Amerika’dan Avrupa’ya INSTEX önerisi
Amerika Hazine Bakanı Yardımcısı Sigal Mendelker Salı günü Avrupa ülkelerinden İran ile ticaret yapmak amacıyla kurdukları ve INSTEX adını verdikleri özel mali kanalın uygulanmasını İran’ın FATF’yi uygulamasına endekslemelerini istedi.
Fars haber ajansının haberine göre Amerikalı yetkili Mendelker, INSTEX’in uygulanma şartı, İran yönetiminin FATF’yi uygulamasından ibaret olduğunu ileri sürdü.
Oysa Avrupalı bir yetkili Salı günü Reuters haber ajansına verdiği demeçte, Avrupa hiç bir zaman INSTEX’in uygulanma şartı, İran yönetiminin FATF’yi uygulaması olduğunu açıklamadığını belirtti.
Kısaca FATF adı ile anılan özel mali eylem grubu 1989 yılında kuruldu ve amacını da para aklama ile mücadele ilen etti. FATF 11 Eylül 2001 olaylarından sonra Amerika’nın baskıları sonucunda terörün mali açıdan temin edilmesi ile mücadele meselesini gündemine aldığı açıklandı, ancak gözlemciler bu grubun aslında Amerika devletinin Washington’un politikaları doğrultusunda hareket etmeyen bağımsız ülkelere baskı aracı olduğunu belirtiyor.
Öte yandan Amerika Başkanı Donald Trump 8 Mayıs 2018’te Bercam nükleer anlaşmasında illegal bir şekilde çekildiğini ve İran’a nükleer yaptırımları yeniden dayatacaklarını ilan edip ardından iki merhalede bu yaptırımları dayatmasından sonra Avrupalı liderler İran ile ticaret yapmak isteyen Avrupalı firmaları korumak üzere INSTEX adında özel mali kanalı kurduklarını açıkladı, fakat şimdiye kadar bu kanal faaliyete geçirilmedi.
