Rusya'dan SWİFT'in Alternatifi Vurgusu

Farklı bahanelerle devam eden Batı'nın İran ve Rusya aleyhindeki yaptırımları, iki ülkenin çare bulmakta koordineli hareket etmesine yol açmıştır. Bu doğrultuda Rusya, İran'ı ikili çıkarlara sahip olan bir ortak olarak görüp İran'ın Batı özellikle de Amerika karşısındaki konumunu güçlendirmeye yardımcı olmaya çalışıyor.

Bu doğrultuda Rusya Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yuri Uşakov 13 Eylül Cuma günü Rusya ve İran'ın SWİFT'in alternatifi olacak yeni bir bankalararası mesajlaşma sistemi için hazırlık yaptıklarını duyurdu. 

Uşakov'un belirttiğine göre " Rusya ve İran'ın bu ortak adımı iki ülkenin üçüncü bir ülke tarafından gelecek yaptırımları karşısındaki ticari ve ekonomik çıkarlarının korunması doğrultusunda atılacaktır. "

SWİFT, Bankaların Uluslararası Finansal İletişim Topluluğu'nun kısaltmasıdır. SWİFT sistemi, dünyada finansal kurumlar ve bankaları bir birine bağlayıp onların mali işlemlerini güvenli bir şekilde yapmaları için imkan yaratır. 

SWİFT'in merkezi, Belçika'da olup bu ülkenin kurallarına uygun bir şekilde faaliyet göstermektedir. Amerika, Hollanda, Britanya ve Hong Kong ise destekleyici merkezler olarak belirlenmiştir. 

SWİFT dünyada en büyük bilgi aktarımı sistemi olarak sayılmaktadır. Bu sistem dünya çapında 200 ülkede faaliyet gösteren 11 bin bankacılık ve finansal enstitü tarafından kullanılmaktadır. Bu sistem ciddi bir şekilde dolara bağlıdır.

SWİFT'i yönetenler bu sistemin tarafsız olduğunu iddia etseler de pratikte gerçek başka bir şeydir. Bu doğrultuda Amerika ve diğer Batılı ülkeler kendi dış siyaset ve mali politikalarını dayatmak  için bu sistem üzerinden baskı kurmaya çalışmaktadırlar. 

Amerika'nın George Washington Üniversitesi hocalarından Hüseyin Askerî bu hususta şöyle bir değerlendirmede bulundu: "Halihazırda SWİFT sistemi Amerika'nın etkisi ve kontrolü altındadır. Bu yüzden bu koşullar bu mali aracın kademeli olarak zayıflamasına yol açacaktır. Bunun sonucunda ise uluslararası mali sistemin performansı ve işlevselliği de düşecektir. "

 Amerika, küresel kur olan doların sultasını suiistimal ederek bunu diğer ülkelere bir baskı aracı olarak kullanıp rakip ve hasım ülkeleri yöneltmeye çalışıyor. Bu çerçevede dolar üzerine kurulu SWİFT sistemi de Washington'un isteklerini dayatması için bir araç haline gelmiştir. 

Siyasi uzman Mike Maharrey'in belirttiğine göre dünyanın farklı ülkeleri kendilerini dolara bağlılıktan kurtarmak peşindedirler. Bu kurtulma isteği ise ülkelerin kendilerini savunma siyaseti çerçevesinde hayata geçirilmek isteniyor. Bu mesele ise Amerikan ekonomisini olumsuz yönde etkilemiştir. Bu yönde adım atmak isteyen ülkeler ise dolara olan bağlılıklarını azaltmak veya bitirmek için SWİFT sisteminden de uzaklaşmaları gerekiyor."

Amerika ve Avrupalı ortakları Rusya aleyhindeki yaptırımlar çerçevesinde Moskova'nın SWİFT'e erişimini engellemişlerdir. Buna ilaveten Washington'un İran'a yönelik yaptırımları sonucunda da İranlı mali enstitüler ve bankalar da SWİFT kullanımı alanında büyük kısıtlamalar ile karşılaşmışlardır. 

Bu çerçevede Washington baskı uygulayarak İran'a yönelik hayata geçirdiği tek taraflı yaptırımların ardından 5 Kasım 2018'den beri SWİFT'i de İran bankalarına kısıtlama getirmesini istedi. Böylece Kimi İranlı bankaların SWİFT sistemine erişimi de engellenmiş oldu. 

SWİFT'in bu engellemesinin ardından ise İran ve Rusya makamları mali işlemleri için bu sisteme güvenemeyeceklerini ve alternatif bir sistem arayışına girmelerini anlamış oldular. 

Bu doğrultuda Rusya, Amerika'nın 2017'nin sonlarından başlattığı yaptırımları ile mücadele etmek için SWİFT'e benzer bir sistemin arayışına girip Rus SWİFT Sistemi-SPF'i kurmaya çalışmıştır. Rus SWİFT Sistemi ise Eylül 2018'de çalışmalarına başladı. 

Bu çerçevede tüm yabancı bankalar da Rus SWİFT Sisteminde faaliyet gösterebilirler. Bu sistemde hiçbir ülkeye yönelik yaptırımlar uygulanmamaktadır. Bu doğrultuda şimdiye kadar 416 dev Rus şirketi bu sisteme bağlı olarak çalışıyor. İran da bir süredir bu sisteme bağlanmak için Rusya ile istişarelerini devam ettirmektedir. Bu gerçekleşirse Amerika'nın İran'a uyguladığı bankacılık, finansal ve ticari alandaki baskılarının yükü de azaltmış olacaktır.