacaktır. Çünkü yatırımcı ülkeler, kar kazanmak için güvenliğin sağlanıp korunmasına destek olacaklardır. Afganistan bölge ülkeleriyle küresel güçlerle dengeli bir ilişki kurmaya, onların olumsuz ve bozguncu etkilerini düşürmeye çalışıyor. Amerika'nın Afganistan'daki askeri varlığıyla Afganistan halkının Rusya'dan nefret etmesi, Rusya'nın bu ülkedeki varlığını sınırlandırmaktadır. Ancak Kabil hükümeti, Rusya işbirliğini geliştirerek hem diğer ülkelerin etki alanını daraltmaya ve dengelemeye hem de Moskova ile Taliban ilişkilerini kendi denetiminde tutmaya ve Rusya'yı onarım ve kalkınma planlarına ortak etmeye çalışıyor. Aksi takdirde askeri ve istihbarat tehditleriyle karşılaşabilir.