Amerika’nın Bercam karşıtı eylemleri, Fransa önerisine muhalefet ve yeni yaptırımlar
-
Amerika-Bercam
Amerika başkanı İran ile imzalanan Bercam nükleer anlaşmayı ağır şeklilde eleştirerek, 8 mayıs 2018 tarihinde bu anlaşmadan çekildi, ardından iki aşamada İran’a karşı yaptırımları uygulayarak Bercam’ın korunması için her projeye muhalefet etti.
Bu bağlamda Trump, İran petrolünün yabancı müşterilere satışı ile ilgili muafiyetine karşı çıktı. Fransa’nın Bercam anlaşmasını kurtarma bağlamındaki teklifi uyarınca İran petrolü bazı müşterilere muafiyet verilecekti fakat Washington maksimum baskı siyasetin uyarınca bu öneriye karşı muhalefet etti.
Fransa Bercam anlaşmasını kurtarmak için 15 milayr solar değerinde bir kredi hattı açılmasını öneridi. Fransa dışişleri bakanı Jean-Yves Le Drian Salı günü yaptığı açıklamada İran’a tahsis edilecek 15 milyar dolarlık kredi hattının Amerika’nın müsaadesine bağlı olduğunu duyurdu. Buna rağmen Amerika başkanı bu öneriye karşı çıktı. Trump Çarşamba günü yaptığı açıklamada, “İran karşıtı yaptırımların iptal olmayacağını” söyledi. Trump bir kez daha İran’ın yeni bir anlaşma için görüşme niyetinde olduğunu iddia etti.
Amerikalı üst düzey yetkililer de peşi sıra Trump’ın bu tutumunu tekrar ettiler. Amerika’nın İran işleri temsilcisi Brian Hook “Amerika’nın Fransa’nın 15 milyar dolarlık kredi hattı önerisi için hiçbir muafiyeti sağlamayacağını” söyledi.
Hook Çarşamba günü İran’a karşı yeni yaptırımların uygulanacağını ve daha fazla yaptırımın da yolda olduğunu belirtti. Amerikalı yetkilinin sert tutumu, Amerika’nın İran milleti ile husumetini gösteriyor. Hook sözlerinde Amerika’nın İran’a karşı maksimum baskı savaşına bağlı olduğunu ve hiçbir muafiyetin söz konusu olmadığını belirtti.
Görünüşe göre maksimum baskı siyasetinin sonuçsuz olması ve Tahran’ın Washington’un sürekli görüşme taleplerine olumsuz cevap vermesi, üstelik İran hava sahasını ihlal nedeni ile modern Global Hawk İHA’nın düşürülmesi ile askeri itibarını kaybetmesi, Beyaz Saray’ın İran’a karşı yeni yaptırım baskılarını dayatmak istemesine sebep olmuştur.
Amerika hazine bakanlığı dış varlıkları kontrol bürosu dün yayınladığı bildiride 9 kişi, 16 kurum ve 6 gemiyi İran ile bağlantılı oldukları bahanesi ile terörizm ile ilgili listesine ekledi. Amerika’nın yeni yaptırım kararları, İran’ın Bercam nükleer anlaşma ile ilgili 3. adımını atmak için tanıdığı 60 günlük sürenin bugün biteceği bir ortamda alındı.
Amerika’nın Bercam’ın korunması için Fransa’nın teklifine karşı muhalefeti ve de İran’ın Bercam taahhütlerini azaltma bağlamındaki 3. Adımının yarın 6 eylül Cuma gününden itibaren atılması ile birlikte, 4+1 grubu üyeleri açısından bölge ve uluslararası barış ve güvenliğin korunması için özel önem taşıyan Bercam nükleer anlaşması ciddi tehlike ile karşı karşıya bulunuyor.
Eğer Avrupa Birliği ve Almanya, Fransa ve Britanya’dan oluşan Avrupa troykası, iddia ettikleri gibi gerçekten Bercam’ın korunmasını istiyorlarsa bu anlaşmanın devam etmesi için ciddi ve etkin girişimlerde bulunmalılardır.
Dışişleri bakanı Muhammed Cevad Zarif’in belirttiğine göre “Çin ve Ruslara rağmen Avrupa şimdiye kadar İran’a karşı taahhütlerine bağlı kalmadı. Bu taahhütlerinin gerçekleşme garantisi ise İran petrol satışının tazmin edilmesidir.”
Buna rağmen Avrupalılar şimdiye kadar vadede bulunmak ve siyasi girişimlerden başka hiçbir çalışmada bulunmamış ve Bercam’ın devam etmesi bağlamındaki tekliflerinin de Amerika’nın onayına bağlı kılmışlardır./