Fransa'dan Bercam Nükleer Anlaşmasının Korunmasına Vurgu

14 Temmuz 2015'te İran İslam Cumhuriyeti ve 5+1 Grubu arasında imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı Nükleer Anlaşması 16 Ocak 2016'da uygulanmaya başlandı.

Avrupa Birliği ve Almanya, Fransa ve Britanya'dan meydana gelen Avrupa Troykası Bercam Nükleer Anlaşması adı ile de bilinen bu anlaşmayı, diğer uluslararası anlaşmazlıklar ve sorunların çözümü için model ve örnek oluşturabilecek çok taraflı bir anlaşma örneği olarak tanımladılar.

İşte bu yüzden Amerika Başkanı Donald Trump'ın 8 Mayıs 2018'de tek taraflı olarak Bercam Nükleer Anlaşmasından çekilmesine rağmen, Avrupalılar bu önemli uluslararası anlaşmanın korunmasına vurgu yapmalarının yanı sıra İran'ın bu anlaşmadan doğan çıkarlarının sağlanması ve bu anlaşmanın sürdürülmesi için önlemler alma ve gerekli girişimlerde bulunma alanında da vaatlerde bulundular. Tabii Avrupalıların bu vaatlerinin hayata geçirilmesi şimdiye kadar ciddi sorunlar ile karşılaşmıştır.

Avrupa Birliğinin Bercam Nükleer Anlaşmasına yönelik resmi tutumuna rağmen, ancak bu tutumların bazıları Fransa gibi Avrupa Troykası ülkelerinin gerçek yaklaşımı ile ilgili şüphelere neden olmuştur.

Fransa'nın Amerika Büyükelçisi Gerard Araud Cumartesi akşamı paylaştığı Tweet'te İran'ın Kapsamlı Ortak Eylem Planı anlaşmasının bitmesinden sonra bile uranyum zenginleştirme hakkına sahip olmadığını iddia etti.  Araud ayrıca İran'ın ek protokol ve nükleer silahların yayılmasının önlenmesi anlaşması çerçevesinde, şiddetli denetimler koşulları altında nükleer faaliyetlerinin barışçıl olduğunu ispatlamak zorunda olduğunu iddia etti.

Fransa'nın Amerika Büyükelçisi'nin tartışmaya yol açan Tweet'leri İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığının tepkisine neden oldu.

İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakan Yardımcısı Seyyid Abbas Irakçi Pazar günü Fransa büyükelçisinin Tweet'lerine tepki olarak Twitter'dan paylaştığı mesajda uyarıda bulunarak şöyle yazdı:" Gerard Araud'un Tweetleri Fransa'nın tutumunu açıklıyorsa, Bercam Nükleer Anlaşması ve 2231 sayılı BMGK kararlarının Paris tarafından ihlali ile karşı karşıyayız. "

Seyyid Abbas Irakçi, Fransa hükümetinin hemen bu konuya açıklık getirmesini aksi halde İran'ın gerekli adımları atacağını sözlerine ekledi.

Amerika'daki Fransa Büyükelçisinin açıklamaları üzerine Fransa'nın İran büyükelçisi Philippe Thiebaud Pazar günü İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığına çağrıldı.

Gerard Araud Pazar günü Bercam Nükleer Anlaşması ve İran'ın uranyum zenginleştirme hakkı ile ilgili açıklamalarının ardından İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığının tepkisinden dolayı bu konuda paylaştığı Tweet'leri şahsi sayfasından sildi.

Buna rağmen İran'ın, Amerika'daki Fransa büyükelçisinin içi boş ve tehditvari iddialarına yönelik ciddi tutumu ve Tahran'ın Paris'ten bu konuda açıklama yapmasını istemesi, Fransa'nın Amerika'daki büyükelçisinin tutumunu değiştirmesine ve İran'dan özür dilemesine neden oldu.

Fransa Dışişleri Bakanı Pazartesi günü Washington'daki büyükelçisinin tartışmaya yol açan Tweetlerine tepki olarak, Paris'in Bercam Nükleer Anlaşmasına bağlı olduğunu bildirdi.

Fransa Dışişleri Bakanı Bercam Nükleer Anlaşmasının Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2231 sayılı kararı ile oy birliği ile alındığını bildirerek bu uluslararası anlaşmanın küresel istikrarın korunması için gerekli olduğu hatırlatmasında bulundu.

İran, defalarca Avrupalıların Bercam Nükleer Anlaşmasının korunması alanındaki vaatlerinin özellikle de İran ile özel mali kanalı-İNSTEX'in uygulanmasındaki gecikmeleri ve vaatlerinin tutulmamasını eleştirerek Fransa gibi Avrupa Troykası ülkelerinin ve Avrupa Birliğinin bu alanda ciddi girişimlerde bulunmasını istedi.

Şimdi ise Avrupalılar İran'ın şartlarını yerine getirmeye yönelik ciddi çalışmalar yapmak yerine, zaman zaman Trump'ın Bercam karşıtı tavrının kuvvetlendirmesine yol açacak açıklamalarda bulunuyorlar.

Avrupalıların bu yaklaşımı, muhakkak bu uluslararası anlaşmanın zayıflamasından başka bir sonucu olmayacaktır.