Rusya'dan İran'ın Bercam'daki Haklarına Vurgu

İran'ın Bercam Nükleer Anlaşması kapsamındaki taahhütlerini azaltması 4+1 grubunun Avrupalı ülkelerinin bazılarının sert tepkilerine neden olmuştu. Halbuki Tahran, Amerika'nın ahtine vefasızlığı ve Bercam nükleer anlaşmasından çıkmasından dolayı ardından da Avrupalıların bu anlaşma gereği etkili mekanizma geliştiremediğinden dolayı taahhütlerini azalttı.

Bu doğrultuda Rusya dışişleri bakan yardımcısı Sergey Ryabkov şöyle bir açıklamada bulundu: "İran Amerika tarafından oluşturulan şantaj ve baskı ortamında Bercam Nükleer Anlaşmasındaki taahhütlerini azaltmaktan başka bir çaresi yoktur. "

Ryabkov Amerika'nın yasa dışı bir şekilde İran ile yapılan nükleer anlaşmadan çekilmesine değinerek bunun ağır ve net bir ihlal ve suç olduğunu söyleyerek Washington'un diğer ülkeleri de Güvenlik Konseyi kararlarını ayakları altına almaları için baskı yaptığını eleştirip şöyle bir açıklamada bulundu: "İran, Amerika'nın Bercam Nükleer Anlşamasından çıkmasının ardından kendi taahhütlerine ve bağlılıklarına bağlı kalmıştı. Ancak Avrupa sorumsuzca davranarak verdiği vaatler ve taahhütlerinin hiçbirini hayata geçirmedi."

Rusya, Bercam Nükleer Anlaşmayı imzalayan taraflardan biri olarak her daim İran'ın bu anlaşmadaki taahhütlerini azaltma yönündeki yaklaşımını desteklemiş ve bunun Amerika'nın bu anlaşmadan çıkması, Fransa, Almanya ve Britanya gibi Avrupalı ülkelerin bu uluslararası anlaşmadaki taahhütlerini gözardı etmesinin sonucu olduğunu belirtmiştir. 

Rusya'nın Viyana'da yerleşen uluslararası kurumlardaki daimi temsilcisi Mihail Ulyanov bu hususta şöyle bir açıklamada bulundu: "Moskova İran ile yapılan nükleer anlaşmanın taraflarından biri olarak böyle bir durumdan memnun değildir. Çünkü Bercam Nükleer Anlaşması çok önemli ve eşsiz bir anlaşmadır. Bu anlaşmaya varmak için 10 yıl emek verildiği unutulmamalıdır. "

İran Bercam Nükleer Anlaşması çerçevesindeki taahhütlerini azaltma sürecinin dördüncü adımını atmış oldu. Bu adım, Bercam Nükleer Anlaşmasını imzalayan üç Avrupalı ülkenin Washington'un İran aleyhindeki tehditleri ve yaptırımları karşısında direnecekleri sloganlarının boş laf olduğunun belli olması ile atılmış oldu. Nitekim Bercam Nükleer Anlaşmasının 26 ve 36'ıncı paragraflarına göre karşı tarafın taahhütlerini yerine getirmemesi halinde İran da taahhütlerini kısmen veya tamamen durdurma hakkına sahiptir. 

İran,  nükleer anlaşmadaki taahhütlerini azaltmaya vurgu yapmasına rağmen ancak Bercam anlaşmasındaki tarafların kendi taahhütlerini yerine getirme doğrultusunda adımlar atması halinde taahhütlerini azaltma sürecini durduracağını belirtmektedir. Buna rağmen Avrupalı ülkeler farklı tutumlar sergileyerek İran'ın mevcut girişimlerini eleştirmektedirler. 

Bu doğrultuda Fransa da tehdit yaklaşımı içerisine girerek İran'ı " tetik mekanizması" ve nükleer yaptırımların geri getirilmesi ile korkutmak istemiştir. Ancak Alman makamlar İran aleyhinde maksimum baskı siyasetine onay vermediklerini bildirmişlerdir. Nitekim Almanya dışişleri bakanlığı sözcüsü de Berlin'in nükleer anlaşmayı korumak yönündeki çabalarına devam edeceklerini bildirmiştir. 

Avrupa Birliği dış siyaset temsilcisi Federica Mogherini bu hususta şöyle bir açıklamada bulundu: "Bercam Nükleer Anlaşması Avrupa için hayati önem taşımaktadır. Bu anlaşma bölgesel ve küresel güvenliğinin sağlanmasında önemli bir rol oynamanın yanı sıra Amerika'nın tek taraflılığı ile mücadele için de büyük bir öneme sahiptir. Bu yüzden Avrupalı makamlar nükleer anlaşmanın korunmasına vurgu yapmaktadırlar. "

Buna rağmen Avrupa'nın geniş çaplı bir şekilde Amerika'ya bağlılığı Avrupalı ülkelerin de özel mali sistem oluşturarak İran ile mali ve ticari işlemleri ve ilişkilerini sürdürmelerini engellemiştir. 

Görünen o ki Bercam Nükleer Anlaşması ciddi bir tehdit ile yüz yüzedir. İran artık bu anlaşmadaki taahhütlerini azaltma doğrultusunda dördüncü adımını  da atmış ve diğer taraflar taahhütlerini yerine getirmediği takdirde sadece korkutma ve tehdit yaklaşımında olmaya devam ederlerse artık bu anlaşmanın beka sorunu yaşadığı söylenmelidir. İran aylarca stratejik sabrın ardından bu anlaşma çerçevesinde taahhütlerini azaltmaya başladığı bir sırada Rusya ve Çin bu doğrultuda İran'ın tavrını haklı görmektedirler.