Putin’in İran nükleer çalışmalarının şeffaflığını vurgulaması

Kapsamlı ortak eylem planı Bercam nükleer anlaşması (JCPOA) temmuz 2015’te Viyana’da İran ve 5+1 grubu arasında imzalandı ve ocak 2016’dan itibaren yürürlüğe konuldu. Bercam nükleer anlaşma uyarınca İran çalışmalarını denetleyecek olan tek yasal merci UAEA ise şimdiye kadar yayınladığı raporlarda İran’ın tam olarak anlaşma gereği sorumluluklarını yerine getirdiğini ilan etmiştir.

Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin ise Bercam nükleer anlaşması ile ilgili son açıklamasında 15 mayıs Çarşamba günü yaptığı açıklamada, “2015 tarihinde bercam nükleer anlaşmanın imzalanmasından şimdiye kadar İran’ın nükleer çalışmalar konusunda en şeffaf ülke olduğunu” belirtti.
Rusya cumhurbaşkanı aynı zamanda UAEA genel müdürü ile İran hakkında görüştüğünü ve onun da kendisine İran’ın yükümlülüklerine bağlı olduğunu söylediğini belirtti.
4+1 grubu üyesi Rusya’nın en yüksek yetkilisinin Bercam nükleer anlaşma ile ilgili açıklaması, Amerika başkanı Donald Trump’ın İran nükleer çalışmaları ile iddialarının ne denli yalan ve her türlü gerçekten uzak olduğunu gözler önüne seriyor.
Amerika başkanı Bercam nükleer anlaşmasının İran nükleer çalışmaları ile ilgili Amerika hedeflerini gerçekleştirmediği bahanesi ve İran’ın nükleer silah peşinde olduğu temelsiz iddiası ile 8 mayıs 2018 tarihinde BMGK tarafından 2231 sayılı karar ile onaylanan uluslararsı Bercam nükleer anlaşmasından illegal bir şekilde çekildi.
UAEA şimdiye kadar yayımladığı 14 raporunda İran'ın Bercam nükleer anlaşmaya tam bağlı olduğunu açıkladı.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı genel müdürü Yukia Amano Ajans’ın İran nükleer çalışmalarının bercam nükleer anlaşması çerçevesinde olup olmadığını denetlediğine işaretle, “Tahran sorumluluklarını gerçekleştirmeye bağlıdır ve İran’ın bu konuda sorumluluklarını tamamen gerçekleştirmeye devam etmesi ise önemlidir.” dedi.
Trump’ın Bercam nükleer anlaşmasından çekilmesinin asıl hedefi, aşırıcı ve Bercam dışı isteklerini İran’a dayatmak ve İran barışçıl nükleer çalışmaları için yoğun kısıtlamalar getirmek ve nihayetinde Siyonist rejimin talepleri üzerine, İran nükleer çalışmalarını tamamen durdurmaktır. 
Söz konusu istekler aslında mayıs 2018’de Amerika dışişleri bakanı tarafından öne sürülen 12 maddelik pakette ilan edildi; öneri paketi İran nükleer programı ve füze çalışmalarının tamamen durdurulması ve bölgesel politikasının değiştirilmesini içeriyor.
Burada Putin’in değindiği bir başka konu ise, Moskova’nın Bercam anlaşmasını desteklemesine rağmen, nükleer anlaşma geleceğinin bir çok sorunla düğümlenmesidir.
Putin, “Maaslesef İran nükleer programı ile ilgili tüm anlaşmalar ihlal edilmiştir fakat Rusya her zaman İran nükleer anlaşmanın destekçilerinden olmuştur ve İran’ın Bercam çerçevesinde adım atması daha iyidir… elbette şunu da belirtmek isterim ki nükleer anlaşmanın geleceği yalnızca Rusya'ya bağlı değil” ifadelerini kullandı.
Başka bir ifade ile Putin açısından Bercam nükleer anlaşmanın geleceği Avrupalıların İran’a verdikleri vaatlere bağlıdır. Bu vaatler aralarında INSTEX olarak bilinen özel mali mekanizmanın yürürlüğe girmesi olan Amerika yaptırımlarını hafifletme vaatlerdir.
İran Bercam nükleer anlaşma gereğince bazı sorumluluklarını askıya alması veya azaltması ve 4+1 üyelerine nükleer anlaşmadaki sorumlulukları hakkındaki ciddiyetini göstermek için anlaşmanın kurtulması bağlamında etkin ve köklü girişimlerde bulunmalarını istedi.
İran bir kez daha başta Britanya, Fransa, Almanya ve AB olmak üzere bercam anlaşmasının diğer taraflarının Bercam sorumluluklarını yerine getirmeleri halinde bir kez daha önceki çalışma seviyesine geri döneceğini vurgulamıştır. /