Kürdistan'ın Bağımsızlık referandumu belirsizliğini koruyor

Kuzey Irak’ta bölünme referandumuna iki ay kaldığı bir sırada referandumun düzenlenmesi ve muhtemel sonuçları hakkındaki belirsizlikler devam ediyor.

Kuzey Irak yerel yönetimi lideri Mesut Barzani geçen 7 Haziran tarihinde 25 Eylül 2017 tarihinde Irak'ın Kürdistan bölgesinin bu ülkeden bağımsız olup olmamasıyla ilgili bir referandum düzenleyeceğini ve bu konunun tüm Kürt gruplar tarafından karara bağlandığını açıkladı.

Ancak bu haberin açıklanmasının üzerinden 45 gün geçmesine rağmen ve muhalefet ve eleştiri seslerinin iyice yükseldiği bir sırada Kuzey Irak yerel yönetimi referandum kararından geri adım atmak için 9 şart ileri sürmüş bulunuyor.

Aslında her şeyden ziyade Mesut Barzani’nin konumu ve ayrıca Kürtlerin Irak’ın iktidar yapısındaki yeri ile ilgili olan 9 şart, Kuzey Irak yerel yönetiminin referandum tarihini ilan ederek daha çok Bağdat yönetiminden taviz koparma ve iç sorunlarını çözüme bağlama çabasında olduğunu ve referandumu düzenlemek için ciddi iradesinin bulunmadığını ortaya koyuyor. 

9 şarttan biri, Mesut Barzani’nin 8 yıl boyunca Irak Cumhurbaşkanı olmasını öngörüyor. Bu şartın anlamı şu ki Barzani Kuzey Irak yerel yönetimi başkanlığından çekilmek için ağır baskı altında bulunuyor ve ancak Irak Cumhurbaşkanı olduğu takdirde bu mevkiyi bırakmak istediği, böylece Kuzey Irak bölgesinin önündeki en büyük engellerden birinin de bertaraf edileceği anlaşılıyor. Bu şart ise Irak'ın 2018 yılında parlamento seçimlerine gideceği ve yeni cumhurbaşkanını belirleme imkanının oluşacağı bir sırada gündeme getiriliyor.

Irak Yerel Kürdistan hükümeti Kürdistan bölgesinin bağımsızlığı ile ilgili referandumdan geri adım atmak için bu 9 şartı öyle bir ortamda gündeme getirmektedir ki son 45 gün içinde Irak Kürdistan bölgesinin bağımsızlığı ve referandumla ilgili çok ciddi muhalefet yapılmış ve hatta Irak Kürdistan halkının büyük çoğunluğunun bile Kürdistan'ın bağımsızlığına ve Irak'tan kopmasına karşı oldukları ortaya çıkmıştı. Bu arada BM Teşkilatı Haziran ayı ortalarında resmi bir açıklama yaparak, Irak'ın bölünmesi ve Kürdistan bölgesinin bağımsız olmasıyla ilgili hiç bir proje ve plana destek vermeyeceğini bildirmişti.

Özellikle son 10 yıl içinde Irak Kürdistan yerel yönetimi ile çok yakın ve sıkı ilişkiler içinde olan Ankara yönetimi de Kürdistan bölgesinin Irak'tan bağımsız olması yönünde her hangi bir referandumun düzenlenmesine karşı çıkarak bu referandumun Irak'ın güvenliğine yönelik ciddi bir tehdit olduğunu bildirmiştir. İran İslam Cumhuriyeti de bu duruma tepki göstererek referanduma karşı çıkmış ve Irak'ın toprak bütünlüğünün korunmasının İran'ın en önemli strateji ve siyaseti olduğunu bildirmiştir.

Diğer yandan Amerika yönetimi de Kuzey Irak’ta bağımsızlık referandumunun doğuracağı olumsuz sonuçların hakkında uyarıda bulundu. Bu arada Irak’ın komşuları olan Türkiye ve İran da Kuzey Irak’ın bağımsızlığına karşı olduklarını açıkça Iraklı Kürt liderlere bildirdi.

Bölge meselelerini yakından takip eden uzmanlar ise Irak Kürdistan bölgesinin bağımsız olmasının bu bölgenin yararına olmadığı gibi temelde de böyle bir şeyin mümkün olamayacağını belirtiyorlar.

Amerikalı uzmanlardan Dow Fridmen 22 Nisan 2016 tarihinde Froigen Repoort gazetesinde çıkan bir yazısında şöyle diyordu: Petrol fiyatlarının çok düşük olması, IŞİD tehdidi ve yerel yönetim içindeki yolsuzluklar, Kürdistan yerel yönetiminin şimdiye kadar çözmekten aciz kaldığı sorunlardır. Böyle bir durumda Irak'tan ayrılma ve bağımsız olma fikrini nasıl savunabilir? 

Diğer yandan yapılan anketler Irak Kürdistan bölgesi halkının büyük çoğunluğunun bu bölgenin Irak'tan ayrılması ve bağımsız olmasına karşı olduklarını ortaya koymuştur. Irak Kürdistan bölgesinin en önemli televizyonlarından NRT, geçen aydan beri bu kanalın internet sitesinde bir anket başlatıldığını ve ankete katılan 92 bin katılımcıdan 57 bininin Irak Kürdistan'ının Irak'tan ayrılması amacıyla referandum düzenlenmesine karşı olduklarını bildirdiklerini açıkladı.

Sonuç itibariyle Kürdistan bölgesinin Irak'tan ayrılması ve bağımsız olması amacıyla referandum düzenlenmesi belirlenen zamana yaklaşılmasıyla yenilgiye uğrayacağı emareleri daha fazla kendini göstermektedir.