İran'ın petrol yaptırımı için ABD'nin çabası, iddiadangerçeğe

ABD başkanı Donal Trump'ın 8 Mayıs 2018 tarihinde Bercam Nükleer anlaşmasından tek taraflı olarak çıkmasının ardından, İran aleyhinde nükleer yaptırımlar 2018 yılının Ağustos ve Kasım aylarında iki aşamada yürürlüğe geçti.

Tek taraflı olan bu yaptırımlar, 2231 sayılı güvenlik konseyi kararnamesi başta olmak üzere uluslararası anlaşmaların ihlali sayılıyor. Bu yaptırımların en önemli boyutu İran'ın petrol yaptırımıdır.

Trump yönetimi defalarca iddia ettiği üzere İran'ın  petrol
yaptırımı Kasım 2018 tarihinden başlamış ve İran'dan petrol ithali muafiyetlerinin iptali ile 2 Mayıs 2018 tarihinde kendi zirvesine ulaşmıştır. Trump böylelikle İran'ın petrol ihracatını
sıfıra indirmek istiyor ancak bu hedefe ulaşma yönünde bir çok engelle karşı karşıya bulunuyor.

Şimdilerde ise bazı raporlar ABD'nin bazı ülkelere yaptırımlara maruz kalmadan İran'dan sınırlı miktarda petrol almaya devam etmesine izin verdiğini gösteriyor.

Wall street Journal gazetesinin raporuna göre bu konuyu ABD'nin İran özel temsilcisi Brian Hook 30 Mayıs Perşembe günü kendi telefon görüşmesinde gündeme getirmiştir. Hook'un dediğine göre İran'dan  petrol ithali konusunda ülkelerin belirli
seviyeden öteye geçen girişimleri, yaptırımları ardından
getirecektir. Brian Hook bu görüşmede şu ifadelere yer verdi:'' İran'dan petrol ithal etmek için ülkeler müzakerelerde
belirlenen miktara eriştikten sonra tekrar İran'dan petrol alırsa yaptırımlara maruz kalacaklar.''

Wall street journal'ın yazdığına göre ABD'nin  bu girişimi
Tahran'ın  nükleer programı hakkında yeni müzakerelerin başlaması ve ABD cumhurbaşkanı ile İranlı yetkililerin temasta bulunma teklifini reddettikleri bir zamanda gerçekleştiği
nedeniyle İran için küçük bir referans olabilir. Söz konusu gazete Hook'un bu açıklamalarını ABD'nin  Hindistan ve Çin'e, İran'dan  petrol almalarına devam etmeleri için bir yeşil ışık olarak değerlendirdi.

İşte Hook'un bu açıklamaları Washington'un önceki tehditleri ve İran'dan her türlü petrol almayı engelleme çabalarına aykırılık taşımaktadır. Daha önceler ABD yetkilileri petrol muafiyetlerinin yenilenmeyeceğini bildirmişlerdir. Ancak uzmanların da uyardığı
gibi İran'ın petrol ihracatını sıfıra indirmek imkansız bir meseledir. Aslında Tahran çeşitli yöntem ve yollarla kendi petrolünü satmaya devam etme kabiliyetine sahiptir.

ABD dışişleri sözcüsü Morgan Ortagus Brian Hook'un bu açıklamalarına ilişkin bir gazetecinin sorusuna verdiği cevapta: ''Biz İran petrolünün ihracatını sıfıra indirmek çerçevesinde hareket ediyoruz ve bu muafiyetler yenilenmeyecek. Bu bizim
siyasetimizdir' şeklinde konuştu.

Trump yönetiminin İran'ın tam petrol yaptırımına uğratma yönündeki boş iddialarını sadece petrol uzmanları değil, OPEC yetkilileri de onlara inanmıyor. OPEC genel sekreteri Muhammed Sanusi Barkindo teknik açısından piyasalarda İran
petrolünün silinmesi mümkün mü?, sorusuna verdiği cevapta, ''Tekrarlamaya gerek yok. İran petrolünün  dünya piyasalarından silinmesi imkansızdır'' diye cevap verdi.

Trump yönetiminin İran petrolünün alıcılar için petrol
muafiyetlerini yenilememe gibi İran karşıtı girişimleri,
ekonomik baskıların şiddetlenmesi ile baskıları en üst seviyeye çıkarma, petrol ihracatından elde edilen gelirlerin kesilmesi ve Tahran'ı ABD'nin 12 isteğini kabullendirmeye zorlaması doğrultusunda gündeme gelmiştir. Bir çok petrol uzmanlarının da belirttiği üzere İran'ın petrol alıcıları için muafiyet sağlanmaması kısa vadede küresel pazardaki ham petrol fiyatlarını önemli ölçüde etkileyecek ve İran'ın ana petrol müşterilerini bu yaptırımlara uymaya zorlamak çok zor bir iş olacaktır./